Ngày 8-4, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức Hội thảo góp ý đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
PGS Nguyễn Anh Dũng – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết đề án hướng đến mục tiêu cốt lõi là đảm bảo 100% người dân trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe, đánh giá sức khỏe, sàng lọc và tầm soát bệnh kịp thời.
Đề án không chỉ mang tính chuyên môn y tế mà còn là vấn đề quản trị dân số, sức khỏe cộng đồng, tổ chức mạng lưới dịch vụ và thiết kế cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện thực tế của đô thị đặc biệt như TP.HCM, nơi có hơn 15 triệu dân, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và biến động lớn.
Quan điểm xây dựng đề án lấy người dân làm trung tâm, lấy lợi ích sức khỏe thực chất làm thước đo, không chạy theo chỉ tiêu số lượng.
Đồng thời dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối.
Điểm đột phá của đề án là mô hình khám sức khỏe “phi địa giới”. Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú.
Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, tăng tính linh hoạt và giảm đáng kể nguy cơ bỏ sót đối tượng.
Đồng thời ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Sở Y tế TP.HCM kiến nghị UBND TP chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND thành phố một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Về bản chất, đây là đề án về sức khỏe dân cư, nhưng điều kiện thành công trước hết nằm ở cơ chế tài chính và quản trị dữ liệu. Thành phố cần khởi động bằng một phạm vi đủ trọng tâm, có khả năng đo lường, sau đó mở rộng trên nền tảng đã kiểm chứng, thay vì lựa chọn mô hình bao phủ hình thức nhưng khó bền vững.
Phát biểu chỉ đạo, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP.HCM Nguyễn Phước Lộc cho hay định hướng xuyên suốt của ngành y tế là chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng y tế cơ sở, chăm sóc ban đầu và y tế dự phòng, hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện suốt đời.
Ngành y tế thành phố hiện nay vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như: dịch bệnh, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, sức khỏe môi trường, sức khỏe tâm thần, cũng như các vấn đề về thể chất và dinh dưỡng của trẻ em và người lao động. Những vấn đề này đòi hỏi phải có cách tiếp cận tổng thể, lâu dài và gắn chặt với hệ thống y tế cơ sở.
Trên cơ sở đó, ngành y tế xác định rõ định hướng phát triển với y tế cơ sở là nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, chuyển đổi số là nguồn lực và nhân lực y tế là trụ cột.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh để triển khai hiệu quả đề án cần bổ sung quan điểm huy động sức mạnh toàn dân và toàn hệ thống chính trị, từ cấp thành phố đến 168 phường, xã, các đoàn thể có trách nhiệm cùng tham gia chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Việc triển khai sẽ theo mô hình đa tầng, đa cực và đa trung tâm, đồng thời tích hợp nhiều chương trình, mô hình sẵn có như: tầm soát ung thư cho phụ nữ, chăm sóc sức khỏe học đường cho trẻ em, quản lý bệnh mạn tính cho người cao tuổi, kết hợp với các hoạt động khám sức khỏe cộng đồng, khám từ thiện và xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý sức khỏe toàn dân…
Cách chọn trang phục chống nắng bảo vệ da tối đa
Nam Bộ đang nắng nóng diện rộng với nhiệt độ 35-37 độ C, khiến mức độ tiếp xúc với tia cực tím (UV) cao hơn bình thường. Đây là tác nhân trực tiếp gây cháy nắng, đẩy nhanh quá trình lão hóa, tăng sắc tố (nám, tàn nhang) và tiềm ẩn nguy cơ ung thư da.
Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD) nhận định trang phục chống nắng là biện pháp bảo vệ hiệu quả bậc nhất vì tính tiện dụng, không cần thoa lặp lại như kem chống nắng.
Theo BS.CK1 Lê Cao Trí, Trung tâm Da - U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, để tối ưu hóa việc bảo vệ, người dân cần lưu ý các nguyên tắc lựa chọn sau:
Ưu tiên diện tích che phủ
Nguyên tắc cốt lõi là tăng tối đa diện tích da được che chắn. Áo tay dài, quần dài hoặc váy dài giúp giảm đáng kể lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp. Diện tích che phủ càng lớn, hiệu quả bảo vệ càng cao, đặc biệt dưới điều kiện nắng gắt kéo dài.
