Tôi 74 tuổi, chồng 76 tuổi. Hôm nay là kỷ niệm 45 năm ngày cưới của chúng tôi. 45 năm, nghe qua chỉ là một con số nhưng với tôi đó là cả một đời người; Là tuổi trẻ, là trung niên, là những năm tháng tóc dần bạc đi trong sự đồng hành của người đàn ông đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc đời tôi. Nhân dịp đặc biệt này, tôi muốn viết vài dòng tâm sự để nói lời cảm ơn chồng – người bạn đời đã cùng tôi đi qua gần nửa thế kỷ yêu thương, va vấp và trưởng thành.
Tôi lấy chồng năm 1981. Khi ấy tôi còn trẻ lắm, mang theo vào hôn nhân một trái tim nhiều mộng mơ hơn là kinh nghiệm sống. Gia đình tôi nghèo, của hồi môn chẳng có gì đáng giá ngoài vài bộ quần áo mới và chút nữ trang mẹ trao làm kỷ niệm. Tôi bước về nhà chồng với tâm thế vừa háo hức vừa lo lắng. Tôi tin vào tình yêu của mình, tin rằng chỉ cần hai người thương nhau sẽ vượt qua được mọi khó khăn. Nhưng cuộc sống hôn nhân không chỉ có tình yêu.
Năm đầu tiên sau cưới là khoảng thời gian thử thách nhất. Chúng tôi sống trong điều kiện thiếu thốn đủ bề. Đồng lương ít ỏi của chồng phải lo cho cả gia đình. Tôi từ một cô gái quen được cha mẹ chiều chuộng, nay phải học cách làm dâu, vun vén từng bữa cơm. Bếp củi khói cay xè mắt, những ngày mưa dột mái nhà, những buổi chợ chiều phải cân nhắc từng đồng bạc. Có lúc tôi đã khóc vì tủi thân khi nấu cơm chưa ngon, khi làm việc chưa khéo mà bị nhắc nhở.
Chồng tôi khi ấy còn trẻ, gánh nặng kinh tế đè lên vai. Có những lúc anh mệt mỏi, nóng nảy, từng mắng tôi chỉ vì một chuyện nhỏ. Tôi buồn, giận, có khi nghĩ sao cuộc sống lại khó khăn đến vậy. Nhưng rồi sau mỗi lần như thế, tôi lại thấy anh lặng lẽ làm việc nhiều hơn, đi sớm về khuya hơn, cố gắng xoay xở để gia đình đỡ vất vả. Tôi dần hiểu rằng phía sau sự nghiêm khắc ấy là trách nhiệm của một người đàn ông muốn bảo vệ mái ấm của mình.
Khi con gái lớn chào đời, niềm vui xen lẫn nỗi lo. Tôi chưa có kinh nghiệm làm mẹ. Thời đó không có nhiều sách vở, internet hay các lớp tiền sản như bây giờ. Tôi học cách làm mẹ bằng sự lúng túng và những lần sai sót. Có những đêm con khóc suốt, tôi bế con đến rã rời tay mà vẫn không biết vì sao con khó chịu. Tôi từng bị mẹ chồng mắng vì chưa biết cách chăm con, thậm chí trách tôi “không biết cách sinh con”. Những lời ấy khi đó khiến tôi tổn thương sâu sắc.
Nhưng trong những ngày áp lực nhất, tôi vẫn thấy chồng mình ở đó. Anh không nói nhiều lời an ủi nhưng thức cùng tôi khi con sốt, chạy xe giữa đêm đi mua thuốc, ngồi bên cạnh khi tôi kiệt sức. Tôi hiểu rằng hôn nhân không phải là những lời hoa mỹ, mà là sự hiện diện khi người kia cần nhất. Rồi chúng tôi có thêm con trai. Hai đứa trẻ lớn lên trong căn nhà nhỏ, trong những bữa cơm giản dị nhưng đầy ắp tiếng cười. Vợ chồng tôi dặn nhau, dù thiếu thốn đến đâu cũng phải lo cho con ăn học. Có những năm tháng chúng tôi phải chắt chiu từng đồng, từ bỏ nhiều mong muốn cá nhân để dành tiền đóng học phí cho con. Tôi còn nhớ những đêm ngồi may vá thêm để có chút tiền phụ giúp gia đình. Còn chồng, dù mệt mỏi vẫn không cho phép bản thân gục ngã.
