Chỉ vài năm trước, dọc quốc lộ 14 từ đô thị Pleiku xuống Đắk Nông, hình ảnh quen thuộc không còn là những đồi tiêu xanh tốt mà là các vườn tiêu trụi lá, trụ trơ giữa nắng gió. Đây là hậu quả của một cuộc khủng hoảng nông nghiệp nghiêm trọng khi hàng ngàn ha hồ tiêu chết vì dịch bệnh và giá tiêu lao dốc.
Giai đoạn 2014 – 2015, giá tiêu từng đạt đỉnh 200.000 – 250.000 đồng/kg, kéo theo làn sóng mở rộng diện tích ồ ạt. Tại Gia Lai, diện tích hồ tiêu vượt quy hoạch gấp đôi, lên hơn 12.000 ha năm 2017. Người dân vay vốn, phá cà phê, mua đất trồng tiêu, trong khi giống và kỹ thuật thiếu kiểm soát.
Hệ quả đến rất nhanh. Dịch bệnh “chết nhanh, chết chậm” lan rộng, cộng thêm mưa kéo dài gây ngập úng khiến gần 10.200 ha hồ tiêu Tây nguyên bị thiệt hại, Gia Lai trở thành tâm điểm. Cùng lúc, giá tiêu lao dốc, từ hơn 200.000 đồng/kg xuống chỉ còn 36.000 – 40.000 đồng/kg vào năm 2020.
Không ít gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt vì hồ tiêu, buộc phải bán tháo tài sản hoặc giao lại cho ngân hàng xử lý, rồi đi làm thuê xa để trả nợ. Tổng dư nợ của các hộ trồng tiêu trên địa bàn Tây nguyên ước khoảng 12.000 tỉ đồng. Diện tích hồ tiêu tại Gia Lai cũng thu hẹp chỉ còn vài ngàn ha, phần lớn sinh trưởng kém, phát triển cầm chừng.
Dù trải qua giai đoạn lao dốc, cây tiêu Gia Lai đang dần hồi sinh. Những nông dân kiên trì, canh tác bài bản, không chạy theo phong trào đã chứng minh vùng đất đỏ bazan ở Chư Sê, Chư Pưh… vẫn phù hợp với cây “vàng đen”.
Sau những năm lao dốc, giá tiêu hiện đã phục hồi mạnh, tạo động lực cho người trồng quay lại với loại cây này. Tại xã Ia Ko, ông Nguyễn Tấn Lục duy trì canh tác tiêu theo hướng hữu cơ với khoảng 700 trụ. Nhờ đó, vườn tiêu phát triển ổn định, ít sâu bệnh.
Vụ này, mỗi trụ cho khoảng 3 kg tiêu tươi, với giá tiêu dao động 140.000 – 150.000 đồng/kg, gia đình ông Lục ước thu hơn 300 triệu đồng, mức thu nhập từng khó tưởng tượng chỉ vài năm trước.
Câu chuyện của ông Lục không phải ngoại lệ. Ông Nguyễn Kim Anh, Trưởng phòng Kinh tế xã Kon Gang, cho biết toàn xã có khoảng 650 ha hồ tiêu, trong đó hơn 600 ha đang kinh doanh. Năng suất bình quân đạt khoảng 4 tấn/ha. Dù thời tiết bất lợi và nhiều diện tích đã già cỗi, nhưng với giá tiêu ở mức 150.000 – 160.000 đồng/kg, người dân vẫn phấn khởi bước vào vụ thu hoạch.
Theo ông Hoàng Phước Bính, nguyên Phó chủ tịch Thường trực Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê, giá tiêu trong nước hiện dao động khoảng 150.000 – 152.000 đồng/kg, mức cao nhất từ đầu năm.
“Diễn biến này phản ánh rõ quy luật cung – cầu khi nguồn cung toàn cầu suy giảm sau nhiều năm giá thấp và dịch bệnh. Sản lượng hồ tiêu năm 2025 ước giảm 10 – 15%, thậm chí một số vùng giảm mạnh hơn do thời tiết bất lợi và diện tích già cỗi. Trong khi đó, diện tích trồng mới những năm gần đây chưa đủ bù đắp sản lượng thiếu hụt. Chính sự thu hẹp nguồn cung đã giúp giá tiêu duy trì ở mức cao, tạo lợi thế cho người sản xuất”, ông Bính nói.
