Bà Loan cùng cựu phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thị Hồng và nhiều cựu lãnh đạo Tập đoàn Cao Su Việt Nam được tại ngoại, một số người có mặt khá sớm ở TAND TP HCM. Họ bị xét xử trong vụ án chuyển nhượng trái phép khu đất hơn 6.000 m2 đất “vàng” ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước. Trong đó, bà Loan cùng 15 người được tại ngoại.
Cựu CEO Quốc Cường Gia Lai và 11 người bị cáo buộc Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự.
Bà Nguyễn Thị Hồng, cựu phó chủ tịch UBND TP HCM, bị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Bà Đào Thị Hương Lan (cựu giám đốc Sở Tài chính, đang trốn truy nã) bị xét xử vắng mặt.
Đến 9h, dù HĐXX đã thẩm vấn lý lịch của nhiều bị cáo, vẫn chưa thấy bà Nguyễn Thị Hồng có mặt tại tòa.
Ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị cáo buộc tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ. Nguyên Tổng giám đốc tập đoàn ông Trần Ngọc Thuận bị truy tố tội Nhận hối lộ.
Các bị cáo Lê Y Linh (cựu Giám đốc Công ty Việt Tín), Đặng Phước Dừa (cựu HĐQT Công ty Việt Tín) bị truy tố về tội Đưa hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Trong số 93 tổ chức, cá nhân được triệu tập với tư cách người có quyền nghĩa vụ liên quan có đại diện Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng nhiều sở ngành. Khoảng hơn 30 luật sư bào chữa cho các bị cáo và bảo vệ các bên.
>> Danh sách 22 bị cáo
Đất ‘vàng’ Nhà nước hai lần sang tay tư nhân
Hành vi sai phạm của bà Loan xảy ra vào giai đoạn sau (năm 2014), khi khu đất trên đã được lãnh đạo Tập đoàn Cao su góp vốn vào công ty trung gian để thực hiện dự án. Công ty này do ông Thung chỉ đạo cấp dưới cùng với Lê Y Linh, Đặng Phước Dừa lập ra.
Khu đất trên đường Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, vốn là công sản do Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần chia tách, quyền quản lý thuộc về hai đơn vị thành viên là Tổng Công ty cao su Đồng Nai và Công ty cao su Bà Rịa thông qua việc thành lập Công ty TNHH Phú Việt Tín (lần lượt chiếm 72% và 28% vốn).
Tháng 12/2009, ông Lê Quang Thung (Quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) chủ động đề nghị bán khu đất này cho bà Lê Y Linh. Do ông được Linh giúp trong việc đưa con trai đi chữa bệnh ở Singapore. Hai bên ngầm thỏa thuận ông Thung sẽ nhận 3 triệu USD.
Ông Thung chỉ đạo cấp dưới thành lập Công ty Phú Việt Tín, đồng thời đề nghị UBND TP HCM thu hồi và giao khu đất cho doanh nghiệp này thực hiện dự án. Sau đó, thông qua việc chuyển nhượng 99% vốn điều lệ tại Công ty Phú Việt Tín, ông Thung tạo điều kiện để doanh nghiệp của Linh và Dừa nắm quyền chi phối.
Trước khi nghỉ hưu, ông Thung tiếp tục trao đổi và nhờ Trần Ngọc Thuận (cựu thành viên HĐTV, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) hỗ trợ, tạo điều kiện để Linh và Dừa nhận chuyển nhượng khu đất không thông qua thẩm định giá và đấu giá theo quy định.
Thực tế, ông Thung đã nhận 200.000 đô la Singapore (thông qua việc Linh giúp con trai ông đi chữa bệnh) và cùng 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace.
Để thâu tóm khu đất này, bà Lê Y Linh và ông Đặng Phước Dừa (Chủ tịch Công ty Việt Tín) đã bắt tay nhau, với một thỏa thuận phân chia lợi ích và trách nhiệm rõ ràng. Theo đó, Linh hưởng 80% lợi nhuận với nhiệm vụ lo “cửa” Tập đoàn Cao su (bên bán); ông Dừa hưởng 20% lợi nhuận với trọng trách chạy thủ tục với các cơ quan chức năng TP HCM.