Ngày con gái báo tin đỗ đại học, tôi đã khóc. Không phải vì bất ngờ, mà vì hạnh phúc. Tôi nhìn chồng, thấy đôi mắt anh đỏ hoe. Người đàn ông vốn ít khi bộc lộ cảm xúc ấy hôm đó đã nở nụ cười tự hào nhất. Vài năm sau, con trai cũng đỗ đại học. Căn nhà nhỏ như bừng sáng. Tôi biết, những hy sinh của vợ chồng tôi đã được đền đáp. Khi các con trưởng thành, lập gia đình, tôi lại trải qua những cảm xúc rất khác. Ngày con gái lên xe hoa, tôi vừa vui vừa nghẹn ngào. Nhìn con bước sang một chặng đường mới, tôi như thấy lại chính mình năm 1981. Tôi thầm cầu mong con cũng sẽ gặp được một người chồng biết yêu thương và đồng hành như tôi đã may mắn có được.
Giờ đây, chúng tôi đã là ông bà của hai cháu ngoại và một cháu nội. Những đứa trẻ mang đến cho tuổi già của chúng tôi niềm vui giản dị. Tôi nhìn chồng bế cháu, ánh mắt ông hiền từ và kiên nhẫn. Thời gian đã làm mềm đi những góc cạnh ngày trẻ, làm sâu thêm sự thấu hiểu giữa chúng tôi. Ở tuổi 74, tôi hiểu rằng điều quý giá nhất trong hôn nhân không phải là chưa từng cãi vã, mà là sau mỗi lần giận hờn vẫn chọn ở lại bên nhau. 45 năm qua, chúng tôi không tránh khỏi những bất đồng. Có lúc im lặng kéo dài, có lúc lời nói làm tổn thương nhau. Nhưng chưa bao giờ chúng tôi nghĩ đến việc buông tay. Chúng tôi học cách nhường nhịn khi một người nóng giận, học cách lắng nghe khi người kia mệt mỏi.
Tôi biết ơn chồng vì tính cách bền bỉ và trách nhiệm. Anh không phải người lãng mạn, không thường xuyên nói lời yêu nhưng luôn đặt gia đình lên trên hết. Anh chưa từng để mẹ con tôi phải thiếu thốn tình thương. Anh có thể không giàu có, nhưng anh giàu lòng tự trọng và sự tận tâm. Giờ đây, mỗi sáng thức dậy, tôi thấy mình may mắn vì vẫn còn được nhìn thấy anh bên cạnh. Chúng tôi cùng nhau uống trà, cùng nhắc lại chuyện cũ, cùng cười về những kỷ niệm tưởng chừng rất nhỏ bé. Thời gian có thể lấy đi tuổi trẻ nhưng không thể lấy đi tình nghĩa vợ chồng đã được vun đắp suốt 45 năm.
Nhân kỷ niệm 45 năm ngày cưới, tôi muốn nói lời cảm ơn anh – người chồng của tôi. Cảm ơn vì đã chọn tôi năm đó. Cảm ơn vì đã cùng tôi đi qua những năm tháng nghèo khó. Cảm ơn vì đã kiên nhẫn khi tôi vụng về, bao dung khi tôi sai sót. Cảm ơn vì đã cùng tôi nuôi dạy hai con nên người. Cảm ơn vì đã cho tôi một gia đình trọn vẹn. Nếu được quay lại, tôi vẫn sẽ chọn con đường này, chọn làm vợ anh, chọn cùng anh xây dựng mái ấm, chọn cùng anh già đi. 45 năm không chỉ là hành trình của tình yêu, mà là hành trình của nghĩa tình, của trách nhiệm và của sự trưởng thành.
Ở tuổi này, tôi không mong gì hơn ngoài sức khỏe để hai chúng tôi còn có thể đồng hành thêm vài năm nữa. Để mỗi sáng còn được nhìn nhau mỉm cười, mỗi chiều còn được ngồi bên nhau kể chuyện con cháu. Và khi một ngày nào đó phải nói lời chia xa, tôi tin rằng ký ức về những năm tháng hạnh phúc này sẽ là món quà quý giá nhất mà cuộc đời đã ban tặng cho tôi. Cảm ơn anh – bạn đời của tôi. Cảm ơn vì một hành trình 45 năm trọn vẹn yêu thương.
