“Có thông tin rằng Iran đang thu phí với tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm vậy và nếu đang làm thì phải dừng ngay”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 9/4.
Trong thông điệp đăng vài phút sau, ông Trump cho biết tàu dầu sẽ sớm lưu thông trở lại “dù có được Iran trợ giúp hay không”. Tổng thống Mỹ chỉ trích Iran đang xử lý “rất tệ, đáng hổ thẹn” đối với vấn đề cho phép tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. “Đó không phải thỏa thuận mà chúng tôi đã đạt được”, ông Trump cho biết.
Giới chức Anh cùng ngày thông báo Thủ tướng Keir Starmer và Tổng thống Trump đã thảo luận về “kế hoạch thực tiễn” nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz càng sớm càng tốt.
Các thông điệp được đưa ra sau khi đài truyền hình nhà nước Iran hôm 6/4 cho biết Ủy ban An ninh thuộc quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz và thực thi “vai trò chủ quyền của Iran”.
Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển Hormuz trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được hôm 8/4, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran, theo đài CNN.
Hãng thông tấn AFP dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran và phải tuân thủ một số “biện pháp kỹ thuật”. Tehran nói với các bên trung gian đàm phán rằng sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz xuống khoảng chục chiếc mỗi ngày.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải cũng nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.
Quan chức các nước Arab vùng Vịnh phản đối biện pháp thu phí, cho rằng đề xuất của Iran vi phạm các hiệp ước quốc tế, như Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển, vốn đảm bảo quyền tự do hàng hải ở các khu vực như eo biển Hormuz.
Truyền thông Iran hôm 8/4 đưa tin nước này đã tạm đóng trở lại eo biển Hormuz để đáp trả những vụ tấn công của Israel vào Lebanon. Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng vấn đề Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn với Iran, kêu gọi Tehran giữ lời hứa mở cửa eo biển.
Trong cuộc họp báo ngày 11.4, Bộ Tài chính Thái Lan thông báo hơn 13 triệu người Thái Lan có thẻ hưởng trợ cấp xã hội ở quốc gia Đông Nam Á này sẽ được tăng tiền trợ cấp hằng tháng từ 300 baht (gần 250.000 đồng) lên 400 baht (gần 330.000 đồng), theo AFP.
Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas cho hay biện pháp này nhằm "bảo vệ các nhóm người dễ bị tổn thương và ngăn chặn tình hình lan rộng sang các lĩnh vực khác".
Ngoài ra, nông dân, chủ doanh nghiệp nhỏ, những người muốn mua xe điện hoặc lắp đặt tấm pin mặt trời ở Thái Lan sẽ được hưởng lợi từ các khoản vay với lãi suất ưu đãi.
Chính phủ Thái Lan cũng đã phê duyệt trợ cấp cho các nhà điều hành vận tải trước thềm Tết cổ truyền Songkran của Thái Lan.
"Thách thức này sẽ kéo dài. Do đó, chúng tôi không chỉ thực hiện các biện pháp ngắn hạn mà còn chuẩn bị cho người dân và các doanh nghiệp thích ứng với tình trạng chi phí năng lượng và sản phẩm có thể tiếp tục tăng", ông Ekniti nhấn mạnh.
Trước đó vào ngày 9.4, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho hay chính phủ sẽ ứng phó với xung đột ở Trung Đông bằng cách quản lý giá nhiên liệu và năng lượng, thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học để hạn chế nhập khẩu dầu mỏ, thực thi các biện pháp tiết kiệm năng lượng và đẩy nhanh hỗ trợ cho các nhóm dễ bị tổn thương do giá dầu tăng cao, theo Reuters.
Chính phủ Thái Lan cũng cam kết tiếp tục chương trình trợ cấp người tiêu dùng và sẽ mở cửa thị trường điện, khuyến khích năng lượng sạch. Chính phủ nước này cũng sẽ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo và chất bán dẫn.
Theo thông cáo, đơn vị trên đã xâm nhập và chiếm quyền nhiều router (bộ định tuyến) gia đình và văn phòng nhỏ, biến những thiết bị này thành mạng botnet (mạng lưới nhiều thiết bị đã bị chiếm quyền). Tin tặc đã sử dụng mạng lưới botnet này để tạo điều kiện cho các hoạt động tấn công và xâm nhập vào các mục tiêu trên toàn thế giới, bao gồm các cá nhân trong quân đội, chính phủ và các lĩnh vực cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Việc chiếm quyền kiểm soát router giúp tin tặc lọc lưu lượng internet, sau đó chọn ra những mục tiêu quan trọng và thu thập dữ liệu nhạy cảm không mã hóa như mật khẩu, mã xác thực, email. Với sự cho phép của tòa án, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) đã xác định router bị xâm nhập, thu thập bằng chứng, vô hiệu hóa quyền truy cập của GRU và cài đặt, khởi động lại các thiết bị bị nhiễm. Microsoft cho biết đã xác định hơn 200 tổ chức và 5.000 thiết bị người dùng cá nhân bị ảnh hưởng trong chiến dịch.
