Trao đổi thêm với báo Tuổi Trẻ, ông Đậu Anh Tuấn – Phó tổng thư ký, kiêm Trưởng ban pháp chế VCCI – nói:
Sau một giai đoạn dài xây dựng hoàn thiện, hệ thống pháp luật kinh doanh của chúng ta đã khá đầy đủ và toàn diện. Nhưng có nhiều luật đôi khi lại chồng lên nhau, mâu thuẫn nhau và mỗi nơi hiểu một kiểu.
Ví dụ doanh nghiệp (DN) muốn triển khai một dự án đầu tư sản xuất, họ phải đồng thời tuân thủ Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Phòng cháy chữa cháy… Mỗi luật riêng lẻ có thể hợp lý, nhưng các thủ tục yêu cầu lẫn nhau làm điều kiện tiên quyết, tạo thành một vòng lặp mà DN không biết bắt đầu từ đâu.
* Các luật đều được thẩm định kỹ, câu chuyện ông nói cụ thể thế nào?
Ví dụ để triển khai một dự án, DN cần chấp thuận chủ trương đầu tư để xin giao đất, nhưng hồ sơ chấp thuận đầu tư lại cần thông tin về đất đai. Muốn xin giấy phép xây dựng thì phải có quyền sử dụng đất và đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.
Nhưng để lập báo cáo đánh giá môi trường lại cần có thiết kế cơ sở đủ chi tiết, mà thiết kế cơ sở chỉ có ý nghĩa khi đã xác định được mặt bằng. Các thủ tục cứ yêu cầu lẫn nhau, DN không biết bắt đầu từ đâu.
Giải pháp mà chúng tôi kiến nghị với Bộ Tư pháp rất rõ ràng: phải thay đổi cách rà soát pháp luật. Lâu nay chúng ta rà soát theo từng luật, đó là góc nhìn của cơ quan quản lý. Nhưng DN không sống theo từng luật, DN sống theo chuỗi hoạt động kinh doanh – từ thành lập, đầu tư, xây dựng, sản xuất, xuất nhập khẩu cho đến giải thể.
Chỉ khi nào chúng ta đặt mình vào vị trí của người phải tuân thủ, đi theo hành trình của họ, thì mới nhìn thấy hết những điểm nghẽn, chồng chéo mà DN đang gánh chịu hàng ngày.
Bên cạnh đó, khâu thực thi cần có cơ chế giải thích pháp luật thống nhất. Hiện cùng một điều luật mà cơ quan thuế có thể hiểu một đằng, cơ quan đất đai hiểu một nẻo, DN bị kẹt ở giữa và chịu rủi ro pháp lý. DN cần biết trước hệ quả pháp lý của quyết định kinh doanh của mình. Đó là điều kiện tối thiểu để họ dám đầu tư, dám mở rộng sản xuất.
* Theo VCCI, nhiều ngành vẫn duy trì cơ chế “xin cho” dưới hình thức giấy phép con, ý kiến chấp thuận, văn bản xác nhận… Liệu có giải pháp rốt ráo nào không?
Những năm qua, Chính phủ đã quyết liệt cắt bỏ hàng nghìn điều kiện kinh doanh, nhưng thực tế cho thấy nhiều ngành vẫn duy trì cơ chế “xin cho” dưới những cái tên mới như chứng nhận đủ điều kiện, ý kiến chấp thuận, văn bản xác nhận… Tên gọi thay đổi, nhưng bản chất tiền kiểm vẫn nguyên. DN vẫn phải xếp hàng chờ đợi.
Có một nghịch lý: khi chuyển sang hậu kiểm thì năng lực thanh tra, kiểm tra lại chưa theo kịp. Kết quả là hoặc buông lỏng, hoặc thanh tra kiểm tra tràn lan, chồng chéo, gây phiền hà không kém gì tiền kiểm.
Chúng tôi kiến nghị ba việc cần làm đồng thời. Thứ nhất, tổng rà soát thực chất tất cả các loại giấy phép, điều kiện kinh doanh. Với từng loại phải trả lời được ba câu hỏi: có thực sự cần thiết? có thể thay thế bằng hậu kiểm? chi phí tuân thủ bao nhiêu? Nếu không trả lời được thì nên bỏ.
