Nguyễn Linh Chi, 18 tuổi, học sinh lớp 12 trường Marie Curie, là kiện tướng trượt băng nghệ thuật với “thâm niên” 10 năm thi đấu. Tháng trước, Chi được nhiều đại học Mỹ báo trúng tuyển, trong đó có Đại học California ở Berkeley (UCB) và Đại học New York (NYU).
Theo xếp hạng của US News, UCB là trường công lập tốt nhất Mỹ, còn NYC đứng thứ 32 trong danh sách đại học tốt nhất, top 2 về ngành Tài chính.
“Đại học New York là ngôi trường em mong đợi nhất nên khi nhận thư, em thở phào và thấy nhẹ nhõm”, Linh Chi nói.
Linh Chi đến với trượt băng nghệ thuật vào năm 8 tuổi, sau một lần thấy các vận động viên biểu diễn trong sân trượt của trung tâm thương mại. Em xin tập thử, rồi được huấn luyện viên khuyến khích theo đuổi chuyên nghiệp. Linh Chi bước vào hành trình khổ luyện, với không ít khó khăn và nhiều lần chấn thương.
Trượt băng nghệ thuật là bộ môn chưa phổ biến ở Việt Nam lúc đó, nên điều kiện tập luyện hạn chế, thiếu huấn luyện viên chuyên sâu. Để có thể thi đấu chuyên nghiệp, Chi phải đi tập huấn ở Nhật Bản, Australia, Thái Lan… Thời gian ở trong nước, em phải học trực tuyến với huấn luyện viên quốc tế.
Những ngày đầu, giữ thăng bằng đã là thử thách. Đứng chông chênh giữa hai lưỡi dao của đôi giày trượt, Chi ngã không ít lần, trầy xước liên tục. Nhưng em chưa từng nói sẽ bỏ trượt băng. Kiên trì qua những cú ngã, Chi dần làm chủ kỹ thuật, biết làm các động tác khó như xoay, nhảy, trình diễn.
Trong 10 năm, Linh Chi giành 8 huy chương vàng tại các giải trượt băng nghệ thuật quốc gia. Năm 2022, em và anh trai Quang Minh là hai trong 5 đại diện của Việt Nam tham dự giải trượt băng nghệ thuật thanh, thiếu niên thế giới 2022 tại Czech, cũng là cặp vận động viên duy nhất của khu vực Đông Nam Á tranh tài ở nội dung đôi nam nữ. Năm 2023, Chi được phong đẳng cấp kiện tướng – dành cho vận động viên đạt thành tích cao tại các giải vô địch quốc gia, quốc tế.
Ngoài trượt băng, Linh Chi còn học múa đương đại, nhảy hiện đại và hội họa. Những hoạt động nghệ thuật, thể thao trở thành chất liệu chính trong hồ sơ du học Mỹ của Chi. Ở bài luận, nữ sinh kể về hành trình theo đuổi các bộ môn này, từ những cú ngã đầu tiên đến khi tìm thấy niềm vui trong việc dạy lại cho trẻ em. Với Chi, giá trị lớn nhất không nằm ở huy chương mà ở việc lan tỏa đam mê.
Từ đó, Chi nhận ra những tháng ngày khổ luyện giúp mình có khả năng cảm thụ thẩm mỹ, giao tiếp và kết nối – những kỹ năng cần thiết trong ngành Quản trị khách sạn – dịch vụ (Hospitality).
“Em thích làm việc với con người, tạo ra trải nghiệm tốt cho họ. Nghệ thuật giúp em hiểu cảm xúc, còn ngành này giúp em biến điều đó thành công việc cụ thể”, Chi nói.
Để làm dày hồ sơ, Chi chủ động tìm cơ hội trải nghiệm thực tế. Năm lớp 12, em thực tập hơn một tháng tại một khách sạn 5 sao ở Hà Nội. Mỗi ngày, sau giờ học, Chi làm việc đến cuối chiều tại bộ phận nhân sự, quan sát cách vận hành và quản lý. Trải nghiệm này giúp em hiểu rõ hơn về ngành mình chọn, đồng thời trở thành điểm nhấn thực tế trong hồ sơ.