Hiện tổng diện tích hồ tiêu Gia Lai khoảng 8.500 ha, sản lượng năm 2025 ước đạt trên 27.000 tấn. Tỉnh định hướng đến năm 2030 ổn định diện tích khoảng 10.000 ha, tập trung vào canh tác hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao và nâng chất lượng sản phẩm.
Sau cú “vấp ngã” do phát triển nóng, nông dân Gia Lai đã rút ra bài học quan trọng: không chạy theo phong trào mà hướng tới sản xuất bền vững. Với đà tăng của giá tiêu hiện nay, cùng sự thay đổi trong tư duy canh tác, “vàng đen” đang dần lấy lại vị thế, mở ra hy vọng phục hồi ổn định cho ngành hồ tiêu trong thời gian tới.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/gia-tieu-tang-cao-vang-den-gia-lai-hoi-sinh-185260408103726105.htm
Lao động trung niên tìm việc nhiều nhưng thị trường chuộng người trẻ
Thông tin được ghi nhận tại báo cáo thị trường lao động quý 1 của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM (Sở Nội vụ). Nhu cầu tuyển dụng vượt khả năng cung ứng của thị trường, song doanh nghiệp vẫn hướng đến nhóm lao động trẻ hơn.
Từ dữ liệu của trụ sở chính và các điểm tiếp nhận, trung tâm ghi nhận hơn 52.600 người có nhu cầu tìm việc, trong khi doanh nghiệp cần tuyển tới 82.700 vị trí. Thị trường ở trạng thái "cầu vượt cung", nhưng phân bổ không đồng đều giữa các nhóm tuổi, trình độ và ngành nghề.
Nhóm 36–49 tuổi dẫn đầu nguồn cung với gần 21.000 người, tương đương gần 40%, cao hơn cả nhóm 25–35 tuổi, gần 38%.
Trong khi đó, phía nhà tuyển dụng, ở các vị trí yêu cầu độ tuổi, nhu cầu tuyển dụng dành riêng cho nhóm 36–49 tuổi chỉ ở mức 0,32%. Doanh nghiệp vẫn ưu tiên lao động trẻ 18–35 tuổi, với trên 41%.
Phân tích nguyên nhân, bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM, cho biết nhóm lao động trung niên chiếm tỷ lệ cao trong số người tìm việc chủ yếu là những người đã tích lũy kinh nghiệm, có xu hướng chuyển việc để cải thiện thu nhập hoặc môi trường làm việc.
Trong khi đó, phân khúc thị trường đang thiếu nhân lực nhiều nhất lại là lao động phổ thông, chiếm hơn 33%, tương đương hơn 27.600 vị trí. Doanh nghiệp cũng không đặt nặng trình độ khi tới 82% nhu cầu tuyển dụng không yêu cầu bằng cấp hoặc chỉ từ trung học phổ thông trở xuống. Nhu cầu chủ yếu đến từ các khu công nghiệp, khu chế xuất, nơi ưu tiên lao động trẻ, dễ thích nghi với điều kiện sản xuất.
Sự lệch pha cung – cầu này khiến không ít lao động trung niên gặp khó khăn, bởi dù có kinh nghiệm. Nhiều người không còn phù hợp với nhu cầu mới, nhất là ở các ngành sản xuất, kỹ thuật đòi hỏi kỹ năng thực hành và khả năng tiếp cận công nghệ.
Tuy nhiên, theo bà Thục, đây chưa hẳn là tín hiệu đáng lo. Với nhóm lao động có kinh nghiệm và trình độ, cơ hội việc làm vẫn đến từ các mối quan hệ cá nhân hoặc kênh tuyển dụng riêng. Ngoài ra, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM ghi nhận hơn 58% vị trí, tương đương khoảng 48.000 việc làm, không giới hạn độ tuổi, mở ra cơ hội cho lao động trung niên.
Một số ngành như sản xuất, cơ khí, bảo trì, vận hành máy vẫn thiếu nhân lực tay nghề cao, phù hợp với nhóm lao động giàu kinh nghiệm. Lĩnh vực bán hàng, dịch vụ cũng có khả năng tiếp nhận lao động phổ thông thông qua các khóa đào tạo ngắn hạn.
