Bất kỳ ai đến thăm Paris cách đây hơn một thập kỷ đều bị mê hoặc bởi những nhà hàng truyền thống, bảo tàng trưng bày đầy ắp các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng, đại lộ với nhiều cửa hàng thời trang sang trọng lấp lánh ánh đèn cùng tháp Eiffel.
Dù sở hữu một trong những hệ thống tàu điện ngầm bận rộn nhất châu Âu, Paris khi đó vẫn bị thống trị bởi ôtô. Mạng lưới đường sá khu trung tâm ken đặc xe cộ. Người đi bộ bị ép vào những vỉa hè chật hẹp và tại các quán cà phê vỉa hè, khách vừa thưởng thức cà phê và bánh sừng bò vừa “hít” khói xe.
Ngày nay, Paris đã khác. Du khách có thể dạo bước thoải mái trên các con phố dành riêng cho người đi bộ, hít thở bầu không khí trong lành hơn. Với những ai muốn di chuyển bằng xe đạp, hàng trăm km làn đường riêng giúp họ đi lại an toàn khắp thành phố.
Phần lớn sự thay đổi này đến từ Anne Hidalgo, một người nhập cư gốc Tây Ban Nha trở thành nữ thị trưởng đầu tiên của thành phố. Bà là một trong những gương mặt lãnh đạo Paris được biết đến rộng rãi toàn cầu, đặc biệt sau chiến dịch làm sạch sông Seine và để vận động viên bơi lội tại đó ở Olympic 2024.
Trong khi các du khách biết ơn Hidalgo vì 12 năm thực hiện cải tổ sâu rộng, nhiều người dân Paris lại không hài lòng với những di sản bà để lại.
Giải quyết tình trạng tắc nghẽn và khuyến khích người dân đi bộ là một trong những ưu tiên của Hidalgo khi bà được bầu làm thị trưởng năm 2014. Chính quyền của bà đã xóa bỏ nhiều chỗ đỗ xe và cấm ôtô trên toàn bộ một số tuyến phố và quảng trường. Số lượng ô tô trong thành phố đã giảm đáng kể.
Điều này được nhiều du khách đến Paris mỗi năm hoan nghênh. “Thành phố dễ đi bộ là điều tôi thích nhất. Thật tuyệt khi đi du lịch mà không cần phải thuê xe”, Leon Crawford, kỹ sư xây dựng 23 tuổi đến từ Virginia (Mỹ), cho biết.
Chiến dịch mở rộng không gian cho người đi bộ của Hidalgo cũng nhận được sự ủng hộ từ một số cư dân địa phương, đặc biệt các bậc phụ huynh thông qua chương trình Rues aux Ecoles (Đường phố cho trường học), vốn chặn hoàn toàn giao thông tại 100 tuyến phố quanh các trường công.
“Trong một khu vực nhiều bê tông và ít công viên, chúng tôi có thêm không gian ngoài trời cho trẻ em và cả người lớn”, Théophile Chamard, một ông bố ba con, nói. Con phố gần trường học của con ông giờ giống một sân bóng đá.
“Thật tuyệt vì ít khói xe hơn”, con trai 6 tuổi của anh cũng đồng tình.
Paris đã nhận được nhiều lời khen từ quốc tế cho nỗ lực hạn chế ôtô. Urban Institute, tổ chức nghiên cứu chính sách và kinh tế tại Washington, Mỹ coi thành phố là hình mẫu cho quy hoạch đô thị và phát triển không gian đi bộ. Du khách trên các con phố đi bộ cũng không tiếc lời ca ngợi môi trường mà Hidalgo đã góp phần tạo ra.
“Đi bộ ở Paris là điều tôi thích nhất”, Yulia Hutsalencko, đến từ Ukraine, chia sẻ.
