Suy thận là tình trạng nghiêm trọng, xảy ra khi thận ngừng thực hiện các chức năng bình thường. Thận có nhiệm vụ lọc chất thải và lượng dịch dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi thận suy, các chất này sẽ tích tụ lại và gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. Các dấu hiệu ban đầu của tổn thương thận thường khó nhận biết, nhưng vẫn có những cảnh báo rõ ràng. Dưới đây là 7 triệu chứng cần được xử lý ngay vì có thể dẫn đến suy thận.
Thay đổi nước tiểu
Vấn đề về thận thường biểu hiện sớm qua sự thay đổi về lượng và đặc điểm nước tiểu. Khi có quá nhiều protein rò rỉ vào nước tiểu, bạn có thể thấy lượng nước tiểu giảm đột ngột kèm theo hiện tượng nước tiểu có bọt. Bọt này khác với bọt thông thường vì gồm nhiều bong bóng nhỏ và tồn tại lâu. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, protein sẽ rò rỉ ra ngoài. Nếu gặp tình trạng này, người bệnh cần đi khám ngay.
Sưng ở bàn chân hoặc mặt
Khi thận hoạt động kém, cơ thể sẽ giữ lại nước gây phù nề. Tình trạng sưng thường thấy ở chân, mắt cá chân và mặt. Điều này xảy ra do thận không loại bỏ được lượng nước dư thừa. Người mắc có thể thấy giày chật hơn, khó tháo nhẫn, tăng cân kèm cảm giác khó chịu.
Khó thở
Suy thận khiến dịch tích tụ trong phổi, làm cản trở hô hấp. Ngay cả hoạt động nhẹ hoặc khi nghỉ ngơi người bệnh cũng có thể cảm thấy khó thở. Nguyên nhân là do phổi không thể giãn nở bình thường vì bị dịch dư thừa cản trở.
Mệt mỏi và yếu sức
Cảm giác mệt mỏi kéo dài và yếu cơ có thể là dấu hiệu thận hoạt động kém. Thận sản xuất hormone giúp tạo hồng cầu vận chuyển oxy. Khi thận suy, số lượng hồng cầu giảm gây thiếu máu, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược. Nếu mệt mỏi kèm sưng, khó thở, cần đi kiểm tra sớm vì đây có thể là dấu hiệu tổn thương thận nghiêm trọng.
Buồn nôn hoặc nôn kéo dài
Buồn nôn thường xuyên hoặc nôn không rõ nguyên nhân có thể liên quan đến suy thận. Khi thận không lọc được chất thải, các độc tố tích tụ trong máu gây kích ứng dạ dày dẫn đến buồn nôn, nôn, chán ăn. Một số người còn cảm thấy vị kim loại trong miệng hoặc hơi thở có mùi hôi. Tình trạng này cần được can thiệp y tế sớm.
Da khô và ngứa
Da khô và ngứa nhiều có thể do bệnh thận gây ra. Khi thận không cân bằng được khoáng chất trong cơ thể, da sẽ bị kích ứng. Dù có vẻ không nghiêm trọng nhưng triệu chứng này thường xuất hiện ở giai đoạn bệnh nặng.
Lú lẫn hoặc khó tập trung
Chức năng não cũng bị ảnh hưởng khi thận gặp vấn đề, do độc tố tích tụ trong máu. Người bệnh có thể cảm thấy lú lẫn, khó tập trung, đầu óc mơ màng, hay quên hơn. Những thay đổi này có thể là dấu hiệu suy thận tiến triển và cần được kiểm tra ngay. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp bảo vệ cả não bộ và sức khỏe tổng thể.
Theo tiến sĩ - bác sĩ Ketan Bulsara, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ tại Cleveland Clinic (Mỹ), cơ chế liên quan giữa nắng nóng và đột quỵ là rất thực tế. Trong điều kiện nhiệt độ cao, cơ thể mất nước và muối khoáng nhanh chóng. Khi đó, máu trở nên cô đặc hơn, tâm thất và mạch máu phải làm việc nhiều hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông - nguyên nhân chính gây ra đột quỵ thiếu máu cục bộ.