Tôi về làm dâu hơn bốn năm, sống chung với mẹ chồng trong căn nhà nhỏ ở ngoại thành. Vợ chồng tôi mới đón mẹ chồng từ quê lên sống cùng được vài tháng. Bố chồng tôi mất sớm vì tai nạn giao thông, mình mẹ chồng gồng gánh nuôi hai anh em chồng ăn học nên người. Mẹ chồng tôi cực kỳ tiết kiệm, kể cả trong chuyện ăn uống. Bữa nào còn thức ăn thừa, bà đều cất vào tủ lạnh. Ăn lại trong ngày, tôi không ý kiến nhưng nhiều khi bà để từ ngày này sang ngày khác, hâm lại cho cả nhà ăn tiếp tới khi hết mới thôi.
Tôi đi làm gần nhà nên trưa nào cũng về ăn cơm với mẹ chồng cho vui. Thấy bà hay nấu nhiều, bữa nào cũng thừa, tôi góp ý nên nấu ít lại để tránh đồ ăn cũ nhưng bà bảo sợ thiếu, các con ăn không đủ no không có sức làm việc. Thành ra trong tủ lúc nào cũng có vài hộp thức ăn từ hôm trước. Dù còn đồ cũ nhưng bà vẫn đi chợ mua thêm thức ăn mới để chiều nấu cho cả nhà cùng ăn. Bà thường nấu đồ cũ ngày hôm trước vào trưa hôm sau rồi "động viên" tôi ăn, nói rằng: mẹ con mình ăn hết cái này đi, chiều hai bố con nó (chồng con tôi) về thì nấu đồ mới cả nhà cùng ăn.
Nhiều hôm tôi giành đi chợ rồi về sớm nấu cơm, cố ý nấu vừa đủ để cả nhà ăn hết trong một bữa, không để thừa nhưng mẹ chồng không hài lòng, cứ bóng gió tôi nấu ít quá, mọi người cứ nhường nhau, không dám gắp. Dù chồng tôi nói thêm vào là vậy vừa đủ, anh ăn cũng no lắm rồi, cố ăn cho hết nhưng bà không tin, cho rằng chồng tôi bênh vợ.
Trưa hôm nọ, trời nắng nóng, tôi đi làm về khá mệt, chỉ mong có bát canh nóng dễ ăn. Nhưng khi dọn cơm, thấy mẹ chồng đã hâm sẵn nồi canh cũ trên bếp, mùi hơi um ủm, không phải thiu nhưng cũng không thơm ngon, khá khó nuốt. Tôi nói canh không nên để qua đêm, sẽ sinh ra độc tố, không tốt cho sức khỏe, rồi tiền tiết kiệm tí thức ăn không lại với tiền thuốc nhưng bà vẫn bảo còn ăn được, có sao đâu. Bà bảo trước đây nghèo khổ, ăn vậy có sao đâu, hồi đó còn chẳng có tủ lạnh như bây giờ.
Tôi hiểu mẹ chồng một mình nuôi hai con vất vả, quen sống chắt chiu nên không muốn lãng phí, nhưng việc nấu nhiều rồi để thừa, sau đó lại cố ăn đồ cũ khiến tôi thấy không còn hào hứng với mỗi bữa ăn, thậm chí có chút sợ. Xin nói thêm, mẹ chồng quán triệt chúng tôi không ăn vặt bên ngoài, không ăn hàng quán vì vừa đắt vừa mất vệ sinh. Hồi đầu tôi còn mua đồ ăn sẵn ngon ngon về nhưng bị mẹ chồng nói vài lần nên giờ không dám mua nữa. Tôi đã nói với chồng, anh chỉ bảo tôi chịu khó chút rồi để anh góp ý dần với mẹ. Có cách nào thay đổi thói quen này của mẹ chồng tôi không?
Sau 4 lần sinh mổ, điều khiến tôi mỏi mệt nhất không phải là những vết đau mà là sự lặng lẽ trong chính cuộc hôn nhân của mình. Người ta thường nói phụ nữ có chồng, có con là đã có một mái ấm; tôi từng tin như vậy. Càng đi qua những năm tháng làm vợ, làm mẹ, tôi càng nhận ra có những người vẫn sống trong một gia đình đầy đủ nhưng lại phải tự đi qua gần như tất cả.
