Đây là yêu cầu được Ủy viên T.Ư Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo – Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nêu rõ tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cho các cơ quan báo chí, xuất bản và đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, sáng 8.4.
Hội nghị diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối hơn 40 điểm cầu trên toàn quốc với khoảng 7.000 đại biểu tham dự.
Phát biểu tại hội nghị, Phó trưởng ban Tuyên giáo – Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nhấn mạnh, để triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong lĩnh vực báo chí, xuất bản, văn hóa, ông Lâm đề nghị cần tránh hình thức, coi việc học tập nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ của riêng năm 2026 mà là xuyên suốt cả nhiệm kỳ.
“Không đơn thuần là ban hành hướng dẫn, kế hoạch, xây dựng chương trình hành động, mà mỗi cấp ủy viên, mỗi lãnh đạo cần thấm nhuần tư tưởng, tinh thần đổi mới, mục tiêu chiến lược, nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp đột phá trong các nghị quyết để từ đó tổ chức triển khai quyết liệt, sáng tạo, hiệu quả vào đặc thù của từng lĩnh vực”, ông Lâm nhấn mạnh.
Theo ông Trần Thanh Lâm, Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm đối với báo chí, xuất bản, văn hóa văn nghệ và khoa học công nghệ. Trong đó, lực lượng báo chí, xuất bản cần quyết tâm xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.
Với lĩnh vực văn hóa, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị khẳng định văn hóa phải đặt ngang tầm với kinh tế và chính trị, con người là trung tâm. Đội ngũ văn nghệ sĩ được xác định là lực lượng xây dựng, bồi đắp tâm hồn dân tộc, thắp lửa khát vọng cho nhân dân, cần có cơ chế phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò này.
Đối với trí thức và nhà khoa học, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị nhấn mạnh khoa học công nghệ là động lực chủ yếu của tăng trưởng, trong đó đội ngũ trí thức là nhân tố quan trọng nhất. Vì vậy, cần tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, đầu tư, tự chủ để tạo môi trường sáng tạo và cống hiến.
Đặc biệt, yếu tố con người được xác định là khâu đột phá. Theo ông Lâm, mọi mục tiêu sẽ khó trở thành hiện thực nếu không có đội ngũ cán bộ báo chí, trí thức, nghệ sĩ đủ tâm và đủ tầm.
Ông cũng lưu ý, các nghị quyết chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được cụ thể hóa bằng chương trình hành động, dự án, đề án với địa chỉ rõ ràng, có thời hạn và thước đo hiệu quả cụ thể. Kết quả thực hiện chính là thước đo năng lực lãnh đạo, điều hành và trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân.
Làm rõ hơn quan điểm về báo chí, xuất bản trong văn kiện Đại hội XIV, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh cho rằng trong kỷ nguyên mới, báo chí, truyền thông phải đóng vai trò tiên phong trong định hướng, phản ánh và thúc đẩy hành động xã hội.
Theo Tổng biên tập Báo Nhân Dân, báo chí không chỉ là “người thư ký trung thành của thời đại” mà còn phải là lực lượng định hướng tư tưởng, cổ vũ tinh thần yêu nước, khơi dậy khát vọng xây dựng xã hội Việt Nam phát triển, văn minh và an toàn.
“Trong kỷ nguyên mới, yêu cầu “chuyên nghiệp” với báo chí, xuất bản, truyền thông không chỉ ở vai trò là “người thư ký trung thành của thời đại” mà đề cao tính định hướng tư tưởng, là “ngọn đuốc soi đường” cổ vũ tinh thần yêu nước, khơi dậy khát vọng xây dựng xã hội Việt Nam lành mạnh, kỷ cương, văn minh, an toàn và phát triển”, ông Minh lưu ý.
Cũng theo ông Minh, đội ngũ báo chí phải thực sự là những chiến sĩ tinh nhuệ trên mặt trận văn hóa, vững vàng bản lĩnh chính trị, tinh thông nghiệp vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng.
Các cơ quan báo chí cần xây dựng thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh với các nền tảng xuyên biên giới, giữ vững chủ quyền thông tin quốc gia và định hướng dòng chảy thông tin tích cực trong xã hội.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, báo chí cần liên tục đổi mới cách thức truyền tải thông tin, thu hút công chúng nhưng vẫn đảm bảo vai trò dẫn dắt dư luận, phản biện xã hội và không để các nền tảng không chính thống chiếm lĩnh vị trí này.