Hai du khách Ireland, John và Darvla Keogh, đã quay lại Paris sau gần 40 năm, cũng đánh giá cao những thay đổi. “Luôn có điều gì đó mới mẻ, và mọi thứ ngày càng tốt hơn”, John nói.
Dù vậy, không phải mọi cử tri đều ủng hộ việc loại bỏ ôtô khỏi các đại lộ. Phần lớn sự phản đối dành cho bà Anne Hidalgo bắt nguồn từ các chính sách giao thông trong chiến dịch “Paris Respire” (Paris Thở). Nhiều ý kiến cho rằng việc đẩy xe cộ ra khỏi khu trung tâm chỉ khiến tình trạng ùn tắc ở các tuyến đường khác trở nên nghiêm trọng hơn.
“Đại lộ Boulevard des Batignolles lúc nào cũng tắc nghẽn”, Katherine, 73, người đã sống hàng chục năm tại nơi này, chia sẻ. Bà từng chứng kiến 7 chiếc xe buýt nối đuôi nhau vì kẹt trên đường do lưu lượng giao thông quá đông.
Thực tế, tình trạng tắc đường ở Paris tăng 4% kể từ năm 2015, trong khi giao thông công cộng cũng bị ảnh hưởng, với lượng hành khách đi xe buýt giảm 31% trong giai đoạn 2018-2024. Grégoire de Lasteyrie, Phó chủ tịch Île-de-France Mobilités – cơ quan giám sát giao thông công cộng tại Paris – cho rằng trọng tâm đã bị đặt sai chỗ khi mạng lưới giao thông xe buýt không nằm trong danh sách được ưu tiên.
Dù Paris hiện được xem như hình mẫu cho các thành phố muốn tích hợp mạng lưới xe đạp vào hạ tầng sẵn có, nhiều cư dân vẫn cho rằng các thay đổi này đã đi quá xa.
Sự gia tăng mạnh mẽ của xe đạp, chủ đề nóng trong cuộc bầu cử chọn người kế nhiệm Hidalgo, đã bị các đối thủ chính trị khai thác. “Chúng ta chưa tạo đủ không gian cho mọi người trong thành phố, sự bùng nổ xe đạp đang khiến người đi bộ gặp nguy hiểm”, Rachel-Flore Pardo, luật sư 32 tuổi tranh cử tại quận 17, nhận định.
Năm 2020, Hidalgo công bố kế hoạch biến Paris thành “thủ đô xe đạp toàn cầu”. Từng bị xếp sau London và Madrid về chất lượng không khí, năm 2024, Paris đã vượt lên hai đối thủ trên, theo báo cáo của IQAir.
Với những người sử dụng xe đap, chủ yếu ở độ tuổi lao động, chính sách này được xem là thành công. Gần 30% dân Paris đạp xe nhiều hơn, 9% hiện đi làm bằng xe đạp. Năm 2025, Paris được vinh danh “thành phố thân thiện với xe đạp nhất châu Âu”, theo CNN.
Tuy nhiên, mặt trái cũng xuất hiện: việc cải tạo đường phố đã kéo theo sự gia tăng số ca nhập viện liên quan đến người đi xe đạp và người đi bộ.
Lợi ích và rủi ro song hành
Solal Roux, 23 tuổi, là một trong những người hưởng lợi. “Hidalgo thực sự đã thay đổi cuộc sống của tôi, giờ tôi có thể đạp xe trên mọi con phố”, Solal nói. Với những người trẻ, năng động và thể trạng tốt, các không gian đi bộ và đạp xe mới dọc sông Seine – nơi trước đây xe hơi thống trị – thành điểm cộng lớn. Solal ca ngợi mọi thứ ở đây “rất tuyệt”, đặc biệt vào mùa hè.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cảm thấy an toàn. Roux thừa nhận những khu vực giao cắt giữa làn xe đạp và đường dành cho ôtô vẫn tiềm ẩn rủi ro. Yulia Hutsalencko cũng gặp khó khăn: “Người Paris không thực sự tuân thủ luật giao thông. Họ đi rất nhanh, lúc nào cũng vội”, cô nói.
