Trong chiến tranh, khu vực đèo Hải Vân bị bom đạn phá hủy nặng nề. Khi những vụ sạt lở diễn ra liên tiếp ở các tỉnh thành miền Trung trong năm 2020 thì cánh rừng Bắc Hải Vân, Huế vẫn đứng vững và xanh tươi.
Bắc Hải Vân là khu rừng ở phía Nam thành phố Huế, một nơi đặc biệt có giá trị về đa dạng sinh học và cảnh quan môi trường. Rừng nằm trong vùng giao thoa sinh học giữa các luồng thực vật từ phía Bắc xuống và từ phía Nam lên. Nơi đây đã hình thành nên một hệ sinh thái đa dạng, phong phú, có nhiều loài động thực vật thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm cần được ưu tiên bảo vệ.
Lịch sử của Bắc Hải Vân là những trảng cỏ tranh, lau lách và cây đót. Đến mùa đót, cư dân sống ven rừng vào khai thác đem về bán rồi lại đốt rừng triền miên để lấy tranh. Đất rừng ngày càng thoái hóa. Đến mùa khô, khu rừng đứng trước nguy cơ cháy, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.
Những năm 1987 và 1988, chính quyền Bình Trị Thiên cũ đầu tư trồng rừng trên diện tích cỏ tranh bằng keo lá tràm. Ba năm sau, rừng keo lá tràm khép tán, phủ xanh.
Năm 1994, với sự giúp đỡ của Ban quản lý dự án PAM 4304, Ban quản lý (BQL) rừng Bắc Hải Vân đã tiến hành trồng 21,3ha thử nghiệm các loài cây bản địa bằng nguồn vốn hỗ trợ của dự án. Một năm sau, cây bản địa sinh trưởng và phát triển tốt. Họ cũng rút ra được một số kinh nghiệm về kỹ thuật.
Để giải quyết khó khăn về vốn và đáp ứng yêu cầu mở rộng không gian dinh dưỡng, ánh sáng cho cây bản địa, BQL dự án đề xuất tỉa thưa kết hợp lợi dụng sản phẩm trung gian keo lá tràm làm nguyên liệu. Từ năm 1995 trở đi, nguồn vốn đầu tư trồng rừng cây bản địa chủ yếu là nguồn thu từ tỉa thưa rừng keo và có một phần vốn hỗ trợ của chương trình các dự án.
Với phương thức “lấy sản phẩm rừng trồng lại rừng”, đến nay có 406,7ha cây bản địa dưới tán rừng keo lá tràm được trồng và chăm sóc từ nguồn thu tỉa thưa rừng trồng tại tiểu khu 250. Việc trồng cây bản địa dưới tán rừng keo lá tràm là một mô hình điển hình ở Bắc Hải Vân.
Trong ký ức của anh Trần Quốc Hùng, Phó giám đốc BQL rừng phòng hộ Bắc Hải Vân, đó là những ngày họ trực tiếp vào các khu vực rừng tự nhiên lựa chọn cây giống như chò chỉ, trâm, dầu rái, gõ, lim xanh… để theo dõi thu hái hạt hoặc bứng cây tái sinh đưa về gieo ươm.
Những hạt giống, cây con được đem về gieo ươm. Đến thời điểm thích hợp, họ lại gánh gồng, mang vác vượt núi đi trồng rừng. Thành quả đến giờ toàn khu rừng có hơn 40 loài cây bản địa sinh trưởng và phát triển tốt. Một số loài cây thích nghi với điều kiện lập địa sau khi được mở tán keo, chăm sóc, tạo ra khu rừng trồng nhiều tầng tán, góp phần đẩy nhanh phục hồi rừng Bắc Hải Vân.
“Nhờ những sự nỗ lực của các thành viên qua nhiều thời kỳ, sự cần mẫn chăm sóc và bảo vệ đã phục hồi, tạo nên một khu rừng xanh tốt. Mô hình này đã được các đơn vị lâm nghiệp trong nước và các tổ chức quốc tế tham quan học tập và đánh giá cao”, ông Hùng tự hào nói.