Tôi là mẹ của 4 đứa con, một trai, ba gái; cả 4 lần sinh đều là sinh mổ. Mỗi lần nằm trên bàn mổ là một lần đối diện với nỗi lo và sự bất định. Thế nhưng tôi chưa từng nghĩ nhiều cho bản thân, chỉ mong con được bình an. Chỉ đến khi bước ra khỏi phòng mổ, khi thuốc tê dần hết tác dụng, những cơn đau âm ỉ kéo dài, tôi mới cảm nhận rõ ràng cơ thể mình yếu đến mức nào. Việc ngồi dậy, bế con, hay chỉ là xoay người, với tôi cũng trở nên khó khăn.
Điều khiến tôi nhớ nhiều nhất không phải là những cơn đau mà là cảm giác phải tự mình vượt qua chúng. Có những đêm, tôi ôm con trong lòng, vừa dỗ dành, vừa chịu đựng cơn đau chưa kịp lành. Căn phòng yên tĩnh đến mức tôi có thể nghe rõ từng nhịp thở của con. Cũng trong những khoảnh khắc ấy, nước mắt tôi cứ thế lặng lẽ chảy ra, không ồn ào, không thành tiếng. Chỉ là một cảm giác tủi hờn rất sâu, rất khó gọi tên với cuộc sống hôn nhân mà mình đang có.
Tôi không khóc vì một điều cụ thể, chỉ là khi nằm bên con nhỏ, nhìn con ngủ, tôi thấy mình vừa mạnh mẽ, vừa cô đơn đến lạ. Thời gian trôi qua, cuộc sống của tôi dần trở thành một vòng quay không có điểm dừng. Sáng sớm đến tối muộn, tôi lo cho 4 đứa trẻ từ bữa ăn, giấc ngủ đến việc học hành. Những việc tưởng chừng nhỏ bé nhưng nối tiếp nhau không ngừng nghỉ. Có những ngày tôi không nhớ nổi mình đã ngồi xuống nghỉ được bao lâu. Tôi quen với việc phải gồng lên để làm mọi thứ, nhưng quen không có nghĩa là không mệt.
Chồng tôi dành nhiều thời gian cho công việc. Tôi hiểu và chưa từng phủ nhận những áp lực anh phải gánh. Cùng với thời gian, khoảng cách giữa chúng tôi dường như lớn dần. Những cuộc trò chuyện trở nên ít ỏi; khi có thì lại không trọn vẹn. Tôi nhớ có lần, sau một ngày dài mệt mỏi, chỉ nói rất nhẹ rằng mình cần anh chia sẻ nhiều hơn, cần một sự đồng hành rõ ràng hơn trong gia đình. Điều tôi nhận lại không phải là sự lắng nghe như mình mong đợi. Cuộc nói chuyện kết thúc nhanh chóng, để lại một khoảng lặng kéo dài mà tôi không biết phải bắt đầu lại từ đâu.
Những lúc căng thẳng, anh đôi khi không giữ được sự bình tĩnh. Sự nóng giận ấy, dù chỉ thoáng qua, cũng đủ làm không khí trong nhà trở nên nặng nề. Có những lúc, không chỉ tôi mà cả con trai cũng cảm nhận được điều đó. Là một người mẹ, tôi không khỏi chạnh lòng khi thấy con phải lớn lên trong những khoảnh khắc như vậy. Có lẽ, điều khiến tôi mỏi mệt không phải là việc phải làm quá nhiều mà là cảm giác mình không thực sự được thấu hiểu, không có một điểm tựa tinh thần để dựa vào khi yếu lòng.
Có những đêm, khi các con đã ngủ, tôi mới có một khoảng lặng cho riêng mình. Không còn tiếng nói cười, không còn công việc dang dở, tôi ngồi lại, nhìn một ngày đã qua và nhận ra mình đã cố gắng rất nhiều. Thứ tôi thiếu lại là một người có thể cùng mình chia sẻ những điều rất bình thường ấy. Tôi viết những dòng này không phải để kể khổ, bởi với một người mẹ, việc hy sinh cho con là điều tự nhiên. Nhưng tôi nghĩ, điều nhiều người phụ nữ như tôi mong mỏi không phải là được làm ít đi mà là được đi cùng, được có một người thật sự ở bên, không chỉ trong những lúc khó khăn mà cả trong những ngày rất đỗi bình thường.