Một nghiên cứu đăng trên Harvard Health Publishing (Mỹ) cũng ghi nhận rằng môi trường nhiệt độ cao có thể tác động xấu đến hệ tuần hoàn. Dữ liệu lớn được thu thập từ các bệnh viện trên khắp nước Mỹ cho thấy nguy cơ nhập viện vì đột quỵ tăng lên trong những ngày nắng nóng, đặc biệt ở người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, huyết áp cao hoặc tiểu đường.
Bên cạnh đó, tiến sĩ - bác s Rebecca Fieles, chuyên gia thần kinh của University of Maryland Medical Center (Mỹ), cho biết nắng nóng còn có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết não - một dạng đột quỵ nghiêm trọng khác.
Nhiệt độ cao khiến các mạch máu bị giãn nở và áp lực tuần hoàn thay đổi thất thường, nhất là ở người có vữa xơ động mạch. Sự mất cân bằng này có thể dẫn tới vỡ mạch, gây xuất huyết trong não.
Một tổng quan đăng tải trên tạp chí Frontiers in Neurology cũng chỉ ra rằng nhiệt độ thời tiết cực đoan (quá nóng hoặc quá lạnh) đều liên quan tới nguy cơ đột quỵ tăng lên, đặc biệt ở những người có bệnh nền từ trước. Sự mất nước, rối loạn điện giải và thay đổi huyết áp thất thường khi thời tiết nóng là những yếu tố làm não thiếu oxy nhanh hơn, từ đó tác động tới nguy cơ tai biến.
Không chỉ vậy, điều mà nhiều người hay bỏ qua là ”đột quỵ nhiệt” - tình trạng đột ngột suy giảm chức năng não do nhiệt độ cơ thể quá cao (trên 40 °C). Biến chứng này có thể xảy ra khi cơ thể không kịp thích nghi với nhiệt độ cao, dẫn đến tổn thương tế bào não và hệ thần kinh nếu không được sơ cứu kịp thời.
Các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng nắng nóng không trực tiếp “gây” đột quỵ đối với người hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng ở những người có yếu tố nguy cơ (cao huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường, tiền sử tim mạch hoặc đột quỵ), nhiệt độ cao là “chất xúc tác” nguy hiểm khiến bệnh tiến triển nhanh và biến chứng nặng.
Theo tiến sĩ Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, tỏi có tính sinh nhiệt nhẹ trong cơ thể. Khi thời tiết nóng, nếu ăn quá nhiều hoặc ăn sai cách, tỏi có thể làm tăng cảm giác nóng, gây ợ nóng hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh vấn đề nằm ở cách sử dụng chứ không phải bản thân thực phẩm, theo The Health Site (Ấn Độ).
Nguyên tắc đầu tiên là kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên dùng khoảng 1 - 2 tép tỏi mỗi ngày. Tiêu thụ tỏi ở mức vừa phải giúp phát huy lợi ích chống oxy hóa và tim mạch, đồng thời hạn chế các tác dụng phụ như đầy hơi, ợ nóng, theo Healthline (Mỹ).
Một sai lầm phổ biến là ăn tỏi sống vào buổi sáng khi chưa ăn gì. Tiến sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng ở Ấn Độ, cho biết ăn tỏi sống vào buổi sáng có thể làm tăng kích ứng niêm mạc dạ dày, gây nóng rát, buồn nôn hoặc khó chịu. Trong mùa nóng, tình trạng này dễ xảy ra hơn do hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Tỏi - đặc biệt khi ăn sống - có thể gây kích ứng đường tiêu hóa ở một số người, dẫn đến cảm giác nóng rát, đầy hơi hoặc khó chịu dạ dày nếu dùng quá nhiều hoặc ăn khi bụng đói. Các hợp chất sulfur trong tỏi, dù có lợi cho sức khỏe, nhưng cũng có thể “khá mạnh” với niêm mạc tiêu hóa nhạy cảm, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Tỏi sống chứa nhiều allicin nhưng cũng dễ gây “nóng”. Để hạn chế điều này, các chuyên gia khuyên nên dùng tỏi đã nấu chín hoặc tỏi ngâm, vừa giảm độ hăng vừa dễ tiêu hóa hơn. Một mẹo nhỏ là đập dập tỏi và để khoảng 10 phút trước khi chế biến để tối ưu hoạt chất có lợi.