Quan tâm đến cấu trúc và màu sắc vải
Mật độ dệt: Vải dệt chặt, mật độ sợi cao sẽ hạn chế tia UV xuyên thấu. Bạn có thể kiểm tra bằng cách đưa vải trước ánh sáng: nếu ánh sáng xuyên qua nhiều, khả năng bảo vệ thấp; ngược lại, vải càng kín thì cản tia UV càng tốt.
Màu sắc: Các gam màu tối thường hấp thụ bức xạ UV tốt hơn màu sáng, giúp giảm lượng tia đi vào da. Tuy nhiên, hiệu quả này còn phụ thuộc vào loại sợi và công nghệ xử lý vải, nên cần cân đối giữa khả năng chống nắng và sự thông thoáng để đảm bảo thoải mái.
Chất liệu và chỉ số UPF
Các loại sợi như polyester, nylon, denim hoặc vật liệu chuyên dụng thường bảo vệ da tốt hơn nhờ cơ chế hấp thụ hoặc phản xạ tia cực tím. Những chất liệu này ít bị biến dạng khi ướt, giúp duy trì hiệu suất bảo vệ. Ngược lại, vải cotton mỏng, màu sáng có khả năng chống nắng thấp, không nên dùng khi hoạt động lâu ngoài trời.
Người dùng nên chú ý chỉ số UPF (Ultraviolet Protection Factor):
Vải đạt UPF 50 chỉ cho phép khoảng 1/50 lượng tia UV xuyên qua (chặn khoảng 98%).
Khác với SPF (chủ yếu chống UVB), UPF đánh giá khả năng cản cả tia UVA và UVB.
AAD khuyến nghị chọn trang phục có UPF từ 30 trở lên. Tổ chức Phòng chống Ung thư Da (Skin Cancer Foundation) đề xuất mức UPF 50+ để đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Phụ kiện hỗ trợ
Bên cạnh trang phục chính, các phụ kiện đóng vai trò quan trọng:
Mũ: Nên dùng mũ rộng vành để che cả mặt, tai và cổ (hiệu quả hơn mũ lưỡi trai).
Kính râm: Cần đảm bảo ngăn chặn 99-100% tia UV để bảo vệ mắt và vùng da nhạy cảm quanh mắt.
Bổ sung: Khăn choàng, găng tay và giày kín là những vật dụng thiết yếu khi di chuyển ngoài trời.
Người dùng cần lưu ý các tình huống khiến trang phục "phản chủ":
Vải bị ướt: Khi thấm nước, cấu trúc sợi thay đổi khiến khả năng cản tia UV giảm sút.
Đồ quá bó sát: Sợi vải bị kéo giãn tạo khe hở cho tia UV xuyên qua.
Thời gian sử dụng: Hiệu quả chống nắng có thể hao mòn sau nhiều lần giặt, tùy vào công nghệ xử lý của nhà sản xuất.
Nhiều người vẫn mắc sai lầm như: tin rằng quần áo màu sáng chống nắng tốt, chỉ thoa kem mà không che chắn, hoặc tiếp tục mặc quần áo ướt khi đi biển.
Để bảo vệ da toàn diện, bác sĩ Trí khuyến cáo thực hiện chiến lược "đa lớp":
Kết hợp trang phục chống nắng với kem chống nắng cho các vùng da hở.
Hạn chế ra ngoài từ 10-14h (đỉnh điểm tia UV).
Chủ động tìm bóng râm khi hoạt động ngoài trời.
Việc lựa chọn đúng trang phục - ưu tiên độ che phủ, vải dệt chặt và chỉ số UPF cao, chính là cách đầu tư bền vững để duy trì sức khỏe làn da, ngăn ngừa lão hóa và các bệnh lý nguy hiểm về sau.
Mỹ Ý
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cach-chon-trang-phuc-chong-nang-bao-ve-da-toi-da-5058231.html
Vừa nắng nóng đầu mùa, bệnh da liễu đã bùng phát: Làm gì để phòng tránh?
Theo bác sĩ Vũ Thị Phương Dung - khoa khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, nắng nóng kéo dài khiến hàng rào bảo vệ da suy yếu, đồng thời làm tăng tiết mồ hôi và bã nhờn. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn và vi nấm phát triển, gây ra nhiều bệnh lý da.
