Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 6/4 nhận định cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran đang leo thang cả về phạm vi địa lý lẫn tác động kinh tế.
“Chúng tôi nhận thấy mức độ căng thẳng trong khu vực đang leo thang và tiếp tục leo thang”, ông Peskov nói.
“Phạm vi địa lý của cuộc xung đột này đã mở rộng, và giờ đây tất cả chúng ta đều nhận thức được những hệ quả mà chúng ta đang phải gánh chịu, bao gồm cả những hệ quả rất tiêu cực đối với nền kinh tế toàn cầu”, ông Peskov cảnh báo.
Ông Peskov cũng cảnh báo toàn bộ khu vực Trung Đông đang “bốc cháy” do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
“Trên thực tế, toàn bộ khu vực đang bốc cháy. Đây đều là những hậu quả rất nguy hiểm và tiêu cực của hành động gây hấn chống lại Iran”, người phát ngôn Điện Kremlin cho biết thêm.
Trước đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng kêu gọi Mỹ từ bỏ “ngôn ngữ tối hậu thư” và quay trở lại đàm phán với Iran nhằm hạ nhiệt căng thẳng.
Tuyên bố của các quan chức Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục ra tối hậu thư với Iran, cảnh báo sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz.
“Thứ ba tới đây (7/4) sẽ là ngày của nhà máy điện, và ngày của những cây cầu tại Iran, tất cả hợp làm một. Sẽ không có gì giống như thế từng tồn tại. Hãy mở eo biển (Hormuz), nếu không, các vị sẽ phải sống trong địa ngục. Hãy cứ chờ xem”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Trong các cuộc phỏng vấn qua điện thoại hôm 5/4, Tổng thống Trump nhắc lại rằng ông dự định sẽ hành động vào ngày 7/4 nếu không đạt được thỏa thuận với Iran.
Trong một cuộc phỏng vấn với báo Wall Street Journal, ông nói: “Nếu họ (Iran) không thực hiện, nếu họ muốn tiếp tục đóng cửa (eo biển Hormuz), họ sẽ mất mọi nhà máy điện và mọi cơ sở khác mà họ có trên khắp đất nước”.
“Và nếu họ không làm điều gì đó trước tối thứ ba, họ sẽ không còn bất kỳ nhà máy điện nào và sẽ không còn cây cầu nào đứng vững”, chủ nhân Nhà Trắng cảnh báo.
Phát biểu tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 2/4, ông Vassily Nebenzia, Đại sứ kiêm Đại diện thường trực của Nga tại Liên hợp quốc, đã kêu gọi chấm dứt bạo lực ở Trung Đông và yêu cầu Mỹ và Israel “đừng đùa với lửa”.
Ông cảnh báo “thiệt hại không thể khắc phục đang xảy ra không chỉ đối với sự ổn định khu vực, mà còn đối với an ninh lương thực và năng lượng toàn cầu cũng như toàn bộ nền kinh tế thế giới”.
Đại sứ Nebenzia tuyên bố Nga “sẵn sàng tham gia vào việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột hiện tại thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao”.
Trong khi đó, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Nga hy vọng cuộc xung đột Iran sẽ sớm kết thúc và sẵn sàng làm mọi điều cần thiết để giúp lập lại hòa bình trong khu vực Trung Đông.
Tổng thống Putin đang thực hiện các cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo Trung Đông nhằm tìm hướng hạ nhiệt căng thẳng.
Nga là một trong những đồng minh thân thiết của Iran. Một số nguồn tin phương Tây cho rằng Nga đã mở rộng việc chia sẻ thông tin tình báo và hợp tác quân sự với Iran, cung cấp hình ảnh vệ tinh và công nghệ máy bay không người lái tiên tiến để hỗ trợ Iran nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ trong khu vực.
Tuy nhiên, các quan chức Nga đã bác bỏ các thông tin trên. Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff cũng xác nhận Nga không chia sẻ dữ liệu tình báo với Iran để giúp Tehran nhắm mục tiêu vào Mỹ.
Theo Tass
Cuộc đua lên mặt trăng: Những 'ông lớn' nào đang chiếm ưu thế?
Mặt trăng đang trở thành "bàn đạp" chiến lược cho tham vọng chinh phục vũ trụ của nhân loại. Không còn là cuộc chơi của riêng hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc, kỷ nguyên đa cực năm 2026 chứng kiến hàng loạt quốc gia từ châu Á đến châu Âu sở hữu tham vọng khai phá nguồn tài nguyên vô tận tại cực Nam của "chị Hằng".