Ông Dừa sau đó bắt đầu thực hiện kế hoạch “bôi trơn” hàng loạt quan chức TP HCM thời điểm đó bằng tiền mặt, quà cáp và những lời hứa hẹn về bất động sản hạng sang.
Năm 2013, dự án đình trệ do nhóm Linh – Dừa mâu thuẫn và cạn vốn, bà Loan bắt đầu tham gia. Bà Nguyễn Thị Như Loan liên hệ với Linh và Dừa để đặt vấn đề mua dự án.
Nhà chức trách xác định, qua tài liệu được cung cấp, bà Loan biết rõ khu đất có nguồn gốc công sản; đã có quyết định giao cho Công ty Phú Việt Tín nhưng chưa nộp tiền sử dụng đất nên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Dự án cũng chưa có giấy chứng nhận đầu tư, chưa triển khai xây dựng và khu đất vẫn do hai công ty cao su quản lý. Mặc dù vậy, ngày 6/12/2013, bà Loan vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng vốn góp với ông Đặng Phước Dừa, thống nhất giá mua khu đất là 460,9 tỷ đồng.
Thực hiện thỏa thuận, bà Loan chuyển cho Linh và Dừa 50 tỷ đồng tiền đặt cọc và 186,1 tỷ đồng để nộp tiền sử dụng đất; các khoản tiền này được hợp thức hóa bằng hợp đồng vay tiền. Khi biết Linh và Dừa chưa thanh toán tiền mua vốn góp cho phía các công ty cao su nên chưa đủ căn cứ pháp lý để chuyển nhượng cổ phần (thực chất là chuyển nhượng khu đất), bà Loan tiếp tục chuyển 65 tỷ đồng cho ông Dừa để hoàn tất thanh toán.
Từ nguồn tiền bà Loan chuyển, Linh và Dừa đã thanh toán để mua 99% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín, sau đó chuyển nhượng toàn bộ phần vốn này cho bà Loan.
Đối với 1% vốn góp còn lại, bà Loan trực tiếp liên hệ mua từ Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa mà không thông qua đấu giá, theo mức giá được ấn định từ năm 2010.
Từ ngày 5/9/2014 – trước khi thâu tóm nốt 1% còn lại – bà Loan đã ký thỏa thuận cam kết bán lại toàn bộ dự án cho Công ty CP Bất động sản Thịnh Vượng (thuộc Tập đoàn Novaland) với tổng giá trị hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố kết luận hành vi của bà Loan và các đồng phạm gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng. Trong đó, cá nhân bà Loan được xác định hưởng lợi và chịu trách nhiệm đối với số tiền hơn 297,8 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, bà Loan cho rằng hoàn toàn không biết hồ sơ liên quan đến việc chuyển giao khu đất giai đoạn đầu bị lập khống. Do thấy hồ sơ pháp lý dự án không có rủi ro nên đã nhận chuyển nhượng và đóng thuế đầy đủ.
Chi tiền hối lộ loạt quan chức
Quá trình thâu tóm khu đất trước khi bán lại cho bà Loan, nhà chức trách xác định Linh và Dừa đã hối lộ hàng loạt quan chức TP HCM thời điểm đó. Do có mối quan hệ từ trước, Linh và Dừa đã gặp gỡ và nhờ bà Đào Thị Lan Hương (khi đó là Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 sắp xếp tài sản thuộc sở hữu Nhà nước) để nhờ sắp xếp khu đất nói trên cho Công ty Phú Việt Tín. Bà Lan không nhận tiền nhưng được Dừa hứa cho một căn hộ sau khi dự án hoàn thành.
Đồng thời, Dừa cũng tìm cách tiếp cận bà Nguyễn Thị Hồng (khi đó là Phó chủ tịch UBND TP HCM) thông qua chồng bà, tạo quan hệ bằng các buổi ăn uống rồi hai lần đưa tổng cộng 60.000 USD (10.000 USD và 50.000 USD) để “cảm ơn” việc ký văn bản giao đất.
