Mục Lục

Khi tình cờ phát hiện một khối bất thường trên cơ thể, đa số mọi người lập tức lo lắng và nghĩ ngay đến ung thư. Bác sĩ Hiếu nói bệnh nhân cần giữ bình tĩnh đầu tiên, lựa chọn hướng tiếp cận hợp lý để ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc do điều trị vội vã.

Người dân tuyệt đối không giữ tâm lý “tặc lưỡi” chờ đợi tổn thương tự biến mất, ngoại trừ các loại hạch phản ứng viêm do sâu răng hay mụn nhọt ở vùng hàm, nách, bẹn. Việc phát hiện sớm và chẩn đoán đúng bản chất tế bào đóng vai trò quyết định hiệu quả chữa trị.

Thực tế, bướu lành tính như u nang, u mỡ, u máu hay u xơ chiếm tỷ lệ 80-90% trong tổng số các ca mắc, đặc biệt tại tuyến giáp. Thậm chí, nhiều khối u ở phổi vẫn mang bản chất lành tính hoặc do nhân viên y tế đọc nhầm kết quả chiếu chụp. Do đó, người dân cần hiểu rõ khối u (tumor) hoàn toàn khác biệt với bệnh ung thư (cancer).

Để có kết luận chính xác, bệnh nhân cần tìm đến đúng chuyên khoa liên quan đến vị trí tổn thương thay vì chỉ tập trung vào các cơ sở chụp chiếu hình ảnh. Bác sĩ Hiếu lấy ví dụ người mắc bướu tuyến giáp cần khám nội tiết, u vú hay tử cung khám sản, u dưới da khám da liễu hoặc cơ xương khớp. Việc chọn một bệnh viện gần nhà, nơi bác sĩ tư vấn cặn kẽ và không dọa nạt người bệnh, sẽ giúp tiết kiệm thời gian, tiền bạc. Ông khuyên người dân tránh chạy theo các phòng khám quảng cáo máy móc hiện đại để rồi đối mặt nguy cơ “tiền mất tật mang”, điển hình như trường hợp đốt u tuyến giáp sai chỉ định gây chảy máu thứ phát, chèn ép đường thở suýt tử vong.

Khi đã chọn đúng người thầy thuốc, người bệnh phải kiên nhẫn tuân thủ phác đồ và chờ đợi kết quả giải phẫu bệnh thay vì yêu cầu điều trị bao vây ngay lập tức. Ngành y tế chỉ định phương pháp phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị dựa trên bằng chứng khoa học chuẩn quốc tế, không áp dụng tư duy “đánh nhầm hơn bỏ sót”. Bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi u lành và chỉ can thiệp cắt, đốt khi tổn thương to lên hoặc gây chèn ép cơ quan xung quanh. Đối với ung thư, giới chuyên môn thiết kế phương án điều trị riêng biệt cho từng cá nhân, đòi hỏi người bệnh đặt trọn niềm tin vào chuyên gia y tế để đạt hiệu quả cao nhất.

Tại Việt Nam, hàng năm có hơn 182.000 ca mới và hơn 122.000 ca tử vong do ung thư. Hơn 350.000 bệnh nhân đang sống chung với căn bệnh này. Bình quân cứ 100.000 người Việt có 159 ca được chẩn đoán mắc mới ung thư và 106 trường hợp tử vong. Tỷ suất mắc mới của Việt Nam xếp thứ 91, tỷ suất tử vong xếp 50 trên tổng cộng 185 nước, ngày càng tăng nhanh trên bảng xếp hạng toàn cầu.

Các chuyên gia nhận định tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị hạn chế. Thêm vào đó, những ung thư phổ biến nhất ở người Việt lại là loại có tiên lượng xấu như ung thư gan,phổi. Tuổi thọ tăng, già hóa dân số, ô nhiễm môi trường, thói quen sinh hoạt không lành mạnh như rượu bia, thuốc lá điện tử, chế độ ăn thiếu hợp lý cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư.