Để Bắc Hải Vân phát triển tốt, bền vững không chỉ thành quả của hành trình trồng, mà đó còn là những bước chân của các thành viên luôn luồn lách bảo vệ rừng.
Rừng ở đây xanh tốt, muôn thú bình an là có cả máu và nước mắt của đội tuần tra bảo vệ. Khu vực đèo Hải Vân có địa hình phức tạp, chia cắt mạnh, độ dốc cao nên người dân giáp ranh lợi dụng địa hình để khai thác trái phép lâm sản, săn bắt trái phép động vật hoang dã. Điều này dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng nhiều loài động vật rừng hoang dã quý hiếm, gây suy giảm nghiêm trọng về đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng.
Lợi nhuận lớn từ việc săn bắt động vật hoang dã mang lại nên các đối tượng hoạt động vô cùng tinh vi, manh động, sẵn sàng chống người thi hành công vụ để tẩu thoát. Khi bị truy đuổi ban ngày, các đối tượng chuyển sang hoạt động cài đặt bẫy vào ban đêm.
Hai mươi năm trước, khi đang còn ngồi trong quán nước, anh Hùng từng bị một thanh niên dùng ly đánh một cú mạnh vào cổ. Anh phải nằm viện nửa tháng, với vết thương may 15 mũi. Anh nghĩ chắc do mấy đợt phục kịch bắt tang vật các đối tượng khai thác gỗ trái phép nên giờ bị trả thù.
Các thế hệ giữ rừng Bắc Hải Vân luôn trải qua sự phá hoại của đối tượng phá rừng, đặt bẫy thú. 5 năm trước, anh Nguyễn Văn Lương (36 tuổi), đội trưởng đội chuyên trách bảo vệ rừng, cũng đã bị một kẻ ném đá làm gãy sống mũi, thương tích lên đến 24%. Kẻ thủ ác sau đó bị kết tội 2 năm tù.
Lần khác, trong một chuyến cùng anh em chạy xe máy lên dựng ở bìa rừng, rồi đi sâu vào trong đẩy đuổi các đối tượng đặt bẫy thú, đến lúc quay trở về, chiếc xe máy của anh Lương và hai chiếc của đồng đội bị đốt cháy chỉ còn trơ khung sắt. Đồng lương họ ba cọc ba đồng, những anh em khác bèn gom góp ủng hộ để đồng đội mình mua xe mới.
Chuyện bị đánh, chém, đốt, phá xe diễn ra như cơm bữa ở cánh rừng Bắc Hải Vân. Trong câu chuyện của những người giữ rừng, xe máy của họ còn bị kẻ ác mở bình nhớt đổ cát vào. Chỉ cần không để ý, khởi động xe chạy là phải thay mới động cơ. Rất nhiều anh em ở đây đã lâm vào chuyện đó.
Còn việc chặt phá bánh xe, đập bể kính chiếu hậu là tổn hại nhỏ nhất mà những người giữ rừng ở đây phải gánh chịu. Nhưng vì khu rừng, họ không thể chùn bước.
Đi sâu vào rừng, những gốc cây cổ thụ hiện ra, vững chãi và lừng lững. Gốc cây, rễ cây bám chặt vào đất, vào đá giữ cho khu rừng tránh xói mòn. Những đàn voọc ngũ sắc chạy nhảy từ cây này sang cây khác, hú hét vang cả một góc rừng.
Những đội tuần tra vẫn hằng ngày băng đèo, lội suối đi canh gác. Những thế hệ cây mới tiếp tục được gieo mầm, trồng xuống tạo thành khu rừng với nhiều tầng tán, đem lại cảnh sắc, màu xanh tươi mát cho núi đồi.
Đầu tháng 4, truyền thông thành phố Rotterdam đăng ảnh tranh cử của bà Patricia Reichman. Bức ảnh cho thấy một phụ nữ tóc vàng, mắt nâu, làn da không nếp nhăn. Tuy nhiên sau khi trúng cử chức ủy viên hội đồng thành phố, cử tri phát hiện diện mạo ngoài đời của bà quá khác biệt.