Dự báo trong quý 2, nhu cầu tuyển dụng tiếp tục dao động 60.000-75.000 vị trí khi doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất. Tuy nhiên, nguồn cung có thể giảm nhẹ do người lao động có xu hướng ưu tiên ổn định sau giai đoạn biến động đầu năm.
Lê Tuyết
Vì sao kiểm lâm Côn Đảo phạt tiền người cất giữ 42 cây mai vàng?
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo) số tiền 3 triệu đồng do vi phạm quy định về quản lý lâm sản, liên quan việc cất giữ 42 cây mai vàng.
Ông Hậu cho biết trước đó khoảng 14 giờ 30 ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành của Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo trong quá trình kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản đã phát hiện trên đường Tôn Đức Thắng (khu dân cư số 5, đặc khu Côn Đảo), ông T. cất giữ có 42 cây mai vàng đang sinh trưởng ổn định.
Ông T. cho biết đã mua 45 cây mai từ đất liền vận chuyển ra Côn Đảo để chăm sóc, tuy nhiên sau đó có 3 cây bị chết, còn lại 42 cây.
Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường, nhất là vào mùa xuân.
Những năm gần đây, tại Côn Đảo đang diễn ra tình trạng một số người lén lút vào rừng đào gốc mai rừng về tàng trữ, cất giữ chăm sóc thành cây kiểng để mua bán, trao đổi… việc này đã được UBND huyện Côn Đảo (cũ) có văn bản số 162 ngày 20.1.2021 chỉ đạo tăng cường quản lý khai thác, vận chuyển, buôn bán cây có nguồn gốc rừng tự nhiên và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Ngày 2.4 vừa qua, Tổ tuần tra liên ngành theo kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản trên địa bàn đặc khu Côn Đảo. Tổ tuần tra này do Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo chủ trì cùng với Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo kiểm tra tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện 42 cây mai vàng do ông N.V.T cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Theo khoản 3 điều 8 Thông tư số 26 năm 2025 ngày 24.6.2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, gỗ có tên trùng với cây gỗ rừng tự nhiên, cây trồng phân tán, cây vườn nhà do tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư tự đầu tư phải có bản chính bảng kê lâm sản do chủ lâm sản lập hoặc có xác nhận của cơ quan kiểm lâm sở tại (nếu chủ lâm sản đề nghị).
Theo khoản 2 điều 11 Thông tư số 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hồ sơ lâm sản quy định tại khoản 3 điều 8 Thông tư 26 khi mua bán, chuyển giao, chuyển quyền sở hữu, vận chuyển trong nước phải bao gồm: bản chính bảng kê lâm sản (do chủ lâm sản bán lập hoặc có xác nhận của kiểm lâm theo điểm đ khoản 3 điều 5 Thông tư 26) và bản sao hồ sơ mua bán liền kề trước đó hoặc mã QR chứa hồ sơ trên bảng kê lâm sản (trừ trường hợp bảng kê đã có xác nhận theo đề nghị của chủ lâm sản).
Tại thời điểm kiểm tra, ông T. không xuất trình được hồ sơ lâm sản theo quy định tại khoản 2 điều 11 Thông tư số 26. Hành vi này vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Đồng thời tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị với đoàn kiểm tra liên ngành sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày 3.4, nhưng sau đó ông Trình không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định.
Do đó, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo quyết định xử phạt 3 triệu đồng, tịch thu 42 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
Cũng tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo, vào ngày 19.6.2025, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ; từ 1.7.2025 thuộc TP.HCM) phối hợp Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Côn Đảo (cũ) đã phát hiện, lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông N.V.Y (33 tuổi, ở Côn Đảo) vì hành vi tàng trữ 23 cây mai vàng, tổng trọng lượng 180 kg. Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo đã xử phạt ông Y. số tiền 3 triệu đồng và tịch thu toàn bộ 23 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
"Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo khẳng định việc xử phạt vi phạm hành chính nêu trên là đúng quy định nhằm ngăn chặn hành vi lén lút vào rừng bứng đào bới, bứng mai rừng tự nhiên về chăm sóc thành cây kiểng để mua bán, trao đổi làm ảnh hưởng đến tài nguyên rừng", ông Hậu nhấn mạnh.