Juliette Levha, sinh viên 21 tuổi đến từ Quebec, Canada, cho biết cô phụ thuộc vào xe đạp để di chuyển nhưng ở một số khu vực thiếu làn đường phân chia rõ ràng khiến việc đi lại trở nên nguy hiểm.
Sự gia tăng của xe đạp cũng khiến một số người đi bộ cảm thấy bị đe dọa. Bernadette, 66 tuổi, giảng viên đại học, cho biết người đi xe đạp thường “cắt đầu ôtô, vượt đèn đỏ và làm theo ý mình.”
Một số du khách lại không quá bận tâm. Zach, sinh viên từ Đại học Kentucky, Mỹ, cho rằng so với các điểm đến châu Âu khác, giao thông xe đạp ở Paris vẫn trật tự. “Không có chuyện xe đạp lao vào bạn liên tục. Paris còn tiên tiến hơn cả Amsterdam”, anh nói.
Dù chất lượng không khí và khả năng di chuyển đô thị đã được cải thiện, nhiều người dân địa phương vẫn không hài lòng. Các cuộc thăm dò cho thấy 59% cho rằng thành phố không đi đúng hướng, tăng mạnh so với 36% trước khi Hidalgo nhậm chức.
“Bà ấy luôn bị chỉ trích nhưng vẫn tái đắc cử. Người Paris không đi bầu, rồi sau đó lại phàn nàn. Người Pháp lúc nào cũng vậy”, Lionel Pradal, chủ một quán ăn trên phố Rue des Martyrs, nói.
Vườn nho kết hợp quán cà phê trên đường Thạnh Xuân 14, phường Thới An (quận 12 cũ) thu hút nhiều gia đình trẻ đến trải nghiệm dịch vụ lội ao, bắt cá.
Chủ quán Trần Hữu Tú Cẩm cho biết quán ra mắt cách đây nửa năm, nổi bật với dịch vụ hái nho, uống cà phê dưới tán cây.
"Thấy vẫn còn khu vực đất trống, tôi thử đào ao, thả cá cho vui, ai ngờ lại đông khách, nhất là trẻ em", chị Tú nói.
Vườn nho kết hợp quán cà phê trên đường Thạnh Xuân 14, phường Thới An (quận 12 cũ) thu hút nhiều gia đình trẻ đến trải nghiệm dịch vụ lội ao, bắt cá.
Chủ quán Trần Hữu Tú Cẩm cho biết quán ra mắt cách đây nửa năm, nổi bật với dịch vụ hái nho, uống cà phê dưới tán cây.
"Thấy vẫn còn khu vực đất trống, tôi thử đào ao, thả cá cho vui, ai ngờ lại đông khách, nhất là trẻ em", chị Tú nói.
Ao dài 25 m, rộng hơn 2 m được phủ bạt. Quán thay nước hằng ngày, riêng thứ Hai đóng cửa để vệ sinh ao. Mỗi lần chị Tú Cẩm thả hơn 10 kg cá, dịp cuối tuần lượng cá có thể tăng gấp rưỡi khi lượng khách lên đến 1.000 người.
Ao dài 25 m, rộng hơn 2 m được phủ bạt. Quán thay nước hằng ngày, riêng thứ Hai đóng cửa để vệ sinh ao. Mỗi lần chị Tú Cẩm thả hơn 10 kg cá, dịp cuối tuần lượng cá có thể tăng gấp rưỡi khi lượng khách lên đến 1.000 người.
Cá trong ao chủ yếu là chép đỏ, rô. Khách được cung cấp vợt, xô để bắt.
Giá vé vào cổng 70.000 đồng mỗi trẻ, không giới hạn thời gian. Người lớn đi cùng được miễn phí.
Cá trong ao chủ yếu là chép đỏ, rô. Khách được cung cấp vợt, xô để bắt.