Đầu tiên phải kể đến Trung Quốc với chiến lược "Hằng Nga" (Chang'e) nhất quán trong suốt 2 thập niên qua, từ việc đưa xe tự hành xuống để nghiên cứu bề mặt mặt trăng hồi năm 2019, sau đó là thu thập mẫu vật và đưa về lại trái đất nghiên cứu vào năm 2024. Trong năm 2026, sứ mạng Chang'e 7 dự kiến đổ bộ xuống cực Nam mặt trăng với một tổ hợp thiết bị khổng lồ để tìm kiếm nước đá trong các miệng hố vĩnh cửu bằng một "tàu thăm dò dạng bay" độc đáo.
Những robot tiền trạm này mang trọng trách xác lập nền móng vững chắc cho Trạm nghiên cứu quốc tế ILRS mà Bắc Kinh đang ráo riết xây dựng cùng Nga để đối trọng với phương Tây.
Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì vị thế dẫn đầu thông qua chương trình Artemis táo bạo và tốn kém. Chương trình này không chỉ đặt mục tiêu đưa con người trở lại bề mặt chị Hằng sau hơn nửa thế kỷ mà còn thiết lập "cảng hàng không" vũ trụ đầu tiên, nơi các phi hành gia có thể sinh hoạt, nghiên cứu và tiếp nhiên liệu trước khi dấn thân vào những hành trình xa hơn như sao Hỏa.
Ấn Độ đang khẳng định mình là một cường quốc vũ trụ hiệu quả với chi phí tối ưu nhất thế giới. Sau thành công rực rỡ của Chandrayaan-3 đưa thành công tàu đổ bộ và xe tự hành xuống mặt trăng hồi năm 2023, Ấn Độ đang dồn lực cho sứ mạng Chandrayaan-4 nhằm trình diễn khả năng cất cánh từ bề mặt mặt trăng để mang mẫu vật về trái đất. Nước này đã công khai đặt mục tiêu đưa phi hành gia Ấn Độ đặt chân lên cung trăng vào năm 2040, một cột mốc đầy tự hào cho quốc gia tỉ dân này.
Nhật Bản cũng chọn cho mình một lối đi riêng bằng cách tập trung tối đa vào công nghệ hạ cánh chính xác tuyệt đối và robot thông minh. Tiếp nối kỳ tích của tàu đổ bộ SLIM hồi năm 2024, các kỹ sư Nhật Bản đang phối hợp cùng tập đoàn Toyota để phát triển loại xe tự hành có buồng áp suất cực lớn, cho phép con người sống bên trong nhiều ngày mà không cần mặc đồ bảo hộ.
Nhật Bản đóng vai trò là "cánh tay phải" công nghệ không thể thiếu trong liên minh Artemis, đảm nhận các hệ thống kiểm soát môi trường và hỗ trợ sự sống phức tạp. Sự hợp tác này giúp Nhật Bản đổi lấy các suất bay lên mặt trăng cho phi hành gia nước này trên phi thuyền của Mỹ.
Từ vị trí "kẻ đến sau", Nga đang nỗ lực khôi phục vị thế thông qua sứ mạng Luna-Glob, bất chấp nhiều thách thức. Sau những trục trặc trong quá khứ, Moscow đang đặt kỳ vọng lớn vào vệ tinh Luna 26 để lập bản đồ khoáng sản và thiết lập mạng lưới liên lạc cho các trạm đổ bộ tương lai tại cực Nam mặt trăng. Hiện nay, Nga đang thắt chặt hợp tác chiến lược với Trung Quốc để tạo thành một liên minh không gian Á - Âu mạnh mẽ, sẵn sàng cạnh tranh trực tiếp về các chuẩn mực pháp lý ngoài không gian.
Cuối cùng, không thể không nhắc đến sự góp mặt của châu Âu và các quốc gia mới nổi như UAE, đang làm thay đổi diện mạo cuộc đua. Trong khi Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) cung cấp các mô-đun dịch vụ thiết yếu cho tàu Orion của Mỹ, thì UAE lại gây bất ngờ khi chuẩn bị phóng xe tự hành Rashid 2 lên mặt sau của mặt trăng. Sự đa dạng này cho thấy mặt trăng không còn là vùng đất xa lạ của riêng ai mà đang dần trở thành một phần không thể tách rời của nền kinh tế toàn cầu trong tương lai gần.
Cuộc đua năm 2026 không chỉ là chuyện cắm cờ khẳng định chủ quyền như nửa thế kỷ trước mà là bài toán về sự tồn vong và thịnh vượng lâu dài của mỗi quốc gia. Dẫu sự cạnh tranh đang diễn ra gay gắt, nhân loại vẫn rất cần một tiếng nói chung về pháp lý để đảm bảo nguồn tài nguyên quý báu tại đây được chia sẻ công bằng. Chỉ khi gạt bỏ những toan tính vị kỷ, con người mới thực sự biến mặt trăng thành nhịp cầu hòa bình nối liền các hành tinh trong Hệ mặt trời.