Hàng trăm người dân TP HCM xếp hàng chờ khám bệnh miễn phí

Thùy An

Tin Gốc: https://vnexpress.net/pgs-nguyen-lan-hieu-chi-5-viec-can-lam-khi-phat-hien-khoi-u-5059711.html

Nhiều bệnh ung thư không có triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu, thường bắt đầu bằng những thay đổi rất nhẹ, dễ nhầm với mệt mỏi hay rối loạn sinh hoạt. Chủ quan, không đi khám kịp thời có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm. Dưới đây là một số dấu hiệu cần lưu ý.

Mệt mỏi không cải thiện dù đã nghỉ ngơi

Mệt mỏi là triệu chứng dễ bị bỏ qua nhất. Khác với mệt thông thường, mệt do ung thư kéo dài, không đỡ khi ngủ, nghỉ ngơi và ảnh hưởng sinh hoạt. Tình trạng này có thể liên quan đến ung thư máu hoặc ung thư đại tràng giai đoạn sớm.

Sụt cân

Giảm cân không chủ ý thường khiến nhiều người chủ quan. Tuy nhiên, nếu không ăn kiêng hay tập luyện mà vẫn sụt cân thì đó có thể là dấu hiệu bệnh lý. Đây có nguy cơ là dấu hiệu sớm của các ung thư như ung thư tuyến tụy, ung thư dạ dày, ung thư phổi. Nếu giảm hơn 5-10% cân nặng trong vài tháng, bạn nên đi khám sức khỏe tổng quát.

Cơn đau âm ỉ kéo dài

Nhiều người cho rằng đau mức nghiêm trọng mới đáng lo nhưng ở giai đoạn sớm, ung thư thường gây đau nhẹ, âm ỉ, tái diễn. Điều đáng lưu ý không ở mức độ đau mà là sự kéo dài. Những cơn đau nhức bất thường, không rõ nguyên nhân nên được kiểm tra sớm.

Ho hoặc khàn giọng

Ho kéo dài có thể là dấu hiệu của ung thư thanh quản, phổi, tuyến giáp hoặc u lympho. Ho dai dẳng, khàn giọng... đều dễ bị bỏ qua song nếu kéo dài nhiều tuần, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư.

Cảm giác vướng ở cổ họng

Cảm giác như có cục u trong cổ họng có thể là dấu hiệu của khối u ở gốc lưỡi hoặc amidan. Những khối u này có thể do nhiễm virus u nhú ở người (HPV), thường lây truyền qua quan hệ tình dục bằng miệng. HPV có thể tồn tại ở trạng thái ngủ đông trong cơ thể nhiều năm trước khi gây ra triệu chứng. Người bệnh thậm chí không biết mình có nguy cơ mắc ung thư miệng, đầu và cổ.

Xuất hiện khối u không gây đau

Nhiều người nghĩ không đau nghĩa là không sao, nhưng thực tế khối u không đau (đặc biệt ở vú hoặc hạch) vẫn có thể là dấu hiệu ung thư. Chảy máu bất thường (trong phân, nước tiểu...) cũng không nên chủ quan. Bất kỳ triệu chứng nào kéo dài trên 2-3 tuần mà không rõ nguyên nhân đều cần đi khám sớm.

Đau tai

Nhiều bệnh lý có thể gây đau tai kiểu lan từ vùng đầu hoặc cổ sang tai do liên quan đến các dây thần kinh. Đây cũng có thể là dấu hiệu của ung thư miệng giai đoạn muộn đang lan sâu và bắt đầu ảnh hưởng đến các dây thần kinh đó.