Giá vé vào cổng 70.000 đồng mỗi trẻ, không giới hạn thời gian. Người lớn đi cùng được miễn phí.
Chị Cẩm Loan, 30 tuổi, phường An Phú Đông, quay lại hình ảnh các con trong lần đầu đến trải nghiệm bắt cá.
"Con rất vui, chơi mấy tiếng đồng hồ không muốn về", chị Loan nói và cho biết mức giá hợp lý, sẽ quay trở lại trong thời gian tới.
Chị Cẩm Loan, 30 tuổi, phường An Phú Đông, quay lại hình ảnh các con trong lần đầu đến trải nghiệm bắt cá.
"Con rất vui, chơi mấy tiếng đồng hồ không muốn về", chị Loan nói và cho biết mức giá hợp lý, sẽ quay trở lại trong thời gian tới.
Sau hơn hai tiếng vui chơi, bé Vinh Hoa, 10 tuổi bắt được hàng chục con cá và mang về nhà để nuôi.
Sau hơn hai tiếng vui chơi, bé Vinh Hoa, 10 tuổi bắt được hàng chục con cá và mang về nhà để nuôi.
Vườn nho tại đây rộng khoảng 3.000 m2, gồm hơn 500 gốc với nhiều loại như nho đỏ, xanh, ngón tay đỏ, magic của Ninh Thuận. Giữa các luống, chủ quán kê bàn ghế phục vụ đồ ăn, thức uống, trong đó có nước mật nho giá 30.000 đồng.
Vườn nho tại đây rộng khoảng 3.000 m2, gồm hơn 500 gốc với nhiều loại như nho đỏ, xanh, ngón tay đỏ, magic của Ninh Thuận. Giữa các luống, chủ quán kê bàn ghế phục vụ đồ ăn, thức uống, trong đó có nước mật nho giá 30.000 đồng.
Chủ quán chọn gốc trưởng thành để rút ngắn thời gian, sau 6 tháng có thể thu hoạch thay vì 9 tháng. Khách có thể hái trái và mua mang về với giá 200.000 đồng mỗi kg. Trung bình mỗi vụ vườn thu hoạch khoảng 4 tạ.
"Nay tôi đến vườn đã thu hoạch xong nên hơi tiếc vì không còn nhiều trái. Cảm giác được tự hái và ăn quả tươi rất thú vị", chị Phạm Thị Hồng Thắm, 36 tuổi nói.
Chủ quán chọn gốc trưởng thành để rút ngắn thời gian, sau 6 tháng có thể thu hoạch thay vì 9 tháng. Khách có thể hái trái và mua mang về với giá 200.000 đồng mỗi kg. Trung bình mỗi vụ vườn thu hoạch khoảng 4 tạ.
"Nay tôi đến vườn đã thu hoạch xong nên hơi tiếc vì không còn nhiều trái. Cảm giác được tự hái và ăn quả tươi rất thú vị", chị Phạm Thị Hồng Thắm, 36 tuổi nói.
Quán cà phê có chỗ để xe rộng rãi, mở cửa từ 8h đến 20h.
Chị Tú Cẩm cho biết hiện đang nhân rộng vườn nho, trồng thêm táo làm tiểu cảnh, để phục vụ khách dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ và 30/4.
Quán cà phê có chỗ để xe rộng rãi, mở cửa từ 8h đến 20h.
Chị Tú Cẩm cho biết hiện đang nhân rộng vườn nho, trồng thêm táo làm tiểu cảnh, để phục vụ khách dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ và 30/4.
Quỳnh Trần
Mời độc giả gửi bài, câu hỏi tại đây hoặc về dulich@vnexpress.net
Sự cố xảy ra vào ngày 6/4 tại sân bay quốc tế Soekarno-Hatta ở Jakarta sau nhiều ngày mưa xối xả. Video từ hiện trường cho thấy phần mái che bị rách toạc, tạo thành một lỗ hổng lớn khiến lượng nước khổng lồ đổ thẳng xuống khu vực phòng chờ.