Nhấn mạnh báo chí Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt quan trọng, ông Minh cho rằng nếu tận dụng tốt cơ hội và đổi mới kịp thời, có thể xây dựng nền báo chí hiện đại, cạnh tranh cao, đóng góp tích cực cho sự phát triển đất nước. Ngược lại, nếu chậm đổi mới sẽ đối mặt nguy cơ tụt hậu và mất vai trò dẫn dắt.
“Việc quán triệt và triển khai hiệu quả các quan điểm của Đại hội XIV về báo chí, xuất bản là yêu cầu sống còn đối với mỗi cơ quan báo chí, xuất bản”, Tổng biên tập Báo Nhân Dân nêu rõ.
UBND TP.HCM vừa có chỉ đạo về việc hoàn thiện đề án phát triển kinh tế biển TP.HCM thành trung tâm kinh tế biển quốc gia, giao Sở Tài chính chủ trì rà soát, tham mưu trình cấp có thẩm quyền trong năm 2026.
Theo UBND TP.HCM, đây là một trong những đề án lớn, trước đây do tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) chủ trì xây dựng theo Nghị quyết 24 của Bộ Chính trị về phát triển vùng Đông Nam bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu là hình thành trung tâm kinh tế biển quốc gia với các ngành kinh tế biển phát triển theo hướng bền vững, tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
Đề án đã được các bộ, ngành góp ý và từng được UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trình Thủ tướng Chính phủ trong giai đoạn 2024 - 2025. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa được phê duyệt do quá trình sáp nhập địa phương và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Sau khi tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sáp nhập với tỉnh Bình Dương và TP.HCM, UBND TP.HCM cho rằng việc xây dựng đề án cần được điều chỉnh toàn diện trên cơ sở phạm vi địa giới hành chính mới cũng như định hướng phát triển mới của thành phố.
Do đó, UBND TP.HCM yêu cầu Sở Tài chính khẩn trương rà soát toàn bộ quá trình xây dựng đề án, bám sát mục tiêu, yêu cầu và tiếp thu ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường để hoàn thiện đề án, tham mưu trong quý 2/2026.
Hiện TP.HCM đã đăng ký nội dung này vào chương trình công tác năm 2026 của Chính phủ, dự kiến trình trong tháng 10.2026.
Liên quan đến triển khai chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển, UBND TP.HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tổ chức thực hiện theo đề nghị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Nội dung chính là tập trung thành lập ban chỉ đạo, rà soát các chiến lược, quy hoạch, mà trọng tâm là quy hoạch không gian biển quốc gia và quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ.
Tối 8.4, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc điều hành gói XD1 (thuộc Ban Quản lý dự án đường bộ miền Trung - chủ đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 28B), cho biết quá trình thi công nâng cấp quốc lộ 28B đang bị ảnh hưởng trực tiếp bởi giá xăng dầu tăng đột biến. Việc thi công và thảm nhựa trên tuyến hiện phải tạm chững lại.
Theo ông Tuấn, giá xăng dầu tăng cao đã kéo theo chi phí vận hành máy móc và vật liệu xây dựng tăng mạnh. Trước áp lực tài chính, các nhà thầu đã đề xuất giãn tiến độ dự án nâng cấp quốc lộ 28B, chờ khi giá nhiên liệu và vật tư ổn định hơn mới tiếp tục triển khai đồng loạt.
Trong khoảng 20 ngày gần đây, các đơn vị thi công chỉ thảm nhựa được hơn 1 km tại các đoạn đèo dốc xung yếu nhằm đảm bảo an toàn giao thông. Đối với hơn 7 km còn lại, chủ yếu là các đoạn đường bằng tại Km19, Km21, Km23 và khu vực kết nối cao tốc, nhà thầu xin tạm dừng để tránh thua lỗ nếu tiếp tục thi công trong bối cảnh chi phí tăng cao.
Riêng hạng mục cầu cạn số 4 trên đèo Đại Ninh vẫn đang được duy trì thi công, song cũng gặp khó khăn do phát sinh địa chất phức tạp, tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn dự án nâng cấp quốc lộ 28B.