Trợ lý giám đốc bộ phận an ninh mạng của FBI Brett Leatherman cho hay chiến dịch của Mỹ được tiến hành cùng đối tác tại 15 nước và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hành động, cho rằng nếu chỉ đưa ra cảnh báo đối với một hoạt động quy mô lớn thế này của tin tặc là không đủ. Nga chưa bình luận về những thông tin trên.
Tại họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 16.4, có sự tham gia của Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine, các lãnh đạo quân đội Mỹ ra những cảnh báo mới với Iran, AP đưa tin.
Ông Hegseth cho biết Mỹ đang kiểm soát việc giao thương qua eo biển Hormuz, do Iran đã mất đi năng lực hải quân. Ông tuyên bố thêm Mỹ sẽ duy trì lệnh phong tỏa với các cảng của Iran chừng nào còn cần thiết. “Phép toán khá rõ ràng. Chúng tôi sử dụng 10% năng lực hải quân hùng mạnh nhất thế giới, còn các vị (Iran) thì có 0% hải quân”, theo ông Hegseth.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc khẳng định Iran đang tái bố trí khí tài quân sự, tuy nhiên không thể bổ sung. “Các vị có thể di chuyển mọi vật xung quanh, thế nhưng không thể xây dựng lại từ đầu. Chúng tôi đang dõi theo các vị. Chúng tôi đã sẵn sàng tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran, vào các nhà máy phát điện còn lại và vào ngành công nghiệp năng lượng của các vị”, ông Hegseth nói.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ còn cho rằng người Mỹ đang “chứng kiến sự thành công” trong cuộc chiến Iran, trái ngược với thông tin phần lớn mang tính chỉ trích của báo chí.
“Họ thấy thành công. Họ thấy sự thật và họ không yêu cầu sự hoàn hảo. Các vị chỉ tìm những điều tiêu cực”, ông Hegseth nói với các phóng viên.
Cũng trong họp báo trên, ông Dan Caine tuyên bố Mỹ sẽ tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào mang cờ Iran, hoặc tàu hỗ trợ vật chất cho Iran “ở bất cứ đâu trên thế giới”. Ông cũng cảnh báo đến các tàu muốn né phong tỏa của Mỹ tại Hormuz: “Hãy quay đầu hoặc sẵn sàng để bị đột kích. Chúng tôi sẽ dùng vũ lực. Có 13 tàu đã sáng suốt khi quay đầu”.
Theo Al Jazeera ngày 16.4, quân đội Mỹ đã mở rộng lệnh phong tỏa ở Hormuz, theo đó sẽ bao gồm các tàu bị nghi chở hàng lậu. Ngoài ra, tàu nào bị nghi tiếp cận lãnh thổ Iran “sẽ bị kiểm tra và khám xét và tịch thu”.
Bộ trưởng Hegseth cũng kêu gọi Iran nhanh chóng đạt thỏa thuận, đồng thời nói rằng Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei nhiều khả năng đã bị thương.
Tehran chưa bình luận thông tin này, cũng như không lập tức phản hồi thông tin trong buổi họp báo của Lầu Năm Góc.
Hồi đầu ngày 16.4, cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran Khamenei, ông Mohsen Rezaei, cảnh báo Tehran sẽ đánh chìm tàu Mỹ ở eo biển Hormuz, nếu Washington quyết định điều tàu kiểm soát tuyến đường này.
Ông Rezaei cũng dọa bắt giữ binh sĩ Mỹ nếu họ đổ bộ lên Iran và “đòi 1 tỉ USD cho mỗi con tin”. “Cá nhân tôi nghĩ gia hạn ngừng bắn không có lợi cho chúng tôi. Một lệnh ngừng bắn chỉ có ý nghĩa khi các điều khoản và quyền của chúng tôi được đáp ứng. Áp lực phải được tăng cường. Tên lửa của chúng tôi đã sẵn sàng và sẽ đánh chìm tất cả”, The Guardian dẫn lời ông Rezaei.
Trong diễn biến liên quan, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf ngày 16.4 đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Lebanon Nabih Berri. Ông Qalibaf khẳng định lệnh ngừng bắn tại Lebanon cũng quan trọng với Tehran tương tự lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ lãnh đạo Israel và Lebanon sẽ có cuộc thảo luận trong ngày 16.4, tuy nhiên truyền thông đưa tin Tổng thống Lebanon Joseph Aoun đã từ chối điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