Không phải mọi triệu chứng mới xuất hiện đều là ung thư nhưng mỗi người nên theo dõi những thay đổi bất thường của cơ thể. Nếu nhận thấy dấu hiệu lạ, kể cả cơn đau kéo dài, hãy đi khám. Bác sĩ sẽ xem xét tiền sử bệnh, khám tổng quát và có thể chỉ định thêm xét nghiệm khi cần để xác định nguyên nhân. Tầm soát định kỳ cũng giúp phát hiện sớm nhiều bệnh ung thư trước khi tiến triển và lan rộng.

Hơn 3,1 triệu lọ thuốc nhỏ mắt bị Mỹ thu hồi do lo ngại nhiễm khuẩn

Bảo Bảo (Theo Health, Times of India)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/7-thay-doi-tren-co-the-am-tham-canh-bao-ung-thu-5058623.html

Trả lời:

Tình trạng không thể uống hết 2 lít nước lọc một ngày không phải là dấu hiệu "yếu" mà cho thấy hệ thống điều hòa nước của cơ thể đang hoạt động hiệu quả. Các cơ chế sinh học như giảm cảm giác khát, tăng bài tiết nước tiểu và tạo cảm giác đầy bụng được thiết kế để ngăn cơ thể hấp thu quá nhiều nước trong thời gian ngắn.

Nước là nhu cầu sinh tồn nên cơ thể có cơ chế kiểm soát rất nghiêm ngặt. Chỉ cần nồng độ muối trong máu tăng nhẹ, não bộ lập tức phát tín hiệu khát để thúc đẩy việc uống nước. Ngược lại, khi cơ thể đã nhận đủ nước, các tín hiệu "tắt khát" sẽ được kích hoạt rất nhanh. Chỉ cần vài tín hiệu từ miệng, họng và dạ dày khi nước vừa được uống vào, não đã nhận biết rằng cơ thể sắp được bù nước. Khi đó, cảm giác khát giảm ngay cả trước khi nước được hấp thu hoàn toàn. Đồng thời, thận bắt đầu tăng thải nước tiểu để giữ cân bằng dịch.

Các nghiên cứu thần kinh học cho thấy khi cơ thể đã đủ nước, việc nuốt thêm trở nên khó khăn hơn rõ rệt. Điều này giải thích vì sao nhiều người cảm thấy rất khó uống tiếp khi đã uống quá nhiều nước.

Ngoài ra, một yếu tố quan trọng khác là cảm giác căng dạ dày. Khi uống nước liên tục, dạ dày nhanh chóng bị giãn ra và tạo cảm giác đầy bụng. Trong các thử nghiệm sinh lý, nhiều người bắt đầu cảm thấy "no nước" sau khoảng 400-700 ml.

Trái ngược với nước lọc, bia lại tác động đến cơ thể theo nhiều con đường khiến người uống dễ tiêu thụ nhiều hơn. Bia thường được uống lạnh, có ga và có hương vị đặc trưng. Các yếu tố này làm tăng cảm giác sảng khoái và dễ uống. Khí CO₂ trong bia còn có thể tạo ra hiện tượng ợ hơi, giúp giảm áp lực trong dạ dày, khiến người uống cảm thấy "nhẹ bụng" hơn dù lượng chất lỏng đã khá lớn.

Thứ hai là tác động của rượu lên não bộ. Ethanol trong bia là một chất hướng thần, có khả năng kích hoạt hệ thống thưởng của não, đặc biệt là hệ dopamine. Chỉ riêng mùi hoặc vị bia cũng có thể làm tăng cảm giác muốn uống thêm, ngay cả khi lượng cồn chưa đủ gây say.

Không chỉ vậy, rượu bia còn làm suy giảm khả năng kiểm soát hành vi. Khi nồng độ cồn trong máu tăng, não bộ trở nên kém nhạy với các tín hiệu nội cảm như đầy bụng hoặc "đủ rồi". Điều này khiến người uống dễ tiếp tục uống dù cơ thể đã bắt đầu quá tải. Khi uống nhiều bia trong thời gian dài, tổng lượng cồn lớn vẫn có thể gây mất nước, rối loạn điện giải và nhiều nguy cơ sức khỏe khác.

