Rạng sáng qua (8.4), chưa đầy 2 giờ trước hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra với Iran, ông viết trên mạng xã hội Truth Social rằng nước này đồng ý thỏa thuận ngừng bắn trong 2 tuần với Iran để tiến hành đàm phán.
Cụ thể, Tổng thống Trump cho biết phía trung gian là Pakistan đề xuất Mỹ tạm dừng “tấn công hủy diệt” nhắm vào Iran với điều kiện Tehran đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz. Và Tổng thống Trump đã đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Theo ông, Mỹ “đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, và đang tiến rất xa để đạt thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông”. “Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran, và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán. Hầu hết các điểm bất đồng trước đây đã được Mỹ và Iran nhất trí, nhưng cần 2 tuần để hoàn tất và thực hiện thỏa thuận”, ông Trump viết thêm.
Sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần là “một chiến thắng cho Mỹ”, đồng thời ca ngợi những nỗ lực của quân đội nước này trong cuộc chiến với Iran.
Cùng ngày 8.4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran tuyên bố nước này đã giành được một thắng lợi lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran. Theo đó, kế hoạch 10 điểm của Iran “nhấn mạnh các vấn đề cơ bản” như “việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của Lực lượng Vũ trang Iran”. Tehran cho rằng điều này mang lại cho Iran “vị thế kinh tế và địa chính trị độc nhất vô nhị”.
Thực tế, việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên ngay trước thời điểm trước hạn chót mà Tổng thống Trump đưa ra đã đem đến tín hiệu tích cực cho thế giới, nhất là vấn đề kinh tế. Cùng ngày 8.4, giá dầu WTI lẫn Brent đều giảm sâu khoảng 18%, lần lượt còn 93,73 USD/thùng và 92,5 USD/thùng (theo giá cập nhật tối qua). Không những vậy, thị trường chứng khoán Mỹ cũng tăng điểm. Theo CNN, chỉ số Dow Jones tăng vọt 1.374 điểm (tương đương 2,95%), S&P 500 tăng 2,56% và Nasdaq Composite tăng 3,46%.
Dự kiến, ngay trong ngày 10.4 sắp tới, Mỹ và Iran sẽ cử phái đoàn đến Islamabad (Pakistan) để đàm phán. Dù xung đột đã xuống thang đáng kể nhờ thỏa thuận ngừng bắn, nhưng để Mỹ và Iran đồng thuận với nhau thì lại rất khó khăn. Điển hình, một trong 10 điểm mà Iran đưa ra như điều kiện hòa bình là Iran có thể tiếp tục chương trình làm giàu uranium. Tuy nhiên, đây cũng là lằn ranh của phía Mỹ. Liên quan vấn đề này, viết trên mạng xã hội Truth Social tối qua (8.4, theo giờ VN), Tổng thống Trump nhấn mạnh sẽ không có chuyện Mỹ đồng ý cho Iran tiếp tục làm giàu uranium. Không những vậy, chủ nhân Nhà Trắng còn tuyên bố Iran phải phối hợp để dỡ bỏ chương trình hạt nhân.
Trong khi đó, ngược lại thì Iran cũng từng chỉ trích yêu cầu 15 điểm của Mỹ – bao gồm việc Tehran phải dỡ bỏ chương trình hạt nhân – là “đòi hỏi quá mức, vô lý và phi logic”. Thực tế, dù nhiều nhà lãnh đạo Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng giới phân tích chỉ ra rằng những người theo đường lối cứng rắn vẫn đang hoàn toàn kiểm soát chế độ cầm quyền tại Iran. Nên Tehran khó lùi bước trong quá trình đàm phán.
Bên cạnh đó, yêu cầu 10 điểm của Tehran cũng đặt ra việc ngừng tấn công lực lượng Hezbollah ở Li Băng. Nhưng điều này lại lệ thuộc rất nhiều vào Israel nên triển vọng rất thấp, nhất là trong bối cảnh Tel Aviv đang muốn hủy diệt hoàn toàn lực lượng Hezbollah giữa lúc Iran đang gặp khó khăn trong việc tiếp ứng cho Hezbollah.