Ở trường, Chi duy trì điểm trung bình trên 9 và IELTS 7.5. Nữ sinh còn tham gia nghiên cứu về sức khỏe tâm lý học sinh, cùng với phòng tham vấn của trường triển khai dự án hỗ trợ bạn bè. Theo Chi, việc hiểu con người ở nhiều góc độ là nền tảng quan trọng với ngành dịch vụ.
Cô Nguyễn Thị Lệ Anh, giáo viên chủ nhiệm của Linh Chi trong ba năm THPT, ấn tượng về học trò ở sự thông minh, quyết tâm. Có nhiều giai đoạn, Chi phải nghỉ học dài ngày để đi tập huấn, thi đấu nước ngoài, nhưng sau đó, nữ sinh đều chủ động học thêm cùng gia sư, trao đổi với giáo viên để bắt kịp bạn bè. Nhờ vậy, điểm của Chi không bị ảnh hưởng. Em cũng năng nổ trong nhiều hoạt động tâp thể, biết chơi bóng rổ, bóng ném, quan tâm bạn bè và thầy cô.
“Bạn ấy không đi theo một con đường duy nhất, mà phát triển đồng thời nhiều lĩnh vực”, cô nói, đánh giá đây là điểm khác biệt giúp Linh Chi tạo được dấu ấn.
Tháng 8 tới, Chi sẽ sang Mỹ để nhập học. Nữ sinh chọn Đại học New York do đây là nơi tập trung nhiều công ty du lịch, khách sạn nổi tiếng – thuận lợi trong quá trình thực tập, làm việc. Chi cũng muốn tiếp tục theo đuổi trượt băng nghệ thuật ở Mỹ, đánh giá sẽ có nhiều điều kiện phát triển hơn.
Vụ việc liên quan đến sách tin học 3 phát hành bởi Nhà xuất bản Đại học Huế và Đại Trường Phát Education Solutions đang gây chú ý khi phát hiện link website không phù hợp. Vào chiều 9.4, PGS-TS Nguyễn Xuân Huy, Chánh văn phòng Đại học Huế, đã xác nhận sự việc đang được Phòng PA03 của Công an thành phố Huế tiến hành xác minh, điều tra.
Theo PGS-TS Nguyễn Xuân Huy, công an đã làm việc với người đứng đầu Nhà xuất bản Đại học Huế và đang tiếp tục điều tra, làm rõ, bước đầu cơ quan chức năng nghi rằng đường link đó có thể bị hack vì link ban đầu là địa chỉ rất tốt.
Như Thanh Niên đã thông tin, vừa qua một số phụ huynh vô cùng bức xúc khi cùng con sử dụng cuốn "Vở bài tập Tin học 3" và phát hiện đường link in bên trong chứa toàn nội dung đồi trụy.
Cụ thể, ở trang 59 cuốn "Vở bài tập Tin học 3" chủ biên là ông Nguyễn Tương Tri, do Nhà xuất bản Đại học Huế xuất bản, có nội dung "trang web video thiếu nhi có địa chỉ: "thieunhixxxx.xxx" hướng dẫn các em truy cập vào đây để tiếp cận thông tin và trả lời câu hỏi. Trên sách có in rõ Giám đốc – Tổng biên tập: TS Trần Bình Tuyên. Tuy nhiên, trang web này lại là trang web "đen", có nội dung đồi truỵ.
Liên quan vụ việc này, trên fanpage và website chính thức của Đại Trường Phát Education Solutions (DTP Group), doanh nghiệp này phát đi thông báo khẩn, gửi tới các ban giám hiệu, thầy cô, phụ huynh, học sinh.