Năm 2022, khi C03 trưng cầu định giá quyền sử dụng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn tại hai thời điểm năm 2013 và 2014 để xác định thiệt hại, Dừa và Linh được xác định đã tìm cách can thiệp vào quá trình này.
Theo cơ quan điều tra, hai người nhận thức rõ giá trị khu đất càng cao thì mức độ thất thoát của Nhà nước càng lớn, kéo theo trách nhiệm hình sự nghiêm trọng hơn. Dù đang bị cấm xuất cảnh và biết cơ quan điều tra đẩy nhanh tiến độ, Dừa và Linh vẫn tiếp cận những người có liên quan trong Hội đồng định giá thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường nhằm tác động, làm giảm giá trị khu đất. Mục đích là khiến kết quả định giá thấp hơn thực tế, qua đó giảm thiệt hại và trách nhiệm pháp lý.
Tháng 6/2023, thông qua Ngô Xuân Trường (Chuyên viên Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất), Lê Y Linh tiếp cận ông Đoàn Ngọc Phương tại trụ sở Bộ Tài nguyên và Môi trường, đặt vấn đề nhờ “tạo điều kiện” trong quá trình định giá khu đất 39-39B Bến Vân Đồn.
Linh và Dừa đã hai lần đưa tiền cho Phương 10.000 USD và 200 triệu đồng nhằm “chạy tội” nhưng bất thành.
Lô "đất vàng" ký hiệu số 149, tờ bản đồ TĐ 01-2018 đang tranh chấp có giá hàng chục tỉ đồng nằm ngay trên mặt tiền đại lộ Phạm Văn Đồng, trung tâm du lịch của xã Măng Đen.
Chủ đất cho rằng lô đất đã bị hộ liền kề xây khách sạn lấn chiếm hơn 1m, trong khi đó chủ khách sạn nói rằng do chính quyền cắm mốc giao đất sai dẫn tới chồng lấn.
Năm 2022, hộ bà Nguyễn Thị Hương Anh (39 tuổi, trú xã Đak Đoa, Gia Lai) nhận chuyển nhượng lô đất nêu trên. Theo hồ sơ, lô đất có diện tích 245m2, chiều rộng cả mặt tiền và mặt hậu đều 7m, chiều dài 35m, nguồn gốc là đất trúng đấu giá.
Tại thời điểm nhận chuyển nhượng, bà Hương Anh đo đạc chiều rộng lô đất đúng như giấy chứng nhận. Sau khi hàng xóm xây khách sạn, bà Hương Anh đo đạc, kiểm tra thì phát hiện chiều rộng mặt sau lô đất không đủ 7 mét theo giấy chứng nhận đã cấp nên đã trình báo cơ quan chức năng.
Tháng 3-2024, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kon Plông (tỉnh Kon Tum) kiểm tra, đo đạc bằng máy định vị và xác định hộ ông Nguyễn Đẩu (hiện trú phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi, người trúng đấu giá lô đất cạnh lô đất của bà Hương Anh) đã xây dựng nhà ở lấn qua đất đấu giá của các hộ khác 1,17m phần phía sau.
Việc làm này của hộ ông Nguyễn Đẩu dẫn đến các lô đất bên cạnh thiếu 1,17m, còn thửa đất ông Đẩu có diện tích thực tế lớn hơn 22,7m2 so với diện tích trúng đấu giá.
Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kon Plông khi đó đã kiến nghị UBND huyện chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan kiểm tra, xử lý để đảm bảo diện tích, kích thước cho các hộ sử dụng đất liền kề.
Từ kết quả này, hộ bà Hương Anh yêu cầu cơ quan chức năng giải quyết buộc ông Đẩu trả lại cho vợ chồng bà diện tích đất đã lấn chiếm và buộc tháo dỡ, di dời vật kiến trúc đã xây dựng để khôi phục tình trạng ban đầu.
Trong khi đó, hộ ông Đẩu cho rằng gia đình xây nhà theo đúng ranh giới đất đã trúng đấu giá nên không phải là bên lấn chiếm đất và yêu cầu cơ quan chuyên môn kiểm tra, xem xét lại.