Trung Quốc đại lục đã tăng cường chiêu mộ nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn nhằm gia tăng tính tự chủ cũng như thực hiện hóa những bước đột phá về trí tuệ nhân tạo (AI) trong cuộc cạnh tranh công nghệ gay gắt với Mỹ. Tuy nhiên, chiến lược đó đang khiến nhiều công ty của đại lục bị nhà chức trách Đài Loan sờ gáy vì nghi ngờ có hành vi lôi kéo nhân tài bất hợp pháp, theo tờ South China Morning Post.
Tuần trước, Cơ quan Điều tra Đài Loan thông báo đã điều tra 11 công ty đại lục vì nghi ngờ lôi kéo nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn và công nghệ cao. Các công ty bị điều tra chuyên về mảng chip bán dẫn, ứng dụng AI và sản xuất điện tử. Để che giấu gốc gác từ đại lục, các công ty này bị cáo buộc đã lập công ty bình phong để hoạt động kinh doanh tại Đài Loan và tuyển dụng người địa phương dù chưa được chính quyền sở tại cấp phép.
Theo Reuters, Đài Loan đã ra luật cấm Trung Quốc đại lục đầu tư vào một số mảng trong chuỗi cung ứng bán dẫn như thiết kế chip, trong khi những khoản đầu tư vào mảng đóng gói chip phải được xem xét trước mới được cấp phép. Điều này khiến cho các công ty chip của đại lục khó hoạt động hợp pháp trên hòn đảo.
Theo Cơ quan Điều tra Đài Loan, cuộc điều tra mới nhất là một phần của nỗ lực triệt phá hành vi thu hút nhân tài trái phép từ đại lục, với 100 vụ được xử lý từ năm 2020. Năm 2025, cơ quan này cũng điều tra SMIC, công ty đúc chip bán dẫn lớn nhất Trung Quốc, với cáo buộc lôi kéo trái phép nhân sự từ Đài Loan.
Những động thái của nhà chức trách Đài Loan gần đây cho thấy nhu cầu ngày càng tăng từ các công ty đại lục đối với nguồn nhân sự có kinh nghiệm trong mảng bán dẫn và AI. Mặc dù đã đạt những bước tiến đáng kể trong ngành này, Bắc Kinh vẫn bị ảnh hưởng bởi sự kiểm soát chặt chẽ của Washington trong việc tiếp cận công nghệ cao. Trong khi Mỹ tập trung kiểm soát xuất khẩu và thu hút nguồn vốn ngoại, Trung Quốc chú trọng vào công tác nhân tài, yếu tố được cho là sẽ thúc đẩy những đổi mới tiếp theo về AI. Các viện chuyên biệt được thành lập tại khắp các đại học hàng đầu Trung Quốc. Những đơn vị này cùng các doanh nghiệp lớn trong nước cũng đầu tư mời gọi nhân tài từ nước ngoài về.
Đài Loan, quê hương của hãng sản xuất chip lớn nhất thế giới TSMC, từ lâu được xem là cái nôi của nhân tài ngành bán dẫn và đã bị nhòm ngó không chỉ từ các công ty đại lục mà còn từ những bên khác như Mỹ. Tổng giám đốc điều hành Liang Mong Song và cựu Phó chủ tịch Chiang Shang Yi của SMIC đều từng làm việc cho TSMC. Năm ngoái, việc cựu Phó chủ tịch cấp cao của TSMC Lo Wei Jen được Tập đoàn Intel (Mỹ) tuyển dụng đã bị giới công tố viên Đài Loan điều tra vì nghi ngờ rò rỉ bí mật. Từ năm 2021, chính quyền Đài Loan đã cấm công ty đại lục tuyển nhân sự mảng bán dẫn người Đài Loan. Bên cạnh đó, Đài Bắc còn mạnh tay đối với hoạt động thu hút nhân tài trái phép bằng cách ban hành mức phạt nặng hơn đối với những hành vi chiếm đoạt bí mật thương mại và gián điệp kinh tế. Đài Loan cũng đang đối diện tình trạng thiếu lao động với báo cáo gần đây cho thấy hơn 3/4 công ty bán dẫn Đài Loan gặp khó trong tuyển nhân sự trên hòn đảo.