Ghi nhận thực tế cho thấy ngay trong những ngày đầu nhiệt độ chạm ngưỡng 36 - 37°C, lượng bệnh nhân đến khám đã tăng đáng kể. Có những ngày, số ca nấm da và viêm nang lông liên quan trực tiếp đến thời tiết nắng nóng chiếm tỉ lệ lớn trong tổng số bệnh nhân.
Các bệnh thường gặp trong mùa hè gồm viêm da do ánh nắng, rôm sảy, nấm da (nấm thân, nấm bẹn, nấm kẽ), viêm nang lông, mụn trứng cá, viêm da cơ địa tái phát, dị ứng ánh nắng và các bệnh da do côn trùng.
Về cơ chế gây bệnh, bác sĩ Dung cho biết nguyên nhân chủ yếu từ việc tăng tiết bã nhờn dễ làm bít tắc lỗ chân lông, từ đó gây mụn và viêm nang lông. Trong khi đó, mồ hôi tiết nhiều khiến độ ẩm trên da tăng cao, tạo môi trường lý tưởng cho vi nấm phát triển và lan rộng.
Nhiều bệnh có tính chất tái đi tái lại theo mùa, đặc biệt nếu người bệnh không điều trị dứt điểm hoặc chăm sóc da chưa đúng cách.
Theo bác sĩ Dung, trong số các bệnh lý, nấm da là tình trạng phổ biến, thường xuất hiện ở vùng chân hoặc ở những người tiếp xúc với vật nuôi như mèo. Bệnh có thể khởi phát chỉ từ vài nốt nhỏ nhưng lan nhanh trong điều kiện nóng ẩm, nhất là khi người bệnh gãi nhiều gây trầy xước da.
Dấu hiệu điển hình là các dát đỏ hình tròn hoặc bầu dục, viền có mụn nước li ti, vùng trung tâm có xu hướng lành. Nếu không điều trị kịp thời, tổn thương có thể lan rộng khắp cơ thể, gây ngứa ngáy, ảnh hưởng sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Không chỉ vậy, nấm da còn có khả năng lây lan trong gia đình nếu dùng chung khăn tắm, quần áo hoặc tiếp xúc gần.
Một sai lầm phổ biến là người bệnh tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là các thuốc chứa corticoid, khiến bệnh tạm "lặn" rồi bùng phát nặng hơn, gây khó khăn cho điều trị.
"Bên cạnh đó, không chỉ người lao động ngoài trời, dân văn phòng cũng là nhóm có nguy cơ cao mắc nấm da chân do thói quen đi giày kín cả ngày. Môi trường ẩm trong giày, tất cùng việc không thay tất thường xuyên tạo điều kiện cho nấm phát triển.
Vào cao điểm mùa hè, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 5 - 6 ca nấm da chân, trong đó nhiều trường hợp là nhân viên văn phòng", bác sĩ Dung cho hay.
Bác sĩ Dung khuyến cáo trong mùa nắng nóng, việc chăm sóc da cần được chú trọng để hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Da cần được giữ sạch và khô thoáng, sử dụng sản phẩm làm sạch phù hợp với từng loại da, ưu tiên dạng gel hoặc lỏng để tránh bít tắc.
Kem chống nắng là yếu tố không thể thiếu, cần bôi trước khi ra ngoài khoảng 20 phút và nhắc lại sau mỗi 2-3 giờ. Ngay cả khi ở trong nhà, việc sử dụng kem chống nắng vẫn được khuyến nghị để bảo vệ da trước tác động của tia UV.
Bên cạnh đó, dưỡng ẩm và cấp nước đầy đủ cũng rất quan trọng, đặc biệt với những người thường xuyên ngồi điều hòa. Việc uống khoảng 2 - 3 lít nước mỗi ngày giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho da.
Khi ra ngoài, người dân nên đội mũ, mặc quần áo chống nắng và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Trẻ nhỏ cần được mặc đồ cotton thoáng mát để tránh rôm sảy; người cao tuổi nên tăng cường dưỡng ẩm; người làm việc ngoài trời cần có biện pháp bảo hộ đầy đủ; còn những người thường xuyên đi giày kín nên thay tất mỗi ngày và chọn giày thoáng khí.
Các chuyên gia cũng lưu ý, khi xuất hiện dấu hiệu như da đỏ, ngứa kéo dài, tổn thương lan nhanh hoặc các mảng da bất thường, bong vảy, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.