Như Thanh Niên đã thông tin, theo kế hoạch của chủ đầu tư, toàn tuyến quốc lộ 28B sẽ hoàn thành thảm nhựa vào cuối tháng 4.2026 nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân và du khách, nhất là trong thời gian sân bay Liên Khương tạm đóng cửa để nâng cấp đến cuối tháng 8.2026.
Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 28B đã được Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) phê duyệt tại Quyết định số 1495/QĐ-BGTVT ngày 16.11.2023. Tuyến đường có tổng chiều dài khoảng 68 km, thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025. Theo lộ trình, công trình sẽ hoàn thành thi công trong năm 2025 và hoàn thiện, bàn giao trong năm 2026.
Những ngày cuối tháng 3, PV Thanh Niên có mặt tại khu vực ven sông Thu Bồn đoạn qua thôn Trung An (xã Nông Sơn, TP.Đà Nẵng), dễ dàng nhận thấy dấu vết của hoạt động khai thác cát trái phép.
Người dân cho hay ban ngày bãi sông yên ắng, nhưng khi màn đêm buông xuống, nơi đây lại trở nên nhộn nhịp với tiếng máy nổ, ghe thuyền hoạt động liên tục.
Khu vực khai thác cát trái phép chỉ nằm cách tuyến đường bê tông vài trăm mét. Hiện trường cho thấy lòng sông bị đào xới để lấy cát với diện tích rộng lớn. Những hố cát sâu, rộng kéo dài hàng chục mét. Trên các lối dẫn từ bãi sông lên khu dân cư thấy dày đặc vết bánh xe tải hằn sâu...
Theo phản ánh của Người dân địa phương, hoạt động khai thác cát thường bắt đầu từ khoảng 22 giờ hôm trước đến rạng sáng hôm sau. Các đối tượng trộm cát sử dụng nhiều phương thức khai thác khác nhau, từ ghe máy hút cát giữa lòng sông kết hợp với việc xúc cát thủ công sát bờ.
"Gần như đêm nào tôi cũng nghe tiếng máy nổ từ các ghe hút cát. Tầm tối là ghe bắt đầu chạy ra giữa sông. Đến khuya thì có thêm nhóm khác xuống bãi xúc cát thủ công nhưng với quy mô lớn. Họ làm liên tục đến gần sáng mới nghỉ", ông H., một người dân sống gần bờ sông, nói.
Theo một người dân khác, hoạt động khai thác cát diễn ra khá bài bản. Ghe hút cát thường neo ở khu vực giáp ranh địa bàn để tránh kiểm tra, trong khi nhóm khai thác thủ công dùng xe lôi xuống tận lòng sông, xúc cát rồi vận chuyển lên xe tải. Mỗi nhóm từ 6 - 7 người, có thể thu gom nhiều khối cát chỉ trong vài giờ; nếu hoạt động xuyên đêm mà không bị ngăn cản, lượng cát đưa đi tiêu thụ sẽ rất lớn.
Không chỉ gây mất trật tự, tình trạng khai thác cát trái phép còn khiến người dân thôn Trung An luôn sống trong tâm trạng lo lắng. Nhiều người cho rằng việc khai thác cát kéo dài đang tiềm ẩn nguy cơ sạt lở bờ sông, ảnh hưởng trực tiếp đến nhà cửa, tài sản và an toàn của người dân sống ven sông.
"Mỗi đêm, nghe tiếng máy nổ ầm ầm, tôi không ngủ được. Lo nhất là họ hút, trộm cát nhiều quá sẽ làm thay đổi dòng chảy, khoét sâu chân bờ, từ đó dẫn đến nguy cơ sạt lở bất cứ lúc nào", bà T. (một người dân địa phương) bức xúc.
Thực trạng này đã được người dân nhiều lần phản ánh, từ các cuộc họp dân đến tiếp xúc cử tri, nhưng đến nay vẫn chưa có chuyển biến rõ rệt. Giải pháp từng được người dân đề xuất, như lắp đặt camera giám sát, vẫn chưa được triển khai. "Phản ánh nhiều rồi mà vẫn vậy, nên nhiều người dân tỏ ra nghi ngờ. Nếu làm quyết liệt thì khó có chuyện kéo dài nhiều năm như thế", một người dân địa phương nói.
Tại khu vực phía sau dinh Bà Thu Bồn xuất hiện các bãi tập kết cát tạm thời. Cát được đổ thành từng đống lớn, chờ vận chuyển đi tiêu thụ. Người dân địa phương nghi ngờ bãi cát này được khai thác từ sông Thu Bồn, mang lên đây tập kết, chỉ tồn tại trong thời gian ngắn...