Để giảm cảm giác sinh nhiệt, tỏi nên được dùng cùng rau xanh, dưa leo, cà chua... Đồng thời, việc bổ sung đủ nước giúp cơ thể điều hòa thân nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn trong thời tiết nắng nóng, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Các chuyên gia nhấn mạnh, tỏi không gây “nóng” nếu được sử dụng đúng cách. Trong mùa nắng nóng, chỉ cần điều chỉnh lượng ăn, thời điểm và cách chế biến, bạn vẫn có thể tận dụng lợi ích của tỏi mà không lo ảnh hưởng đến sức khỏe.
Sáng 7-4, Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi cho biết đã tiếp nhận kết quả kiểm nghiệm từ Viện Pasteur Nha Trang và báo cáo phân tích của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh liên quan vụ ngộ độc bánh mì xảy ra tại xã Tịnh Khê. Nhiều mẫu thực phẩm dương tính với vi khuẩn Salmonella.
Theo kết quả kiểm nghiệm, cơ quan chức năng đã lấy tổng cộng 11 mẫu, gồm 4 mẫu thực phẩm và 7 mẫu bệnh phẩm của các bệnh nhân đang điều trị.
Trong đó, Viện Pasteur Nha Trang thực hiện xét nghiệm các mẫu thực phẩm, còn Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phân tích các mẫu bệnh phẩm.
Kết quả cho thấy có 2/4 mẫu thực phẩm dương tính với vi khuẩn. Cụ thể, một mẫu chả lụa phát hiện vi khuẩn Bacillus cereus, trong khi mẫu chà bông dương tính với cả Salmonella spp và Bacillus cereus.
Đối với bệnh phẩm, có 4/7 mẫu dương tính với Salmonella.
Kết luận ban đầu xác định thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh là nguyên nhân dẫn đến vụ ngộ độc.
Trên cơ sở này, Sở Y tế tỉnh Quảng Ngãi đề nghị UBND xã Tịnh Khê xử lý vi phạm hành chính đối với cơ sở liên quan theo quy định về an toàn thực phẩm.
Trước đó, trong các ngày 22 và 23-3, 19 người dân trên địa bàn xã Tịnh Khê xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói sau khi ăn bánh mì và phải nhập viện điều trị.
Qua xác minh, các trường hợp này đều liên quan đến việc sử dụng bánh mì có nhân tại một điểm bán tại xã.
Qua kiểm tra ban đầu, cơ sở bán bánh mì hoạt động vào buổi sáng, cung cấp nhiều loại nhân như chả, chà bông, bơ chế biến từ trứng và dầu đậu nành, tương ớt, rau ngò, xíu mại.
Nguyên liệu được lấy một phần từ địa phương, phần còn lại do cơ sở tự chế biến và bảo quản trong khoảng 2-3 ngày.
Tại thời điểm kiểm tra, chủ cơ sở chưa xuất trình được đầy đủ các thủ tục pháp lý liên quan đến hoạt động kinh doanh, cũng như giấy tờ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu. Khu vực chế biến được bố trí riêng nhưng vẫn liên quan đến không gian sinh hoạt gia đình, sau đó thực phẩm được vận chuyển đến điểm bán cách đó khoảng 80m.
Đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm đã niêm phong toàn bộ thực phẩm còn lại, đồng thời yêu cầu cơ sở tạm dừng hoạt động để phục vụ điều tra.