Thứ hai, đề nghị nghiên cứu áp dụng nguyên tắc mỗi điều kiện kinh doanh mới phải đi kèm bãi bỏ ít nhất một điều kiện cũ có gánh nặng tuân thủ tương đương. Các nước Anh, Đức, Hàn Quốc đã áp dụng thành công mô hình này. Nó tạo ra một kỷ luật tự nhiên cho cơ quan quản lý.
Thứ ba, phải xây dựng năng lực hậu kiểm dựa trên rủi ro. Không thể thanh tra đại trà tất cả DN như nhau. Phải ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để phân loại rủi ro.
* Nhiều DN nói pháp luật thay đổi nhanh, họ không thể lập kế hoạch kinh doanh ổn định trong dài hạn, ông nghĩ sao?
Đây là một trong những phản ánh mà chúng tôi nhận được nhiều, đặc biệt từ các nhà đầu tư nước ngoài và các DN có dự án dài hạn.
Hãy hình dung thế này, một DN đầu tư một nhà máy, vòng đời dự án 10 – 15 năm. Họ tính toán từ ưu đãi thuế, điều kiện sử dụng đất, quy chuẩn môi trường, chi phí lao động… Nhưng chưa đầy 1 – 2 năm, luật thay đổi, nghị định mới ra đời, thông tư hướng dẫn chưa kịp ban hành thì luật đã bị sửa.
Tác động có hai tầng. Thứ nhất là chi phí tuân thủ trực tiếp, DN phải chỉnh quy trình nội bộ, đào tạo lại nhân sự, thậm chí thuê thêm luật sư và tư vấn xem mình có vi phạm gì không. Với DN nhỏ và vừa, chi phí này là gánh nặng lớn.
Tầng thứ hai nguy hiểm hơn: DN trì hoãn đầu tư, ngại mở rộng, không dám đổi mới. Đó là tổn thất mà chúng ta không nhìn thấy trên sổ sách nhưng rất thực.
Chúng tôi không đề nghị pháp luật đứng yên. Nhưng thời gian chuyển tiếp tối thiểu cần 12 – 24 tháng, trừ trường hợp khẩn cấp. Với dự án đầu tư lớn và dài hạn, cần áp dụng điều khoản ổn định đầu tư – tức là cam kết không áp dụng hồi tố các thay đổi bất lợi về thuế, ưu đãi đầu tư trong một thời hạn nhất định. Đây là thông lệ quốc tế nhiều nước trong khu vực đã áp dụng.
* Việt Nam đẩy mạnh phân cấp phân quyền, vì sao VCCI kiến nghị bổ sung nguyên tắc “thống nhất thị trường quốc gia”?
Cộng đồng DN hoàn toàn ủng hộ việc phân cấp phân quyền nhưng phải có giới hạn là sự thống nhất của thị trường quốc gia.
Các DN hoạt động đa tỉnh thành phản ánh rất nhiều với chúng tôi rằng cùng một quy định pháp luật nhưng mỗi tỉnh hiểu và áp dụng một khác. Cùng một loại hàng hóa, ở tỉnh A thì được phép, sang tỉnh B thì bị yêu cầu thêm giấy phép.
Cùng một quy chuẩn phòng cháy chữa cháy, tỉnh này áp dụng thoáng, tỉnh kia áp dụng chặt… DN có nhà máy ở ba bốn tỉnh phải đối phó với ba bốn bộ quy tắc khác nhau.
Điều này gây ra chi phí tuân thủ tăng, bất bình đẳng, có thể đánh mất lợi thế quy mô. Vì vậy VCCI kiến nghị chính quyền địa phương không được ban hành quy định tạo ra rào cản đối với lưu thông hàng hóa, dịch vụ, lao động, vốn giữa các địa phương.
Chính phủ cần tăng cường kiểm tra, rà soát. Đồng thời cần xây dựng cơ sở dữ liệu công khai về cách áp dụng pháp luật của từng địa phương trong các lĩnh vực trọng yếu để DN có thể tra cứu và so sánh. Khi mọi thứ minh bạch, sự khác biệt vô lý sẽ tự động bị phát hiện và điều chỉnh.
Việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến nhiều nước gặp khó khăn. Nhưng Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới qua eo biển Hormuz, bằng tổng lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại, vẫn ít bị ảnh hưởng.