Để chứng minh mình không lấn đất hộ bà Hương, gia đình ông Đẩu đã chỉ mốc giới thửa đất được cơ quan chức năng cắm mốc khi nhận bàn giao lô đất trên thực địa lúc trúng đấu giá. Hiện trạng thửa đất của hộ ông Đẩu hiện nay đã xây dựng công trình kiên cố để kinh doanh dịch vụ lưu trú.
Ông Đẩu cho rằng việc hộ bà Hương Anh kiện ông lấn đất là có cơ sở, nhưng nguyên nhân chính là do cơ quan chức năng huyện Kon Plông giao đất sai, giao chồng lấn lên đất của người khác. Theo ông Đẩu, khi nhận đất gia đình xây theo mốc giới trúng đấu giá đã giao, việc chồng lấn là do người đóng cọc giao đất sai.
Thực tế là sau khi cơ quan chức năng đo đạc lại, xác định thửa đất của ông chồng lấn với thửa đất của bà Hương Anh, còn thửa đất biệt thự phía sau lại chồng lấn lên thửa đất của ông. Do đó, ông Đẩu cho rằng trong trường hợp bị khởi kiện vì lấn chiếm đất, ông sẽ khởi kiện cơ quan chức năng về việc giao đất sai.
Chiều 7/4, phiên xét xử vụ án chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất "vàng" ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước, diễn ra phần xét hỏi.
HĐXX tập trung làm rõ hành vi của ông Lê Quang Thung, 80 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam. Ông này bị xác định có vai trò then chốt trong vụ án, bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
Là người đầu tiên bị thẩm vấn, ông Thung thừa nhận cáo trạng truy tố đúng.
Ông này bị cáo buộc thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) về việc Tập đoàn Cao su Việt Nam sẽ chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho họ thông qua hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín. Đi cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân là những thỏa thuận lợi ích vật chất khổng lồ.
Thực hiện thỏa thuận, ông Thung đã nhận của Linh 200.000 SGD (thông qua việc trả viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace (quận 1, TP HCM).
Trả lời xét hỏi, ông Thung khai lần đầu nhận tiền là đầu năm 2008, khi con trai sang Singapore chữa bệnh, Lê Y Linh đã trực tiếp nộp 200.000 SGD tiền viện phí. Đến năm 2009, bị cáo "từng đặt vấn đề trả lại khoản tiền này nhưng Linh từ chối".
Hai bên sau đó thống nhất cấn trừ 200.000 SGD vào tổng số 1,2 triệu USD mà Linh và Dừa phải chi riêng cho cá nhân ông theo thỏa thuận "ngầm" để thâu tóm khu đất. Phần còn lại của gói 1,2 triệu USD được quy đổi ra USD và VNĐ, rồi được Dừa và Linh mang trong các túi quà đến gặp, đưa trực tiếp cho ông Thung.
"Khoản tiền hưởng lợi này bị cáo không chia cho ai, mang đi mua xe", ông Thung, khai.
Tuy nhiên, bị cáo đề nghị tòa xem xét lại hành vi nhận khoản 200.000 SGD (được cho là trước khi xảy ra hành vi sai phạm), đồng thời cho biết đã nộp khắc phục hậu quả hơn 16,4 tỷ đồng.
Để làm rõ lời khai của ông Thung, tòa gọi Lê Y Linh. Bị cáo cho biết quen ông Thung qua một người bạn trong thời điểm con trai Thung mắc bệnh. Bị cáo đã hỗ trợ đưa cháu sang Singapore chữa trị và thanh toán 200.000 SGD viện phí; khi đó chưa biết đến dự án khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, các vấn đề liên quan chỉ phát sinh sau khi việc chữa bệnh kết thúc.
Bị cáo trình bày đây là lần đầu tham gia dự án liên quan tài sản Nhà nước nên không nắm rõ quy định phải đấu giá khi chuyển nhượng. Thông qua Thung, Linh quen bị cáo Đặng Phước Dừa; từ mối quan hệ này, Linh đề nghị được nhận chuyển nhượng khu đất, các bên sau đó bàn bạc, hình thành việc hợp tác.
