Nghị quyết 04 của Trung ương yêu cầu sửa đổi luật Phòng, chống tham nhũng, luật Đất đai và pháp luật có liên quan, tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn; nghiên cứu xây dựng luật về đăng ký tài sản.
Nghị quyết nêu nhiều nhiệm vụ, giải pháp, trong đó xử lý nghiêm người đứng đầu thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc bao che, cản trở việc phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Có cơ chế khuyến khích, bảo vệ tổ chức, cá nhân, người đứng đầu chủ động phát hiện, xử lý kịp thời tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ đơn vị, cơ quan, tổ chức.
Quyết tâm xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính với 3 trụ cột trọng tâm là thể chế liêm chính – nền công vụ liêm chính – đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức liêm chính.
Cán bộ, đảng viên, trước hết người đứng đầu, cán bộ lãnh đạo, quản lý phải đi đầu trong tu dưỡng, rèn luyện chuẩn mực đạo đức cách mạng, thực sự gương mẫu, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Đồng thời, không để vợ (chồng), con và người thân lợi dụng chức vụ, quyền hạn, ảnh hưởng của mình để trục lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, khả thi, bảo đảm nghiêm minh, rõ trách nhiệm.
Theo đó, sửa đổi luật Phòng, chống tham nhũng, luật Đất đai và pháp luật có liên quan, tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Nghiên cứu xây dựng luật về đăng ký tài sản.
Kịp thời sửa đổi bộ luật Hình sự, bộ luật Tố tụng hình sự, pháp luật có liên quan để thể chế hóa các chủ trương, quan điểm mới của Đảng về chính sách miễn, giảm, loại trừ trách nhiệm hình sự, xử lý vi phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Trung ương gợi mở việc xác định tiêu chí, điều kiện chặt chẽ để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung.
Cùng đó là việc giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt với người phạm tội không có động cơ vụ lợi, chủ động, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả, thiệt hại, góp phần có hiệu quả vào việc điều tra, phát hiện tội phạm.
Việc mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền, giảm áp dụng hình phạt tù đối với các tội phạm kinh tế, chức vụ.
Hoàn thiện cơ chế khởi kiện vụ án dân sự, nghiên cứu xây dựng cơ chế khởi kiện vụ án hành chính để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Có cơ chế về xử lý vật chứng, tài sản trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, về thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội.
Trung ương yêu cầu kịp thời thay thế, cho từ chức đối với cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp, có biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.
Đẩy mạnh thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt; có cơ chế, lộ trình minh bạch tài sản trong toàn xã hội. Tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm…
Trung ương cũng lưu ý ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính, tổ chức. Trường hợp đến mức phải xử lý hình sự cho phép chủ động áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, nhưng có thời hạn thực hiện cụ thể và là căn cứ quan trọng để xem xét biện pháp xử lý tiếp theo.
Đẩy mạnh việc truy bắt, dẫn độ những đối tượng bỏ trốn, thu hồi tài sản tham nhũng tẩu tán ra nước ngoài.
Trong ngày làm việc thứ 3 kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ trình Quốc hội cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ và dự thảo Nghị quyết về cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ.
Theo lịch trình, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội sẽ trình bày báo cáo thẩm tra về cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ. Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ bằng hệ thống biểu quyết điện tử.
Thủ tướng Chính phủ trình danh sách để Quốc hội phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm phó thủ tướng, bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ. Sau đó, Quốc hội thảo luận, phê chuẩn việc bổ nhiệm bằng hình thức bỏ phiếu kín.
Sau khi ban kiểm phiếu công bố kết quả, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ trình Quốc hội dự thảo các nghị quyết phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm phó thủ tướng, bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội về việc giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và chỉnh lý dự thảo các nghị quyết. Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua các nghị quyết về phê chuẩn việc bổ nhiệm phó thủ tướng, bộ trưởng và thành viên Chính phủ.