Ông Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) ở Phần Lan, cho biết vị thế này rất gần với những gì các nhà hoạch định Trung Quốc hình dung trong nhiều thập kỷ.
Với xe điện, cuối năm 2020, Bắc Kinh đặt mục tiêu thị phần phương tiện này chiếm 20% tổng số xe mới vào năm 2025. Vào năm ngoái, tỷ lệ xe điện họ đạt được là khoảng 50%.
Theo công ty nghiên cứu thị trường Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện Trung Quốc năm 2025 là 12,9 triệu chiếc, chiếm 62% lượng xe toàn cầu. Tính riêng dòng xe chở khách, hơn một nửa số xe mới bán ra là phương tiện chạy bằng năng lượng mới (NEV). Tức là, phương tiện giao thông trên đà phụ thuộc vào pin nhiều hơn xăng.
Sự bùng nổ bất ngờ này giúp mức tiêu thụ nhiên liệu của Trung Quốc trên đà giảm dần sau nhiều thập kỷ tăng trưởng chóng mặt. Theo ước tính của CREA, số xe điện này giúp họ giảm tiêu thụ xăng dầu tương đương lượng nhập khẩu từ Arab Saudi.
Trong khi đó, ngày càng nhiều hãng xe điện Trung Quốc công bố có lãi, thay vì "đốt tiền" và hoãn chiến lược xe điện như đối thủ. Tính đến cuối tháng 3, Leapmotor, Nio, Xpeng đã công bố có lời sau nhiều quý thua lỗ.
Leapmotor, được Stellantis hậu thuẫn, đạt lợi nhuận 78 triệu USD vào năm 2025, trong khi năm ngoái lỗ 410 triệu USD. Nio đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 104 triệu USD trong quý IV. Cùng quý này, Xpeng cũng đạt lãi ròng khoảng 55 triệu USD, trong khi cùng kỳ lỗ 190 triệu USD. Họ đã nối dài danh sách hãng xe điện thoát lỗ cùng với những tên tuổi kỳ cựu như BYD, Xiaomi và Li Auto.
Bên cạnh đó, nguồn điện sạch cho nền kinh tế cũng đang trên đà tăng nhanh, vượt quá mục tiêu Bắc Kinh đặt ra. Nguồn điện của Trung Quốc chủ yếu dựa vào than và năng lượng tái tạo. Trong đó, tỷ trọng điện than giảm mạnh. Hầu hết lượng điện phục vụ tăng trưởng kinh tế mỗi năm đều có thể bù đắp bằng công suất mới của điện gió hoặc mặt trời, giúp giảm nhập khẩu than đá và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Theo tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, chỉ riêng năm 2024, điện tái tạo đã cung cấp khoảng 80% nhu cầu điện tăng thêm của nền kinh tế.
Bà Muyi Yang, nhà phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á của Ember, nhận định cú sốc năng lượng từ xung đột Iran có thể càng củng cố hướng đi mà Trung Quốc đang theo đuổi. "Tình thế này bộc lộ những rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào dầu khí nhập khẩu. Đó là lý do quá trình chuyển đổi năng lượng không chỉ gồm hoạt động xây thêm nhà máy điện gió và mặt trời, mà còn cần khử carbon trên toàn nền kinh tế", bà nói.
Giới phân tích từ ngân hàng OCBC nhận định về lâu dài, quá trình điện khí hóa giao thông và tăng cường tỷ trọng năng lượng tái tạo tiếp tục giúp nền kinh tế này ít chịu ảnh hưởng hơn trước các cú sốc giá dầu.
Thực tế, cả ba công ty dầu khí lớn nhất Trung Quốc đều chứng kiến lợi nhuận giảm trong năm 2025, do cuộc chuyển đổi năng lượng. Trong đó, Sinopec - công ty lọc dầu công suất lớn nhất thế giới - giảm 36,8% lợi nhuận so với năm 2024. Năm ngoái, sản lượng xăng và dầu diesel của họ giảm lần lượt 2,4% và 9,1%, xuống còn 62,6 triệu tấn và 52,6 triệu tấn.