Thông báo khẩn viết: "Để bảo vệ an toàn cho học sinh trên không gian mạng và tránh những tác động tiêu cực về tâm lý, khuyến cáo khẩn cấp tuyệt đối không truy cập vào các liên kết (link) hoặc quét mã QR liên quan đến tài liệu bổ trợ trong các quyển sách giáo khoa nêu trên dưới bất kỳ hình thức nào. Kính mong quý thầy cô và phụ huynh phối hợp nhắc nhở các em học sinh không tò mò nhấn vào các liên kết này để đảm bảo an toàn thông tin cá nhân và tránh tiếp cận các nội dung độc hại", DTP Group khuyến cáo.
Theo DTP Group, ngay sau khi phát hiện sự việc, công ty chủ động trình báo hành vi xâm phạm và chiếm dụng hạ tầng giáo dục lên Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) để điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật; khẩn trương phối hợp với các đơn vị viễn thông để chặn các truy cập độc hại và xây dựng lại hệ thống học liệu trên nền tảng mới với tiêu chuẩn bảo mật cao nhất.
Hiện đường link trong sách tin học 3 được phản ánh là dẫn tới trang web đồi trụy này đã bị vô hiệu hóa, không thể truy cập.
Từ luận văn tốt nghiệp của sinh viên Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), một nghiên cứu về kỹ thuật mới giúp AI trả lời câu hỏi trắc nghiệm ổn định hơn được đăng trên tạp chí quốc tế Q1.
Khởi nguồn từ một luận văn tốt nghiệp đại học, công trình nghiên cứu của thầy trò khoa khoa học và kỹ thuật máy tính của trường này đã được công bố trên tạp chí quốc tế hàng đầu về trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục sau khi trải qua nhiều vòng phản biện.
Bài báo Enhancing Large Language Model Performance for Automatic Zero-Shot Multiple-Choice Question Answering via Single-Token Logit Prompting của nhóm tác giả từ Việt Nam đã được công bố trên tạp chí Computers and Education: Artificial Intelligence.
Đây là tạp chí mở thuộc Nhà xuất bản Elsevier, hiện xếp hạng Q1, đứng đầu lĩnh vực giáo dục (Education), hạng 4 trong lĩnh vực khoa học máy tính ứng dụng (Computer Science Applications) và hạng 5 lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI- Artificial Intelligence), theo SCImago.
Nhóm tác giả gồm Đặng Phú Quốc - cựu sinh viên Trường ĐH Bách khoa (đồng tác giả chính), Trần Trương Tuấn Phát - giảng viên Trường ĐH Bách khoa (đồng tác giả chính), TS Vũ Đức Lý (giảng viên Trường ĐH Quốc tế Miền Đông), Nguyễn Song Thiên Long và Võ Thị Như Quỳnh cùng là sinh viên năm thứ ba Trường ĐH Bách khoa, được PGS.TS Quản Thành Thơ - Trưởng khoa khoa học và kỹ thuật máy tính Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) hướng dẫn.
Công trình tập trung vào đề xuất kỹ thuật viết lời nhắc (prompting) mới mang tên Single-Token Logit (STL) nhằm nâng cao độ chính xác và tính ổn định của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) khi tự động trả lời câu hỏi trắc nghiệm (MCQ). Tác giả Đặng Phú Quốc cho biết nghiên cứu xuất phát từ luận văn tốt nghiệp đại học của anh.
"Ban đầu mình chỉ đặt mục tiêu giải quyết tốt một bài toán chuyên môn về mô hình ngôn ngữ lớn, chứ không kỳ vọng sẽ được công bố trên tạp chí thứ hạng cao. Sau khoảng 28 tháng kể từ khi bắt tay nghiên cứu, đến tháng 3-2026 công trình đã được đăng trên tạp chí Computers and Education: Artificial Intelligence", anh Quốc chia sẻ.