Trước đó, chiều qua 7.4, với 100% đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã bầu ông Lê Minh Hưng làm Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031. Sáng cùng ngày, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI bằng hệ thống biểu quyết điện tử. Kết quả, toàn bộ 488 đại biểu tham gia biểu quyết nhất trí thông qua (bằng 100% đại biểu Quốc hội có mặt và bằng 97,6% tổng số đại biểu).
Theo đó, cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ, gồm: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công thương, Bộ NN-MT, Bộ Xây dựng, Bộ VH-TT-DL, Bộ KH-CN, Bộ GD-ĐT, Bộ Y tế, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Chính phủ, Văn phòng Chính phủ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước; thể hiện sự tin tưởng cao của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam đối với sự lãnh đạo, chỉ đạo tài tình cũng như những thành tựu, đóng góp to lớn và sự cống hiến không mệt mỏi trong thời gian qua của Tổng Bí thư.
Lãnh đạo Lào khẳng định sẵn sàng kề vai sát cánh với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục vun đắp và tăng cường mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa hai Đảng, hai nước và nhân dân hai nước ngày càng phát triển, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước cũng như góp phần vào việc giữ vững hòa bình, ổn định và hợp tác phát triển bền vững trong khu vực và trên thế giới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khẳng định quan hệ hai nước là Cộng đồng chia sẻ tương lai có ý nghĩa chiến lược. Việc tăng cường đoàn kết và hợp tác là phù hợp với lợi ích chung của hai Đảng, hai nước trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp hiện nay.
Ông Tập Cận Bình bày tỏ coi trọng cao độ sự phát triển của quan hệ hai nước, sẵn sàng cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục duy trì trao đổi chiến lược, định hướng xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung - Việt tiến lên phía trước.
Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni và Chủ tịch Thượng viện Campuchia Samdech Techo Hun Sen chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và khẳng định đây là minh chứng cho năng lực lãnh đạo xuất sắc và quyết tâm mạnh mẽ trong việc đưa đất nước Việt Nam phát triển mạnh mẽ và thịnh vượng.
Các nhà lãnh đạo Campuchia bày tỏ vui mừng trước mối quan hệ lâu đời giữa hai nước, tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm quan hệ hai nước sẽ tiếp tục được củng cố và nâng lên tầm cao mới.
Tổng thống Nga Vladimir Putin gửi lời chúc mừng và đánh giá quyết định của Quốc hội một lần nữa chứng tỏ uy tín chính trị cao nhất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và sự ủng hộ rộng rãi nhất đối với đường lối phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam và bảo vệ quyền lợi của đất nước trên trường quốc tế.
Sáng 6.4, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua nghị quyết về việc bầu ông Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, làm Chủ tịch Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Ông Trần Thanh Mẫn 64 tuổi, quê Cần Thơ, trình độ tiến sĩ kinh tế. Ông là Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng khóa X; Ủy viên T.Ư Đảng khóa XI, XII, XIII, XIV; Bí thư T.Ư Đảng khóa XII; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, XIV và là đại biểu Quốc hội các khóa XIII, XIV, XV, XVI.
Ông Trần Thanh Mẫn có nhiều năm hoạt động công tác Đoàn tại Hậu Giang, Cần Thơ.
Từ tháng 7.1994, ông làm Chánh văn phòng, sau đó là Phó chủ tịch, Chủ tịch UBND TP.Cần Thơ.
Từ tháng 1.2011, ông Trần Thanh Mẫn được bầu vào T.Ư Đảng khóa XI, giữ chức Bí thư Thành ủy Cần Thơ.
Tới tháng 10.2015, ông được bầu làm Phó chủ tịch, rồi Phó chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Tháng 4.2021, ông Trần Thanh Mẫn được Quốc hội khóa XIV bầu làm Phó chủ tịch Quốc hội Quốc hội khóa XIV, giữ nhiệm vụ Phó chủ tịch thường trực Quốc hội.
Đến tháng 7.2021, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XV, ông Trần Thanh Mẫn tiếp tục được Quốc hội khóa XV bầu giữ chức Phó chủ tịch thường trực Quốc hội.
Tháng 5.2024, ông Trần Thanh Mẫn được bầu làm Chủ tịch Quốc hội khóa XV.