Ngày hội Pháp ngữ 2026 diễn ra vào ngày 11-4 với nhiều hoạt động đa dạng kết hợp giữa các cuộc thi, hoạt động trải nghiệm, hội thảo... nhằm lan tỏa tiếng Pháp.
Sự kiện diễn ra tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh khai và được tổ chức bởi Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Tổng lãnh sự quán Pháp tại TP.HCM, Viện Pháp tại Việt Nam, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, Tổng lãnh sự quán Thụy Sĩ, Tổng lãnh sự quán Canada, Viện Trao đổi văn hóa với Pháp (IDECAF)...
Tổng lãnh sự Pháp Etienne Ranaivoson nhấn mạnh tiếng Pháp, ngôn ngữ của 400 triệu người trên khắp thế giới, là sợi dây liên kết giữa các nền văn hóa, giữa các thế hệ, giữa các dân tộc. Nó mở ra không gian đối thoại, đa dạng và đoàn kết kết nối.
"Và ngày hôm nay, khi ngắm nhìn các em học sinh, sinh viên, những người trẻ học tiếng Pháp, chúng tôi thấy tương lai ấy đang thành hình. Với quyết tâm, tinh thần ham học hỏi và nghị lực của mình, các em đã tiến xa hơn cả việc học một ngôn ngữ: các em đã xây những cây cầu", ông Ranaivoson nói.
Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM Nguyễn Bảo Quốc cũng cho rằng trong bối cảnh hội nhập toàn cầu ngày càng sâu rộng, việc học và sử dụng ngoại ngữ, trong đó có tiếng Pháp, sẽ mở rộng cơ hội học tập, giao lưu và phát triển nghề nghiệp cho thế hệ trẻ.
"Tôi tin rằng phong trào dạy và học tiếng Pháp tại TP.HCM sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế", ông nói.
Trả lời Tuổi Trẻ Online, ông Ranaivoson nói rằng không gian Pháp ngữ đóng vai trò như một nền tảng kết nối rộng mở. Tiếng Pháp không chỉ gắn với nước Pháp, mà còn là ngôn ngữ của khoảng 400 triệu người trên toàn cầu, trải dài trên nhiều châu lục. Điều này mở ra cơ hội hợp tác không chỉ với Pháp mà còn với nhiều quốc gia khác như Canada, Thụy Sĩ hay Bỉ - những nơi mà tiếng Pháp là ngôn ngữ làm việc và sáng tạo.
Không dừng lại ở lĩnh vực văn hóa, hợp tác Việt - Pháp ngày nay còn hướng mạnh đến môi trường nghề nghiệp và tương lai của giới trẻ. Theo ông Ranaivoson, đây chính là "chìa khóa" cho mối quan hệ song phương trong giai đoạn mới. Việt Nam là một quốc gia trẻ với nguồn nhân lực năng động, và Pháp mong muốn thu hút ngày càng nhiều bạn trẻ Việt Nam đến học tập, làm việc và khám phá.
Theo bà Anne Laure Vincent - Tùy viên hợp tác giáo dục, Viện Pháp tại Việt Nam, giới trẻ ngày nay tiếp cận tiếng Pháp theo một cách rất khác. Không còn đơn thuần là một môn học, ngôn ngữ này đang trở thành một công cụ giải trí và kết nối.
"Các bạn trẻ thích 'chơi' với ngôn ngữ, thích hát bằng tiếng Pháp và sử dụng nó như một cách để giao lưu, kết bạn", bà nhận định. Ngoài ra, đối với những học sinh đã hoàn tất chương trình phổ thông, mối quan tâm lớn nhất là lộ trình học tập, cơ hội nghề nghiệp và tiếng Pháp đóng vai trò hết sức quan trọng.