Trả lời dư luận, bà Reichman cho biết đã dùng một công cụ trực tuyến để tăng độ nét do ảnh gốc có độ phân giải thấp. Bà nói diện mạo hiện tại khác biệt là do tác dụng phụ của thuốc đang điều trị bệnh.
Bà Reichman cho biết diện mạo hàng ngày của mình vẫn trẻ trung giống trong ảnh. "Mọi người thường khen tôi trẻ, có người nhầm tôi là bạn gái của con trai khi đi cùng nhau", bà nói.
Tuy nhiên, đảng Leefbaar Rotterdam bác bỏ lời giải thích này. Tuyên bố cho biết thông tin bà Reichman cung cấp không khớp với thực tế. Tổ chức này xác định AI đã can thiệp sâu khiến bức ảnh không phản ánh đúng sự thật.
Đảng Leefbaar Rotterdam yêu cầu bà Reichman từ chức ủy viên hội đồng. Sau khi bà khước từ, tổ chức này quyết định thu hồi tư cách đảng viên và chính thức khai trừ bà. Theo luật, bà vẫn giữ được vị trí của mình và tiếp tục hoạt động tại hội đồng với tư cách là một ủy viên độc lập.
Trên mạng xã hội, nhiều người chỉ ra việc "tăng độ nét" không thể đổi cả màu mắt. Một tài khoản bình luận: "Chắc chắn các loại thuốc điều trị đã khiến bà ấy mang diện mạo của tuổi 59, chứ hoàn toàn không phải do bà ấy đã 59 tuổi".
Vụ việc làm dấy lên tranh cãi trong bối cảnh Luật Bầu cử Hà Lan bỏ ngỏ các quy định cấm sử dụng ảnh AI trong tranh cử. Do thiếu chế tài pháp lý, án phạt duy nhất đối với bà Reichman là hình thức kỷ luật nội bộ từ đảng do vi phạm nguyên tắc về sự trung thực với cử tri.
Một nghiên cứu của Đại học Amsterdam chỉ ra có tới 90% hình ảnh do AI tạo ra trong chiến dịch bầu cử địa phương tại Hà Lan không hề được dán nhãn cảnh báo.
Họ mang theo không chỉ quà, những bộ đèn, bữa ăn cho trẻ mà còn mang theo cả một mùa hè của sự sẻ chia.
Ngày miền Trung đứng gió, con dốc dẫn vào thôn Sông Y (xã Trà Tân, thành phố Đà Nẵng) như dài thêm dưới cái nắng gắt đầu hè. Những chiếc ba lô, thùng đồ, cuộn dây… được chuyền tay nhau, có đoạn phải "cõng" qua con dốc dựng đứng.
Trước đây khi trời vừa sụp tối, đám trẻ thường dọn sách sớm vì không đủ ánh sáng. Một người mẹ Ca Dong ở Sông Y kể có lần kéo điện tua bin, chị nhường cho nhà ở nóc sâu hơn.
Hôm đoàn đến, nhà của chị mới được lắp một bộ đèn năng lượng mặt trời. Công tắc bật lên, ánh sáng lan ra. "Giờ tụi nhỏ có thể ngồi học lâu hơn", chị nói trong niềm vui sướng.
Hàng chục sinh viên của nhóm Hand In Hand, Trường đại học Công nghệ thông tin và truyền thông Việt Hàn (Đại học Đà Nẵng), có mặt ở đây trong những ngày nắng gắt nhất. Có bạn loay hoay trên mái nhà để lắp tấm pin.
Có bạn cúi gập lưng giữa sân cắt tóc cho đám trẻ. Có người phụ bếp, nấu từng suất ăn nóng. Đám trẻ thì tụ lại quanh góc lớp, hí hoáy tô tượng, cắt dán, vẽ những bức tranh nhiều màu hơn ngày thường.
Nhiều người lớn tuổi dẫn theo cháu đến sớm rồi xem cháu mình vui. Những chiếc cặp mới, bút chì, sáp màu… được trao tay.