PV Thanh Niên nhiều lần thâm nhập vào ban đêm để điều tra về tình trạng khai thác trộm cát trên sông Thu Bồn đoạn qua thôn Trung An, nhưng vấp phải sự "cảnh giới" nên gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lý Xuân Phong, Chủ tịch UBND xã Nông Sơn, cho biết tình trạng các đối tượng lợi dụng ban đêm để khai thác cát tại sông Thu Bồn đã tồn tại từ nhiều năm trước, kéo dài từ thời điểm địa phương còn thuộc đơn vị hành chính huyện cũ.
Các đối tượng trộm cát thường cho ghe neo ở khu vực giáp ranh với xã Thu Bồn hoặc cho xe chuyên dụng xuống sông xúc rồi chở lên. Khi lực lượng địa phương phát hiện và tiếp cận, ghe đã nhanh chóng rời khỏi địa phận quản lý, gây khó khăn trong công tác xử lý.
Chủ tịch UBND xã Nông Sơn cho hay một trong những trở ngại lớn là thẩm quyền của lực lượng công an cấp xã còn hạn chế. Trên đường thủy nội địa, công an xã không có quyền kiểm tra, xử lý mà phải phối hợp với lực lượng CSGT đường thủy. Trên đường bộ, việc dừng xe cũng thuộc thẩm quyền của lực lượng CSGT. "Việc quản lý gặp khó khăn do địa bàn giáp ranh, các đối tượng dễ dàng di chuyển qua lại giữa các khu vực để né tránh lực lượng chức năng", ông Phong nói.
Ông Phong cũng cho biết chính quyền địa phương thường xuyên tiếp nhận phản ánh của người dân về tình trạng này, cả qua điện thoại lẫn tại các buổi tiếp xúc cử tri. Trước những ý kiến nghi vấn về việc "bật đèn xanh" cho các đối tượng khai thác cát lậu, ông khẳng định không có chuyện bao che hay tiếp tay.
"Hiện nay, do thẩm quyền của cấp xã còn hạn chế nên chủ yếu chỉ có thể tổ chức xua đuổi, ngăn chặn ban đầu. Tôi thường xuyên nhận được phản ánh của người dân và cũng rất trăn trở. Nhưng để xử lý triệt để cần sự phối hợp của nhiều lực lượng, đặc biệt là lực lượng CSGT đường thủy", ông nói.
Liên quan đến thông tin về bãi tập kết cát phía sau khu vực dinh Bà Thu Bồn, ông Phong cho biết hiện chưa có đủ cơ sở xác định nguồn gốc cát. Có khả năng đây là vật liệu phục vụ một công trình giao thông kết nối giữa xã Nông Sơn và xã Thu Bồn, song UBND xã sẽ kiểm tra làm rõ. Đối với việc lắp đặt hệ thống camera giám sát, địa phương cũng đang nghiên cứu phương án lắp đặt tại các tuyến đường từ bãi sông lên khu dân cư nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hoạt động vận chuyển cát trái phép.
Về giải pháp lâu dài, UBND xã đã đề xuất quy hoạch 3 khu vực có thể khai thác cát hợp pháp, gồm khu vực cầu Nông Sơn, bãi Bình và khu vực gần cầu Khe Le (gần dinh Bà Thu Bồn). Nếu được cấp phép và tổ chức đấu giá khai thác theo quy định, hoạt động khai thác cát sẽ đi vào nề nếp, vừa đảm bảo nguồn cung cho xây dựng, vừa giúp quản lý tài nguyên hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, việc triển khai cũng gặp nhiều khó khăn do đặc thù khu vực thượng nguồn, nơi dòng chảy biến động mạnh theo mùa. Đặc biệt sau các đợt mưa lũ, địa hình đáy sông có thể thay đổi hoàn toàn, khiến trữ lượng cát có thể biến động lớn dẫn đến việc đánh giá trữ lượng cát không chính xác, gây khó khăn cho công việc đấu giá quyền khai thác. "Quan điểm của địa phương là nếu được cấp phép khai thác hợp pháp thì vừa quản lý được tài nguyên, vừa tạo nguồn thu ngân sách", ông Phong nói.