Ngày hội Pháp ngữ 2026 vì thế không chỉ là một sự kiện mang tính biểu tượng, mà còn là một bước đi chiến lược. "Tôi hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho một chuỗi hoạt động dài hạn, được tổ chức định kỳ hằng năm, nhằm duy trì sức sống và năng lượng tích cực của cộng đồng Pháp ngữ", bà Vincent chia sẻ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuần này tuyên bố chương trình tên lửa của Iran đã bị "phá hủy về chức năng", trong đó tên lửa và bệ phóng đã "cạn kiệt, bị tàn phá và gần như hoàn toàn mất hiệu quả".
Dù vậy, WSJ ngày 10/4 dẫn các báo cáo của tình báo Mỹ cho rằng Iran vẫn có thể khôi phục một phần lực lượng tên lửa bất chấp các cuộc không kích liên tục của Mỹ và Israel trong hơn một tháng qua.
Tuy hơn một nửa bệ phóng của Iran đã bị phá hủy, hư hại hoặc mắc kẹt trong các hầm ngầm bị đánh sập, nhiều bệ phóng vẫn có thể được sửa chữa hoặc đào lên để tiếp tục sử dụng, WSJ dẫn lời các quan chức Mỹ cho hay.
Giới chức Israel nói khoảng 2/3 số lượng bệ phóng tên lửa đạn đạo tại Iran đã bị vô hiệu hóa trong xung đột, song cũng lưu ý rằng Tehran có thể thu hồi nhiều bệ phóng đang bị chôn vùi dưới lòng đất sau các cuộc tập kích của Washington và Tel Aviv.
Cũng theo giới chức Mỹ và Israel, kho tên lửa Iran đã bị giảm khoảng một nửa so với trước khi xung đột bùng phát vào hôm 28/2, song nước này vẫn còn hàng nghìn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung có thể được đưa ra khỏi nơi cất giấu hoặc lấy từ cơ sở dưới lòng đất.
"Các quan chức Israel cũng nói rằng Iran còn hơn 1.000 trong tổng số 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này ước tính sở hữu vào thời điểm chiến sự bùng phát. Phần còn lại đã được khai hỏa hoặc bị phá hủy", WSJ cho hay.
Giới chức Mỹ nói Iran còn chưa đầy 50% số máy bay không người lái (UAV) tự sát mà Tehran có hồi đầu xung đột, do đã sử dụng nhiều UAV trong các cuộc tấn công trả đũa, cũng như bị đối phương tập kích các cơ sở sản xuất vũ khí.
Giới chức Mỹ cũng cho biết Iran còn lượng nhỏ tên lửa hành trình, thêm rằng loại tên lửa này có khả năng sẽ được sử dụng để nhắm mục tiêu các tàu ở vịnh Ba Tư và lính Mỹ nếu đàm phán đổ vỡ.
Dù Israel không thể xóa sổ toàn bộ năng lực phóng tên lửa của Iran, các quan chức nước này cho rằng họ đã đạt được thành tựu khi khiến Tehran giảm tần suất khai hỏa xuống còn 10-15 quả một ngày trong phần lớn thời gian diễn ra xung đột. Iran phóng hàng chục tên lửa mỗi ngày trong giai đoạn đầu tiên của chiến sự.
Theo WSJ, các quan chức Israel cũng cho biết Iran hiện không có khả năng sản xuất thêm tên lửa và tốc độ phục hồi của Tehran sẽ phụ thuộc mức độ hỗ trợ từ bên ngoài.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin trên. Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly cho biết lực lượng Mỹ đã đạt được tất cả mục tiêu đề ra.
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Một số quan chức Mỹ lo ngại Iran có thể tận dụng quãng thời gian đình chiến để xây dựng lại một phần kho tên lửa.
"Iran đã thể hiện khả năng đáng kinh ngạc trong đổi mới và phục hồi lực lượng", Kenneth Pollack, phó chủ tịch về chính sách tại Viện nghiên cứu Trung Đông, nhận định. "Họ là đối thủ đáng gờm hơn nhiều so với hầu hết lực lượng quân sự ở Trung Đông, ngoại trừ Israel".
Dù vậy, giới phân tích Mỹ không cho rằng Iran sẽ sớm khôi phục được kho tên lửa và UAV như mức trước xung đột, sau khi ngành công nghiệp quốc phòng nước này hứng chịu nhiều cuộc tấn công của Mỹ - Israel.