Thông tin thêm, anh Trần Trương Tuấn Phát cho hay nhóm đã trải qua nhiều vòng phản biện kín hai chiều. Mỗi vòng đều yêu cầu những cải tiến đáng kể như bổ sung thí nghiệm, làm rõ cách diễn giải, củng cố định hướng nghiên cứu và tái cấu trúc bản thảo.
Việc lựa chọn nơi nộp bài được nhóm thực hiện theo gợi ý của Nhà xuất bản Elsevier. Chỉ sau khi được chấp nhận, nhóm mới có thông tin đây là tạp chí đứng đầu thế giới trong lĩnh vực giáo dục (Education). "Đó là kết quả đặc biệt mà chính nhóm tác giả cũng không ngờ tới", PGS.TS Quản Thành Thơ nói thêm.
Từ thực tế nghiên cứu, nhóm nhận thấy hiện tượng gọi là giới hạn Multiple-Choice Symbol Binding (MCSB) làm giảm đáng kể độ tin cậy của LLM, nhất là khi ứng dụng vào chấm bài hay xây dựng ngân hàng câu hỏi của lĩnh vực giáo dục. Vì thế, nhóm đề xuất kỹ thuật Single-Token Logit (STL).
Thay vì đưa toàn bộ đáp án và yêu cầu mô hình chọn A - B - C - D như thông thường, STL tách từng đáp án riêng biệt và yêu cầu mô hình đánh giá theo dạng đúng - sai cho từng lựa chọn.
Hệ thống lần lượt hỏi "Đáp án này có đúng không?" và sử dụng xác suất của token "yes" để đánh giá mức độ phù hợp. "Cơ chế này giúp mô hình xác minh từng lựa chọn một cách độc lập, không bị chi phối bởi vị trí hay nhãn đáp án, khắc phục trực tiếp hạn chế của giới hạn MCSB", anh Phát nói về ưu điểm của nghiên cứu.
Nghiên cứu còn tích hợp kỹ thuật Retrieval-Augmented Generation (RAG) cho phép mô hình truy xuất kiến thức bên ngoài khi cần, giúp tăng độ chính xác theo ngữ cảnh cũng như kiểm tra độ ổn định của giải pháp trong các điều kiện khác nhau.
Khi thử nghiệm trên ba bộ dữ liệu khoa học chuẩn gồm ARC, OpenBookQA và SciQ, STL cho kết quả ngang bằng hoặc vượt trội so với nhiều phương pháp phổ biến với mức cải thiện lên tới 11 điểm phần trăm trong một số cấu hình, đồng thời giảm đáng kể chi phí tính toán.
Về tiềm năng ứng dụng, kỹ thuật STL có thể hỗ trợ giáo viên rà soát đề thi, tự động gợi ý đáp án cho câu hỏi chưa có lời giải, hỗ trợ chấm bài và phát triển các hệ thống học tập thông minh có khả năng giải thích kết quả đánh giá.
Theo PGS.TS Quản Thành Thơ, công bố không chỉ đóng góp xuất sắc về mặt giá trị học thuật đối với các nghiên cứu trong lĩnh vực LLM mà còn cho thấy việc nâng cao độ tin cậy của AI không nhất thiết phải đến từ mô hình lớn hơn hay kiến trúc phức tạp. "Đôi khi chỉ một thay đổi nhỏ trong cách thiết kế lời nhắc (prompt) cũng có thể tạo ra khác biệt lớn trong ứng dụng thực tế", ông Thơ nhận định.
Chiều 10.4, Bộ GD-ĐT đã có thông cáo báo chí trả lời về kết quả kiểm tra, xác minh với dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật của học sinh Ninh Bình. Trong đó Bộ GD-ĐT kết luận là dự án không vi phạm liêm chính khoa học, cụ thể là không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn.
Theo Bộ GD-ĐT, trước những nghi vấn của dư luận về tính liêm chính khoa học của dự án đoạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 - 2026 mà tác giả là 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình, Bộ GD-ĐT đã chính thức lập tổ tư vấn đánh giá dự án này.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đoạt giải của 2 học sinh Ninh Bình (dự án "Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống").