Bác sĩ Nguyễn Huy HoàngHội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam

Tin Gốc: https://vnexpress.net/vi-sao-nghien-bia-nhung-luoi-uong-nuoc-5057689.html

Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính) vừa có phản hồi thắc mắc của nhiều bạn trẻ liên quan đến bảo hiểm y tế. Cụ thể, có sinh viên đi làm thêm (part-time) 6 tiếng/ngày, đã mua bảo hiểm y tế tại trường nhưng vẫn bị công ty yêu cầu truy thu tiền bảo hiểm xã hội, kèm dọa "không đóng sẽ không trả lương".

Nhiều trẻ âm thầm vẹo cột sống nặng

Theo Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 quy định người tham gia bảo hiểm y tế là lao động làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp thỏa thuận tên gọi khác. Nội dung làm việc gắn với trả công, tiền lương và dưới sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Thỏa thuận giữa người lao động và chủ sử dụng lao động có thể là làm việc không trọn thời gian (part-time), có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định.

Như vậy, sinh viên đi làm thêm theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, nếu mức lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương tối thiểu dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.

Cạnh đó, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 cũng nêu một người thuộc nhiều đối tượng tham gia khác nhau thì đóng theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự.

Thứ tự tham gia bảo hiểm y tế gồm: (1) Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng, (2) nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng, (3) nhóm do ngân sách nhà nước đóng, (4) nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng (bao gồm sinh viên) và (5) nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.

Chiếu theo thứ tự, nhóm người lao động (1) xếp trên nhóm sinh viên (4). Do vậy sinh viên ký hợp đồng lao động đủ điều kiện thì bắt buộc phải đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng người lao động tại doanh nghiệp.

Hiện nay mức đóng bảo hiểm y tế bắt buộc bằng 4,5% tiền lương tháng hoặc 4,5% lương cơ sở, trong đó người sử dụng lao động đóng 3% và người lao động đóng 1,5%. Lương cơ sở hiện hành là 2,34 triệu đồng/tháng.

Như vậy, mức đóng bảo hiểm y tế cho một học sinh, sinh viên trong một năm là: 4,5% × 2,34 triệu đồng × 12 tháng = 1.263.600 đồng/năm.

Nếu đơn vị sử dụng lao động chưa trừ phần tiền đóng bảo hiểm y tế của người lao động trong quá trình làm việc thì người lao động có trách nhiệm đóng phần của mình cho đơn vị, tức 1,5%.

Cơ quan bảo hiểm xã hội cho hay Bộ luật Lao động năm 2019 quy định chủ sử dụng lao động không được dùng việc trả lương để cưỡng ép người lao động thực hiện các nghĩa vụ khác không có trong hợp đồng hoặc trái pháp luật.

Tiền lương là quyền lợi hợp pháp của người lao động tương ứng với công sức đã bỏ ra và phải được thanh toán đầy đủ, đúng hạn.

Khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền lương cho sinh viên. Phần nợ bảo hiểm y tế (nếu có) phải được giải quyết theo quy định truy thu của pháp luật.

Để tránh vướng mắc, Bảo hiểm xã hội Việt Nam lưu ý sinh viên khi đi làm thêm cần kiểm tra kỹ nội dung hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Ví dụ, mình thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế nào, cách theo dõi việc trích nộp bảo hiểm hằng tháng, chủ động trao đổi với đơn vị sử dụng lao động khi có phát sinh chưa rõ ràng. Khi quyền lợi bị ảnh hưởng, bạn trẻ có thể phản ánh tới cơ quan chức năng hoặc tổ chức Công đoàn để được hỗ trợ.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/bi-doi-truy-thu-bao-hiem-y-te-doa-khong-tra-luong-khi-lam-them-sinh-vien-phai-lam-gi-20260406162755171.htm