Không chấp nhận tăng trưởng ‘nóng’ bằng mọi giá

Không chấp nhận tăng trưởng 'nóng' bằng mọi giá

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh để đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số, đột phá về thể chế vẫn là then chốt nhất. Thể chế giống như “con đường”, tạo hành lang thông thoáng cho “cỗ xe kinh tế” phát triển. Nếu “con đường” được nâng cấp, “cỗ xe” ấy sẽ đi với tốc độ cao hơn.

Vì vậy, trong năm 2026, loạt vấn đề về thể chế phải được xử lý dứt điểm, bao gồm tổng rà soát hệ thống pháp luật, xây dựng chiến lược pháp luật trong kỷ nguyên mới, xử lý các vướng mắc liên quan đến vận hành của chính quyền 2 cấp. Năm 2026 cũng là “năm hướng về cơ sở”, tập trung nâng cao chất lượng cán bộ tại cấp xã, phường, bởi đây là lực lượng đóng vai trò then chốt trong kiến tạo phát triển.

Song song với thể chế, Chính phủ sẽ quyết liệt cải cách hành chính, cắt giảm tối đa các thủ tục, điều kiện kinh doanh, nâng cao năng lực và trách nhiệm thực thi công vụ. Dự kiến phương án cắt giảm cụ thể sẽ được trình trước ngày 15.4, qua đó giảm chi phí tuân thủ, tạo lòng tin của người dân, doanh nghiệp (DN) với chính sách.

Về hạ tầng, Thủ tướng cho hay các dự án trọng điểm về giao thông đường bộ, sân bay và năng lượng sẽ được đẩy mạnh. Quy hoạch điện 8 sẽ được điều chỉnh, củng cố nguồn điện nền, kết hợp ứng dụng công nghệ mới để đảm bảo an ninh năng lượng và tiêu chuẩn môi trường. Phương án dự trữ quốc gia cũng đã được xây dựng, nhất là một số mặt hàng thiết yếu, không chỉ là xăng dầu.

Vẫn theo Thủ tướng, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong nhiệm kỳ này cần khoảng 40% GDP, tương đương 38,5 triệu tỉ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ khoảng 33% GDP, “áp lực là rất lớn”. Trong đó, tổng vốn đầu tư công hơn 8 triệu tỉ đồng, chỉ chiếm hơn 20% tổng vốn đầu tư xã hội. Khoảng 80% còn lại phải huy động từ những nguồn lực khác, từ DN trong nước, xã hội, nước ngoài… Điều này đòi hỏi bắt buộc phải có những giải pháp cụ thể để tạo ra hành lang pháp lý minh bạch, khuyến khích người dân và DN đầu tư vào sản xuất kinh doanh.

Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần tăng trưởng nhưng phải dựa trên nền tảng ổn định vĩ mô, “xây nhà thì nền móng phải rất vững chắc”, không thể tăng trưởng “nóng” bằng mọi giá, vì cái giá phải trả cho bất ổn vĩ mô là rất lớn về dài hạn.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhiều ý kiến cũng lưu ý về việc giải phóng các nguồn lực. Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn cho rằng phải có nhiều tập đoàn tư nhân lớn, kinh tế tư nhân phát triển thì đất nước mới phát triển. “Hiện nay các công trình lớn quốc gia giao cho các tập đoàn này xây dựng rất nhanh, đảm bảo yêu cầu đặt ra. Tại sao Nhà nước một công trình làm thủ tục 3 – 4 năm mới xong, rồi xây dựng kéo dài. Trung tâm hội chợ triển lãm quốc gia lớn nhất VN làm 10 tháng xong”, ông nói.

Chủ tịch QH cũng lưu ý muốn tăng trưởng cần đột phá về thể chế, mở đường cho sản xuất, cần tập trung vào cải cách theo hướng “5 hóa”: thực hiện triệt để số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích. “Kinh tế phát triển nhưng phải đảm bảo sự công bằng xã hội, từ giáo dục, y tế, lao động đến giải quyết việc làm”, Chủ tịch QH nhấn mạnh. Thêm vào đó phải đẩy mạnh cắt giảm chi phí tuân thủ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm rộng rãi, xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Thành lập 10 phường mới ở Đồng Nai: Dầu Giây lên phường và bài toán phát triển
Thành lập 10 phường mới ở Đồng Nai: Dầu Giây lên phường và bài toán phát triển

Theo Phó chủ tịch QH Nguyễn Hồng Diên, một nhiệm vụ quan trọng là phải thiết lập niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Dẫn chứng từ làn sóng đầu tư FDI rất lớn gần đây, ông Diên chỉ rõ nhà đầu tư nước ngoài vào VN do hàng loạt yếu tố thuận lợi như giá năng lượng thấp, chi phí rẻ, thị trường rộng lớn. Tuy nhiên, “72 – 74% giá trị xuất khẩu hiện nay vẫn thuộc về các DN FDI”. Do đó, phải chấn chỉnh thu hút đầu tư FDI, đặt ra điều kiện để các nhà đầu tư nước ngoài đến VN không chỉ khai thác lợi thế mà phải lan tỏa cho cộng đồng DN trong nước. DN FDI không chỉ mang tiền mà phải công nghệ mới, quản trị mới, có như vậy thu hút đầu tư mới thực chất.