Sau quá trình nghiên cứu hồ sơ và thẩm định, tổ tư vấn đã thống nhất khẳng định học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án này dưới sự hướng dẫn của giáo viên và nhà khoa học.
Cụ thể, việc phân tích kết quả từ các phép đo (như DTA, XRD, FT-IR) hoàn toàn nằm trong khả năng của học sinh vì đây là những kiến thức có trong chương trình phổ thông. Bên cạnh đó, các trang thiết bị phục vụ thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu ở Việt Nam nên việc thu thập dữ liệu trong nước là hoàn toàn đáp ứng được.
Về nghi vấn "sao chép", tổ tư vấn cho biết dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn (phần mềm Turnitin) và các công bố trước đó, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn. Đề tài không có dấu hiệu sao chép mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc, kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn.
Đồng thời, các chuyên gia đánh giá đây là nghiên cứu có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và mang lại giá trị ứng dụng cao, phù hợp với năng lực ở bậc phổ thông.
Cũng trong thông cáo này, Bộ GD-ĐT nhấn mạnh quy trình chấm thi năm nay được thực hiện nghiêm ngặt qua 2 phần: đánh giá báo cáo tóm tắt và phỏng vấn trực tiếp. Đặc biệt, để bảo vệ sự liêm chính trong học thuật, Hội đồng thẩm định đã tiến hành quét độ trùng lặp toàn bộ hồ sơ trước khi gửi đi chấm. Ban tổ chức cũng trang bị sẵn phần mềm tại khu vực thi để giám khảo có thể tra cứu, kiểm tra sự trùng lặp nội dung của bất kỳ dự án nào ngay trong quá trình chấm.
Như Báo Thanh Niên đã đưa tin, sau khi Bộ GD-ĐT công bố kết quả cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 - 2026, trên nhóm Liêm chính khoa học xuất hiện hàng loạt bài đăng nêu nghi vấn nhiều dự án đạt giải cao, trong đó có dự án đạt giải nhất của 2 học sinh Ninh Bình.
Theo các thành viên nhóm Liêm chính khoa học, nội dung poster của dự án cho thấy các học sinh Ninh Bình đã phải thực hiện hàng chục kỹ thuật phân tích và đánh giá phức tạp, vượt xa năng lực và kiến thức của học sinh phổ thông.
Đặc biệt, dựa trên những thông tin công khai rất hạn chế (liên quan tới cuộc thi khoa học kỹ thuật), các thành viên nhóm Liêm chính khoa học đã đưa ra những bằng chứng được cho là "không thể chối cãi về sự liên quan của nhóm Hoàng Mai Hà với dự án của 2 học sinh Ninh Bình" (PGS Hoàng Mai Hà, Phó viện trưởng Viện Hóa học, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam - PV).
Viện Hóa học cũng đã có ý kiến phản hồi, khẳng định cán bộ của viện (PGS Hoàng Mai Hà) không có bất kỳ mối liên hệ hay tham gia hướng dẫn nào đối với dự án của học sinh Ninh Bình. Viện Hóa học cũng khẳng định cũng đã chủ động rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024 - 2025. Kết quả không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến 2 học sinh Ninh Bình có dự án đạt giải nhất cấp quốc gia nêu trên.
Như vậy, giữa nội dung thông cáo báo chí mà Bộ GD-ĐT phát hành chiều nay và trả lời của Viện Hóa học có một khoảng trống cần được làm rõ: các học sinh sử dụng các thiết bị của đơn vị nghiên cứu nào và thực hiện các thí nghiệm ở đâu?
Mặt khác, dư luận giới khoa học cũng cho rằng cho đến nay Bộ GD-ĐT vẫn không công khai nội dung các dự án đạt giải là vi phạm chính quy chế cuộc thi của Bộ GD-ĐT.