Về khoản 200.000 SGD, HĐXX nêu việc Thung khai "từng muốn trả lại tiền". Bị cáo Linh cho biết "đã từ chối ngay khi con trai Thung chữa bệnh xong và trở về", khẳng định chưa từng có ý định nhận lại.
Theo bà này, nếu có mục đích nhận tiền thì đã nhận ngay thời điểm đó, không cần chờ đến khi phát sinh việc chuyển nhượng dự án; sự việc này diễn ra trước thời điểm xảy ra vụ án. Bị cáo lý giải hành vi, mối quan hệ giữa hai bên "xuất phát từ tình cảm và sự giúp qua giúp lại".
HĐXX yêu cầu làm rõ "giúp qua giúp lại" là thế nào, lúc này Linh trả lời: "Giúp - là tạo điều kiện để mình được mua khu đất 39-39B Bến Vân Đồn".
Sáng mai tòa tiếp tục thẩm vấn các bị cáo còn lại, trong đó có bà Nguyễn Thị Như Loan - cựu Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Cáo trạng xác định bà Loan thâu tóm khu đất "vàng" thông qua việc mua bán vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín. Năm 2013, đại diện Quốc Cường Gia Lai ký thỏa thuận nhận chuyển nhượng, sau đó nắm 100% vốn từ các cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước với tổng giá khoảng 460,9 tỷ đồng (đã gồm tiền sử dụng đất).
Khi chưa hoàn tất thủ tục sở hữu, tháng 9/2014, bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho đối tác khác. Đến tháng 11/2014, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố xác định hành vi này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng; riêng bà Loan hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.
Thông tin được nêu tại hội nghị tổng kết công tác thi hành án dân sự 6 tháng đầu năm 2026 của Cục Quản lý thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp, ngày 9/4. Giai đoạn thống kê tính từ tháng 10 năm trước.
Trong 6 tháng, ngành thi hành án dân sự đã xử lý xong hơn 246.000 việc, đạt 47,3%; thu hồi, thi hành hơn 83.200 tỷ đồng, tăng 4,24% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này được đánh giá cho thấy nỗ lực lớn của toàn hệ thống trong bối cảnh khối lượng công việc và giá trị phải thi hành tiếp tục ở mức cao.
Đối với việc thu hồi tài sản thất thoát, bị chiếm đoạt trong các vụ án tham nhũng, kinh tế, Cục Quản lý thi hành án dân sự cho biết đã tham mưu, tháo gỡ nhiều vụ việc phức tạp, qua đó thi hành xong hơn 2.000 việc với số tiền hơn 6.500 tỷ đồng.
Riêng lĩnh vực tín dụng, ngân hàng, ngành đã thi hành xong 2.700 việc, tương ứng 19.600 tỷ đồng, góp phần xử lý nợ và bảo đảm an toàn hoạt động tín dụng.
Ngoài ra, đơn vị cho biết đã tạo bước tiến trong chuyển đổi số khi đưa vào vận hành nền tảng số với nhiều phân hệ quan trọng như tài chính - kế toán; biên lai điện tử; hỗ trợ ra quyết định, tổ chức thi hành án; tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo thông qua Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC).
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Tư pháp Mai Lương Khôi yêu cầu toàn ngành thi hành án dân sự tiếp tục vận hành hiệu quả mô hình tổ chức bộ máy mới, đồng thời tăng cường kiểm tra, kiểm soát ở các khâu dễ phát sinh sai phạm như xác minh, phân loại án, thẩm định giá và bán đấu giá tài sản thi hành án.
Về chuyển đổi số, ông yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự, tiến tới số hóa toàn diện quy trình tổ chức thi hành án và bảo đảm nền tảng số vận hành trên cơ sở dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống".
"Mỗi lãnh đạo, công chức cần tăng cường sử dụng các trợ lý ảo của nền tảng số thi hành án dân sự để hỗ trợ công việc. Mục tiêu là hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026", Thứ trưởng nói.