Tôi vẫn cố gắng mỗi ngày vì các con của mình. Tôi cũng bắt đầu học cách lắng nghe chính mình để hiểu rằng, mình cũng cần được quan tâm, sẻ chia, được sống trong một không gian đủ bình yên để trái tim không còn nặng trĩu. Có thể mọi thứ chưa thể thay đổi ngay, nhưng ít nhất tôi không còn muốn giữ tất cả trong im lặng. Với tôi, việc dám nói ra như thế này không phải là yếu đuối mà là một cách để bắt đầu. Tôi bắt đầu nhìn lại, bắt đầu lựa chọn, hy vọng một ngày nào đó mình sẽ không còn phải lặng lẽ đi qua mọi mệt mỏi một mình nữa.
Tôi về làm dâu hơn bốn năm, sống chung với mẹ chồng trong căn nhà nhỏ ở ngoại thành. Vợ chồng tôi mới đón mẹ chồng từ quê lên sống cùng được vài tháng. Bố chồng tôi mất sớm vì tai nạn giao thông, mình mẹ chồng gồng gánh nuôi hai anh em chồng ăn học nên người. Mẹ chồng tôi cực kỳ tiết kiệm, kể cả trong chuyện ăn uống. Bữa nào còn thức ăn thừa, bà đều cất vào tủ lạnh. Ăn lại trong ngày, tôi không ý kiến nhưng nhiều khi bà để từ ngày này sang ngày khác, hâm lại cho cả nhà ăn tiếp tới khi hết mới thôi.
Tôi đi làm gần nhà nên trưa nào cũng về ăn cơm với mẹ chồng cho vui. Thấy bà hay nấu nhiều, bữa nào cũng thừa, tôi góp ý nên nấu ít lại để tránh đồ ăn cũ nhưng bà bảo sợ thiếu, các con ăn không đủ no không có sức làm việc. Thành ra trong tủ lúc nào cũng có vài hộp thức ăn từ hôm trước. Dù còn đồ cũ nhưng bà vẫn đi chợ mua thêm thức ăn mới để chiều nấu cho cả nhà cùng ăn. Bà thường nấu đồ cũ ngày hôm trước vào trưa hôm sau rồi "động viên" tôi ăn, nói rằng: mẹ con mình ăn hết cái này đi, chiều hai bố con nó (chồng con tôi) về thì nấu đồ mới cả nhà cùng ăn.
Nhiều hôm tôi giành đi chợ rồi về sớm nấu cơm, cố ý nấu vừa đủ để cả nhà ăn hết trong một bữa, không để thừa nhưng mẹ chồng không hài lòng, cứ bóng gió tôi nấu ít quá, mọi người cứ nhường nhau, không dám gắp. Dù chồng tôi nói thêm vào là vậy vừa đủ, anh ăn cũng no lắm rồi, cố ăn cho hết nhưng bà không tin, cho rằng chồng tôi bênh vợ.
Trưa hôm nọ, trời nắng nóng, tôi đi làm về khá mệt, chỉ mong có bát canh nóng dễ ăn. Nhưng khi dọn cơm, thấy mẹ chồng đã hâm sẵn nồi canh cũ trên bếp, mùi hơi um ủm, không phải thiu nhưng cũng không thơm ngon, khá khó nuốt. Tôi nói canh không nên để qua đêm, sẽ sinh ra độc tố, không tốt cho sức khỏe, rồi tiền tiết kiệm tí thức ăn không lại với tiền thuốc nhưng bà vẫn bảo còn ăn được, có sao đâu. Bà bảo trước đây nghèo khổ, ăn vậy có sao đâu, hồi đó còn chẳng có tủ lạnh như bây giờ.
Tôi hiểu mẹ chồng một mình nuôi hai con vất vả, quen sống chắt chiu nên không muốn lãng phí, nhưng việc nấu nhiều rồi để thừa, sau đó lại cố ăn đồ cũ khiến tôi thấy không còn hào hứng với mỗi bữa ăn, thậm chí có chút sợ. Xin nói thêm, mẹ chồng quán triệt chúng tôi không ăn vặt bên ngoài, không ăn hàng quán vì vừa đắt vừa mất vệ sinh. Hồi đầu tôi còn mua đồ ăn sẵn ngon ngon về nhưng bị mẹ chồng nói vài lần nên giờ không dám mua nữa. Tôi đã nói với chồng, anh chỉ bảo tôi chịu khó chút rồi để anh góp ý dần với mẹ. Có cách nào thay đổi thói quen này của mẹ chồng tôi không?