Cách CIA hỗ trợ giải cứu phi công Mỹ nhảy dù ở Iran
NYTimes ngày 5/4 dẫn các nguồn thạo tin trong chính phủ Mỹ cho biết khi thông tin Iran bắn hạ tiêm kích F-15E khiến hai phi công phải phóng ghế thoát hiểm xuống lãnh thổ đối phương được chuyển về trụ sở Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) tại Langley, các sĩ quan tình báo hàng đầu của Mỹ lập tức vào cuộc.
Các nguồn tin đề nghị giấu danh tính do tính chất nhạy cảm của chiến dịch và công tác tình báo.
Phi công thứ nhất trên chiếc F-15E được giải cứu tương đối nhanh chóng ngay trong ngày 3/4, nhưng quân đội Mỹ không thể xác định được vị trí thành viên tổ lái còn lại, một đại tá giữ vai trò sĩ quan điều khiển vũ khí trên tiêm kích. Hai phi công phóng dù gần như cùng một lúc, nhưng bị tách nhau ra do hướng gió và các yếu tố địa hình khi tiếp đất.
Một chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn được tiến hành, với hàng trăm binh sĩ, hàng chục máy bay từ các quân chủng cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ, nhằm chạy đua với thời gian để giải cứu phi công trước khi lực lượng Iran tiếp cận.
Là cơ quan tình báo hàng đầu của Mỹ, CIA thường xuyên tham gia hỗ trợ các chiến dịch giải cứu phi công Mỹ mắc kẹt sau phòng tuyến đối phương. Theo các nguồn tin, lần này, CIA đã xây dựng một kế hoạch đánh lạc hướng lực lượng Iran để có thêm thời gian tìm ra vị trí phi công mất tích.
Cơ quan này đã cố tình rò rỉ thông tin với một số cơ quan truyền thông ở Trung Đông rằng Mỹ đã tìm thấy phi công thứ hai và đang hộ tống ông này khỏi lãnh thổ Iran bằng đường bộ, dù lúc đó quân đội Mỹ chưa biết phi công mất tích đang ở đâu.
Mục tiêu của kế hoạch nghi binh này là khiến Iran chuyển hướng lực lượng truy lùng tại vùng được xác định là nơi phi công đang ẩn náu, sang các tuyến đường rời khỏi khu vực.
Theo một nguồn tin là quan chức cấp cao giấu tên trong chính phủ Mỹ, chiêu tung hỏa mù này dường như đã khiến lực lượng Iran đang truy lùng phần nào bị bối rối.
Phi công mất tích đã né tránh được lực lượng Iran truy đuổi trong hơn 24 giờ, rồi men theo một ngọn núi cao hơn 2.100 m và ẩn náu trong khe núi ở phía nam thành phố Isfahan, miền trung Iran.
Các phi công Mỹ đều được trang bị thiết bị phát tín hiệu định vị, kèm một thiết bị liên lạc bảo mật để dùng trong trường hợp cần phối hợp với lực lượng giải cứu. Tuy nhiên, họ cũng được huấn luyện để không liên tục phát tín hiệu định vị, đề phòng nguy cơ đối phương lần ra dấu vết.
Quan chức Nhà Trắng từ chối mô tả chi tiết về công nghệ đã giúp CIA tìm ra vị trí của phi công, nhưng cho hay đây là loại "thiết bị đặc biệt", chỉ được cơ quan này sử dụng. Đây được coi là lý do quân đội Mỹ phải dựa vào CIA để xác định vị trí phi công.
CIA sau đó chuyển thông tin vị trí phi công đến Nhà Trắng và Lầu Năm Góc, dẫn tới quyết định triển khai một trong những chiến dịch táo bạo và tốn kém nhất lịch sử quân đội Mỹ để giải cứu phi công trên đất Iran.
Khi tiến hành chiến dịch, quân đội Mỹ ném bom dữ dội vào khu vực để ngăn lực lượng Iran tiếp cận dãy núi. Không có giao tranh trực diện giữa hai bên, nhưng binh sĩ Mỹ được cho là đã nổ súng để ngăn đối phương áp sát điểm giải cứu.
Quân đội Mỹ cũng hứng tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh hai vận tải cơ MC-130J và trực thăng AH/MH-6 bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng vẫn hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Sau 36 giờ mắc kẹt trên lãnh thổ Iran với chỉ một khẩu súng ngắn để tự vệ, đại tá phi công Mỹ cuối cùng được các đặc nhiệm giải cứu thành công, đưa tới Kuwait điều trị vết thương khi nhảy dù.
Tổng thống Donald Trump hôm 5/4 cho hay những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy "rất hiếm khi được tiến hành" bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ.
Đức Trung (Theo NYTimes, Washington Post, AP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cach-cia-ho-tro-giai-cuu-phi-cong-my-nhay-du-o-iran-5058927.html