Cạnh đó, đề nghị Chính phủ sớm có giải pháp “để người dân, xã hội yên tâm đầu tư chứ không phải vùi tiền vào trong đất, vùi tiền vào trong vàng, ném tiền ra nước ngoài đầu tư”. Đơn cử như việc siết chặt thuế phải trên cơ sở nuôi dưỡng nguồn thu, dưỡng sức dân, dưỡng sức DN.

Ông Diên nêu ví dụ “ai cũng nhìn thấy, khắp nơi trên đất nước này có hàng trăm, hàng nghìn dự án bất động sản, giống như Trung Quốc cách đây nhiều năm có nhiều thành phố ma. Hàng trăm tỉ, hàng nghìn tỉ không được đưa vào sử dụng, đắp chiếu như thế khiến mỗi ngày qua đi lãi mẹ đẻ lãi con, lãi cháu, bốc hơi đi hàng chục tỉ”. Theo đó, cần tập trung tháo gỡ các dự án, công trình dở dang trên cả nước, như của 173 dự án năng lượng tái tạo vướng mắc trước đây cũng đã có tổng mức đầu tư lên tới 13 tỉ USD, không vận hành được rất lãng phí. Nếu gỡ được những dự án này thì nguồn lực huy động được rất lớn, tạo ra sức bật kinh tế trong năm 2026.

Đại biểu Đặng Ngọc Huy (đoàn Quảng Ngãi) dành sự quan tâm đến hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia. Ông nói Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030, song thực tế dự trữ quốc gia hiện nay chỉ đáp ứng được 7 – 10 ngày sử dụng, nếu cộng cả dự trữ thương mại chỉ tối đa 30 ngày. “Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới, bằng một chiếc bình nhiên liệu luôn “báo đèn đỏ”. Khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược”, ông Huy băn khoăn.

Trước thực tế trên, ông Đặng Ngọc Huy cho rằng không thể chậm trễ trong việc xây kho dự trữ xăng dầu, việc này dù sẽ tốn kém nhưng cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần. “Chúng ta không thể chờ đến khi “khát” mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế”, ông Huy nói và kiến nghị Chính phủ quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia.

Con đường 9 km đỏ rực ớt ở Quảng Ngãi
Con đường 9 km đỏ rực ớt ở Quảng Ngãi

Thông tin thêm về tình hình thị trường xăng dầu, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng cho hay Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ có chỉ đạo rất quyết liệt, xác định mục tiêu số một là phải bảo đảm an ninh năng lượng, dựa trên 3 trụ cột: phải đủ nguồn cung, phải tổ chức phân phối không đứt gãy và phải bảo đảm khả năng tiếp cận của người dân.

Trên cơ sở đó, các kịch bản đã được xây dựng để ứng phó với biến động. Nhiều giải pháp được triển khai đồng bộ, từ việc tập trung bảo đảm đủ nguồn cung trong nước, đa dạng nguồn cung từ bên ngoài, nâng số ngày dự trữ lưu thông cho đến duy trì công suất tối đa tại 2 nhà máy lọc dầu phục hồi, đưa vào vận hành các nhà máy ethanol…

Nhờ vậy, VN đã nâng số ngày dự trữ từ khoảng 15 ngày lên khoảng 26 ngày và sẽ tiếp tục nâng hơn nữa để duy trì nguồn cung trong nước ổn định, không bị đứt gãy. Chưa kể, mức giá các mặt hàng xăng, dầu diesel cũng được duy trì thấp hơn mức bình quân thế giới. Ví dụ xăng RON95, bình quân thế giới khoảng 1,3 USD/lít (tương đương khoảng 34.000 đồng/lít, với tỷ giá 1 USD = 26.300 đồng), trong khi VN chỉ khoảng 23.000 – 24.000 đồng/lít.

Hoặc so sánh với các nước có chung biên giới phải đóng cửa khoảng 50% trạm xăng, con số này ở Campuchia khoảng 35%; hoặc các nước lân cận như Thái Lan rơi vào tình trạng quỹ Chính phủ mất kiểm soát, giá nhiên liệu rất cao, Philippines cũng tuyên bố tình trạng khẩn cấp… Trong khi đó, VN vẫn duy trì ổn định.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/khong-chap-nhan-tang-truong-nong-bang-moi-gia-185260410224704204.htm