Ngoài ra, rủi ro năng lượng của Trung Quốc cũng được giảm thiểu nhờ chiến lược đa dạng nguồn cung. Họ mua dầu từ nhiều nhà cung ứng, không phụ thuộc quá 20% lượng nhập khẩu vào một quốc gia, khác với nhiều nước châu Á. Ví dụ, Nhật Bản mua gần 80% lượng dầu từ Arab Saudi và UAE. Với tỷ trọng tương đương, Trung Quốc mua từ 8 quốc gia, gồm lượng lớn dầu từ Nga, Venezuela và Iran - những quốc gia chịu lệnh cấm vận của Mỹ.
Thêm vào đó, họ dự trữ lượng dầu lên tới 1,4 tỷ thùng, nhiều hơn lượng dự trữ chiến lược của Mỹ với 414 triệu thùng dầu, theo công ty nghiên cứu thương mại toàn cầu Kpler. Giới phân tích ước tính Trung Quốc có thể duy trì trong bảy tháng nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa. Để so sánh, Hàn Quốc phụ thuộc 70% lượng dầu qua eo biển này, với lượng dự trữ không đủ dùng trong hai tháng.
Họ cũng tăng cường xây dựng các đường ống khí đốt, giảm nhập khẩu qua đường biển. Nhờ vị thế địa lý, họ dễ dàng nhập khẩu LNG qua đường ống từ Nga, Myanmar và khu vực Trung Á - lợi thế mà Nhật Bản hay Hàn Quốc khó có được.
Nhờ nhiều thập kỷ hoạch định chính sách cùng sự bùng nổ của xe điện, điện tái tạo, Trung Quốc đang dần tách động lực tăng trưởng khỏi nguồn cung nhiên liệu hóa thạch từ nước ngoài. Chen Lin, Phó chủ tịch công ty nghiên cứu thị trường năng lượng Rystad Energy, dự báo nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc có khả năng đạt đỉnh trong năm nay, sau đó giảm dần. "Tình hình nước này khó có thể xấu đi, dù tỷ trọng nhập khẩu dầu thô vẫn cao", ông Chen nói.
Tối 6-4, Bảo Tín Minh Châu phát đi thông báo gửi khách hàng sau khi Công an Hà Nội công bố thông tin khởi tố ông Vũ Minh Châu - cựu Tổng giám đốc Công ty Bảo Tín Minh Châu, và con trai.
Doanh nghiệp cho biết thấu hiểu những băn khoăn, lo lắng của khách hàng trước các thông tin liên quan đến một số cá nhân trong ban lãnh đạo.
"Chúng tôi thành thật xin lỗi và mong tiếp tục nhận được sự cảm thông, sẻ chia và tin tưởng của quý khách trong giai đoạn này", thông báo nêu.
Theo doanh nghiệp, vụ việc đang được cơ quan chức năng xem xét, làm rõ theo đúng quy định pháp luật. Công ty đang phối hợp nghiêm túc, cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu.
Bảo Tín Minh Châu khẳng định hoạt động kinh doanh hiện vẫn diễn ra bình thường, thông suốt.
Doanh nghiệp cũng cho biết những năm gần đây đã kiện toàn bộ máy quản trị theo hướng độc lập, minh bạch, chuyên nghiệp. Từ tháng 10-2024, bà Phạm Lan Anh là giám đốc và người đại diện theo pháp luật của công ty.
"Mọi nghĩa vụ tài chính, quyền lợi của khách hàng và đối tác vẫn được đảm bảo thực hiện đầy đủ theo quy định", doanh nghiệp cam kết.
Công ty đồng thời khẳng định toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý cung cấp ra thị trường đều đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng.
Bảo Tín Minh Châu cho biết sau khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp sẽ khắc phục triệt để các tồn tại (nếu có), tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản trị, tăng cường kiểm soát nội bộ và tuân thủ pháp luật.
Doanh nghiệp cũng cam kết duy trì ổn định hoạt động, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, đảm bảo việc làm cho người lao động và đóng góp cho ngân sách.
Các thông tin chính thức sẽ được cập nhật trên website, fanpage và các kênh truyền thông của công ty.
Chiều cùng ngày, tại Hội nghị thông tin báo chí về tình hình, kết quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự quý 1-2026, lãnh đạo Công an TP Hà Nội thông tin về vụ án liên quan Công ty TNHH vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu.
Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội đã khởi tố bốn bị can về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng tại công ty này.