Dòng nước với lực chảy mạnh đã tràn qua các hàng ghế chờ và khu vực đặt tivi. Một phần vật liệu ốp trần bị bong tróc, treo lơ lửng trong khi nước tiếp tục dội xuống. Tại các cổng lên máy bay, nước ngập đến mắt cá chân khiến hành khách phải vội vã di chuyển để tìm chỗ đứng.
Đại diện sân bay cho biết sự cố diễn ra trong khoảng 5 phút. Vụ việc khiến 12 chuyến bay phải chuyển hướng hạ cánh và 28 chuyến khác bị chậm giờ.
"Các nhân viên vận hành sân bay đã ngay lập tức xử lý, bao gồm việc dọn dẹp và phong tỏa khu vực bị ảnh hưởng. Tình hình nhanh chóng được kiểm soát ngay sau đó", người phát ngôn sân bay chia sẻ với truyền thông địa phương. Cơ quan chức năng khẳng định hoạt động của sân bay vẫn diễn ra an toàn.
Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta, nằm tại thành phố Tangerang, vùng đô thị Jakarta, là sân bay lớn nhất và bận rộn nhất Indonesia, đồng thời thuộc nhóm nhộn nhịp hàng đầu Đông Nam Á.
Công trình được đưa vào khai thác từ năm 1985, đặt theo tên hai nhân vật lịch sử quan trọng của Indonesia là Tổng thống đầu tiên Sukarno và Phó tổng thống Mohammad Hatta. Sân bay hiện đóng vai trò cửa ngõ quốc tế chính của thủ đô Jakarta, kết nối Indonesia với hơn 60 điểm đến trong và ngoài khu vực. Nhà ga T3 tại sân bay với công suất thiết kế 25 triệu hành khách một năm, chính thức đưa vào hoạt động năm 2016.
Cùng ngày, tại Anh, sân bay Birmingham cũng phải sơ tán khẩn cấp nhà ga phía bắc do có khói tại khu vực hành lý và nhập cảnh. Nhiều đội cứu hỏa đã được điều động đến hiện trường. Một số nhân chứng mô tả khu vực này nồng nặc mùi hóa chất và khói mù mịt.
Những người thường xuyên đi máy bay cho biết việc chọn sai chỗ ngồi có thể âm thầm phá hỏng chuyến đi như liên tục bị làm phiền, bỏ lỡ suất ăn, khó tìm tư thế thoải mái.
Hàng ghế giữa
Hàng ghế đầu tiên được các chuyên gia du lịch Mỹ khuyến cáo nên tránh là hai ghế cạnh cửa sổ của hàng ghế giữa (thường là ghế A và F hoặc K). Với các máy bay thân hẹp, một lối đi, số hàng ghế khoảng 30-45 hàng.
Máy bay thân rộng hai lối đi, số lượng hàng ghế có thể hơn 50. Hành khách có thể dựa vào sơ đồ chỗ ngồi từng loại máy bay sẽ đi để chọn vị trí thích hợp.
Andrea Platania, chuyên gia du lịch tại nền tảng đưa đón sân bay có trụ sở tại Mỹ và châu Âu Transfeero, cho biết tiếp viên thường phục vụ đồ ăn từ hai đầu máy bay. Hành khách ngồi ở những hàng ghế giữa có thể gặp tình trạng suất ăn, đồ uống mình thích đã hết khi đến lượt.
Ví dụ suất ăn cung cấp trên máy bay thường gồm hai loại mỳ và cơm hoặc cơm gà và cơm bò để hành khách lựa chọn. Nếu các hành khách ở hai đầu máy bay đều chọn cơm gà, suất ăn khi đến các hàng ghế giữa sẽ hết và những người ngồi vị trí này chỉ còn một lựa chọn là cơm bò.