Chuyến đi này có những con số đáng nhớ, 30 bộ đèn năng lượng mặt trời, hàng trăm phần quà nhu yếu phẩm và quà cho trẻ em, hàng trăm suất ăn, những bức tường được sơn lại, một góc sân bóng mới, tủ sách, tủ thuốc đặt vào lớp học.
Nhưng Sông Y không nhớ bằng con số. Người ta nhớ một buổi tối có nhạc vang lên giữa núi. Nhớ ánh đèn mới bật, sáng hơn thường ngày.
Ông Phạm Xuân Bình, Trưởng thôn Sông Y, kể cả thôn có 176 hộ dân, chủ yếu là người đồng bào Ca Dong. Còn khoảng 70 hộ chưa có điện. Lần này nhóm lắp được 30 bộ đèn năng lượng mặt trời cho các hộ khó khăn vì kinh phí có hạn, vẫn còn khoảng 40 hộ tiếp tục sống trong cảnh thiếu ánh sáng.
"Ở đây còn thiếu nhiều thứ. Đường sá, sóng điện thoại… cái gì cũng khó. Nhóm lên, bà con mừng lắm. Không chỉ vì quà, mà vì có người sẻ chia với mình", ông Bình chia sẻ.
Lê Thiên Ái, phó nhóm Hand In Hand, nói: "Chuyến đi mang theo nhiều phần việc, cả nhóm ai cũng làm suốt ngày đến tối, người mệt nhưng tinh thần không mệt. Nhìn bà con vui, chúng tôi quên hết.
Đến lúc về thấy bà con đứng tiễn, tụi nhỏ cười rất tươi và có phần nuối tiếc. Tôi nghĩ đó là món quà rất lớn mà chúng tôi nhận được".
Truyền thông Mỹ đưa tin, vụ mất tích của Christina Marie Plante tại thị trấn Payson (bang Arizona) vào năm 1994 từng làm dấy lên một chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn với sự tham gia của nhiều tình nguyện viên.
Hồ sơ ghi lại, ngày 15/5/1994, Plante (khi đó 13 tuổi) rời khỏi nhà ở thị trấn Payson để đi bộ đến một chuồng ngựa gần đó rồi không quay trở lại.
Sau khi bé gái “biến mất không dấu vết”, lực lượng chức năng cùng các tình nguyện viên đã tổ chức tìm kiếm trên diện rộng. Tuy nhiên, dù tiến hành nhiều cuộc phỏng vấn và các biện pháp điều tra, vụ án vẫn không có manh mối rõ ràng.
Vụ mất tích của Plante vì thế được xếp vào diện “nguy cấp và có dấu hiệu đáng ngờ”. Hồ sơ sau đó được đưa vào cơ sở dữ liệu quốc gia về trẻ em mất tích, nhưng theo thời gian, vụ việc rơi vào bế tắc.
Tuy nhiên, trong thông báo ngày 1/4, văn phòng cảnh sát địa phương cho biết, vụ việc đã có kết quả giải quyết thành công: Christina được tìm thấy còn sống sau 32 năm.
Theo đó, bước ngoặt xuất hiện khi các điều tra viên tận dụng những tiến bộ về công nghệ và kỹ thuật điều tra hiện đại để xác nhận danh tính của Plante.
Tuy nhiên, nhằm "tôn trọng quyền riêng tư và đảm bảo sức khỏe tinh thần" cho nạn nhân, giới chức địa phương từ chối công bố các chi tiết liên quan đến thời gian, địa điểm tìm thấy nạn nhân.
“Vì sự riêng tư và sức khỏe của Plante, chúng tôi sẽ không công bố thêm thông tin vào thời điểm này”, thông báo nêu rõ.
Trong các chia sẻ, cơ quan chức năng cũng ghi nhận vai trò của các chương trình rà soát án tồn, giúp “mang lại câu trả lời được chờ đợi từ lâu cho gia đình và cộng đồng”.
Cơ quan này cũng khẳng định sẽ tiếp tục theo đuổi các vụ án chưa được giải quyết, đồng thời kêu gọi bất kỳ ai có thông tin liên quan đến các vụ án tồn khác hãy cung cấp cho cơ quan chức năng.