Trong số đó có ông Vũ Minh Châu, cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu. Ba người bị khởi tố cùng tội danh với ông Châu là ông Vũ Minh Tú (con ông Châu) và hai nhân viên kế toán của công ty.
Công an xác định trước năm 2024, ông Vũ Minh Châu và ông Vũ Minh Tú (Trưởng ban trợ lý độc lập) đã chỉ đạo bộ phận kế toán sử dụng hai hệ thống phần mềm song song: Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel để theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế; phần mềm kế toán Misa để kê khai báo cáo thuế.
Theo dữ liệu trích xuất giai đoạn 2020 - 2023 từ phần mềm Hivi, cơ quan điều tra bước đầu xác định doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đạt khoảng 13.700 tỉ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỉ đồng, gây thiệt hại ngân sách nhà nước khoảng 150 tỉ đồng.
Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam - Petrolimex (PLX) vừa công bố tài liệu phục vụ Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026.
Hội đồng quản trị trình cổ đông kế hoạch doanh thu đạt 315.000 tỉ đồng, tăng 2% so với mức thực hiện năm 2025. Nếu hoàn thành đây sẽ là mức doanh thu cao nhất từ trước tới nay của doanh nghiệp.
Ở chiều ngược lại, tập đoàn đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 3.380 tỉ đồng, giảm 7% so với cùng kỳ.
Sản lượng xăng dầu xuất bán hợp nhất dự kiến đạt khoảng 19,4 triệu m³/tấn (tương đương 19,443 triệu tấn), tăng 10% so với kết quả năm 2025. Tập đoàn dự kiến chi trả cổ tức với tỉ lệ 10%.
Doanh nghiệp khép lại năm 2025 với sản lượng xăng dầu bán ra đạt 17,7 triệu m³/tấn, tăng 2% so với cùng kỳ.
Doanh thu đạt 309.875 tỉ đồng và lợi nhuận hợp nhất trước thuế đạt 3.643 tỉ đồng, lần lượt tăng 25% và 14% so với thực hiện năm 2024. PLX dự kiến sử dụng 1.525 tỉ đồng để trả cổ tức cho cổ đông, tương ứng tỉ lệ 12%.
Trong năm, PLX thí điểm xây dựng mới và cải tạo tổng thể 12 cửa hàng xăng dầu theo mô hình trạm dịch vụ xe tải.
Hệ thống bán lẻ tiếp tục được mở rộng với 76 cửa hàng xăng dầu phát triển mới, nâng tổng số cửa hàng lên 2.831 điểm trên toàn quốc.
Theo Petrolimex, xe điện đã bắt đầu tạo ảnh hưởng rõ nét hơn, song chưa chiếm ưu thế trên thị trường khi số lượng phương tiện sử dụng động cơ đốt trong vẫn ở mức lớn.
Trong kịch bản nền kinh tế vận hành theo định hướng của Chính phủ, Petrolimex dự báo giai đoạn 2026 - 2027, tốc độ tăng trưởng sản lượng có thể dao động trong khoảng 8,5 - 10%.
Động lực chính đến từ các chủ trương, định hướng phát triển của Nhà nước, cùng với việc triển khai các dự án cao tốc mới; đồng thời, nhu cầu của nền kinh tế được kỳ vọng sẽ phần nào bù đắp cho giai đoạn đầu của các chính sách hạn chế phương tiện và sự gia tăng của xe điện.
Bước sang giai đoạn 2028 - 2030, tốc độ tăng trưởng sản lượng có thể chậm lại, ở mức 6 - 7%. Khi đó, tác động từ xe điện, nhiên liệu xanh và các chính sách hạn chế phương tiện được dự báo sẽ thể hiện rõ hơn. Tính chung giai đoạn 2026 - 2030, tập đoàn đặt mục tiêu sản lượng kinh doanh xăng dầu tăng trưởng bình quân khoảng 7%/năm.
Về doanh thu, doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân giai đoạn 2026 - 2030 không thấp hơn mức tăng sản lượng, dự kiến đạt khoảng 7%/năm. Lợi nhuận trong cùng giai đoạn được kỳ vọng tăng trưởng bình quân 6-7%/năm.
Tỉ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu của công ty mẹ dự kiến duy trì trong khoảng 6-7%/năm; đồng thời, tỷ lệ chi trả cổ tức được đặt mục tiêu bình quân 8-10%/năm.