Hai ghế này thường xa nhà vệ sinh và sát cửa sổ. Do vậy, bạn thường phải đi qua hai hành khách để ra ngoài, điều này được đánh giá "khá bất tiện" do liên tục phải làm phiền người khác.
"Trên lý thuyết hai ghế này không tệ nhưng thực tế lại là những chỗ ngồi kém thuận lợi nhất", Andrea nói.
Hàng ghế giữa máy bay cũng thường trùng với vị trí cánh máy bay nên bị hạn chế tầm nhìn hơn các ghế cửa sổ khác.
Ghế hàng cuối
Hàng ghế này nằm gần nhà vệ sinh và gây nhiều phiền phức, như có mùi khó chịu và hành khách liên tục qua lại, khiến người ngồi ít có không gian riêng tư.
"Cảm giác như đang ngồi giữa hành lang thay vì không gian riêng của mình", Andrea nói thêm.
Hàng ghế cuối dựa lưng vào vách máy bay, không có khoảng trống để có thể ngả lưng nghỉ ngơi hoặc ngả ít khiến người ngồi hàng ghế này hầu như phải ngồi thẳng lưng suốt hành trình.
"Việc không thể ngả ghế tạo khác biệt rất lớn, bạn sẽ thấy mệt mỏi hơn nhiều sau khi hạ cánh", Andera nói.
Ngoài ra, hành khách ngồi ở những vị trí này thường là những người rời máy bay sau cùng, điều này có thể gây rắc rối nếu cần nhanh chóng nối chuyến bay tiếp theo.
Ngoài hai hàng ghế trên, chuyên gia du lịch người Mỹ Kelly Magyarics cũng chia sẻ các ghế phù hợp với từng nhu cầu của hành khách.
Với những hành khách thường xuyên muốn sử dụng nhà vệ sinh, ghế cạnh lối đi là lựa chọn hàng đầu. Những người thích ngắm cảnh, ghế cạnh cửa sổ là gợi ý phù hợp.
"Nếu bạn bay nối chuyến, bạn nên chọn ghế cạnh lối đi gần cửa ra máy bay", Kelly nói vì vị trí này giúp hành khách rời máy bay nhanh nhất, sau mỗi khoang thương gia.
Bản thân Kelly nếu có cơ hội sẽ thường chọn hàng ghế cạnh lối thoát hiểm vì có chỗ để chân rộng rãi do trước mặt là khoảng trống.
Kelly cũng thường chọn ghế đầu tiên, sau khoang thương gia. Phía trước hàng ghế này là vách ngăn nên khách có khoảng không để chân rộng rãi hơn. Khách ngồi sát cửa sổ hàng này có thể đi lại thoải mái mà không sợ ảnh hưởng đến những người ngồi cùng dãy và cũng không bị khách ngồi trước ngả ghế làm phiền.
Tuy nhiên, vị trí này có một nhược điểm: không có ghế phía trước để đặt túi xách bên dưới nên hành khách buộc phải để hành lý xách tay lên cabin trên đầu. Mỗi lần đặt chỗ ngồi này, Kelly thường cố gắng lên máy bay sớm để giành chỗ để đồ trong khoang hành lý phía trên.
Khi bay cùng người khác như chồng, vợ hoặc con cái, Kelly gợi ý hành khách nên chọn hai ghế cạnh lối đi.
Với vị trí song song này, khoảng cách giữa hai người đủ hẹp để trò chuyện và cũng đủ rộng để mỗi người có không gian cá nhân riêng. Một mẹo khác cũng được cô áp dụng, nhưng được đánh giá mạo hiểm hơn, đặt ghế cửa sổ và ghế ngoài cùng, bỏ trống ghế giữa. Trên nhiều chuyến bay vắng người, hành khách sẽ có cơ hội được ngồi hai người một dãy và không có ai ngồi ghế giữa làm phiền.
