Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2.
Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
“Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học”, Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics – Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người – máy (Human-Computer Interaction – HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
“Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm”, Châu nói.
Nghiên cứu này có tên “Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh”, do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người – máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là “khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó”. Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
“Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba”, bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
“Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều”, Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những “bến đỗ”, Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường “trong mơ”. Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
Hội thảo Toán học Hà Nội - Singapore diễn ra ngày 4 và 5/4, do khoa Toán của Đại học Quốc gia Singapore (NUS) và Viện nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) tổ chức.
Song song chuỗi bài giảng đại chúng, GS Han Fei, Phó khoa Toán NUS, khuyến khích sinh viên Việt Nam ứng tuyển vào chương trình cao học toán của trường, đặc biệt là chương trình tiến sĩ.
Ông cho hay khoa có 120 nghiên cứu sinh tiến sĩ nhưng lượng học viên Việt còn ít, chỉ 3-5 người. GS Fei cho rằng con số này chưa tương xứng với quy mô dân số và tiềm năng về nguồn học viên.
"Chúng tôi rất thích sinh viên Việt Nam. Các bạn có nền tảng giáo dục cao, thông minh, chăm chỉ, thái độ tốt", GS Fei nói, kỳ vọng số nghiên cứu sinh người Việt sẽ tăng lên.
Theo ông, họ sẽ được nâng cao kỹ năng nghiên cứu, mang kinh nghiệm và kiến thức trở về đóng góp cho Việt Nam. Ở chiều ngược lại, họ hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và môi trường đa văn hóa ở NUS.
Ông Fei khuyến khích sinh viên Việt Nam ứng tuyển vào chương trình tiến sĩ Toán, ba chương trình thạc sĩ Toán, Tài chính định lượng và Khoa học dữ liệu và học máy.
Trong đó, chương trình thạc sĩ Toán là bước chuyển tiếp cho những sinh viên muốn học lên tiến sĩ và trở thành nhà nghiên cứu. Hai chương trình thạc sĩ còn lại định hướng giúp sinh viên đáp ứng nhu cầu của thị trường việc làm trong thời kỳ AI bùng nổ.
Về hướng giảng dạy và nghiên cứu, ngoài các lĩnh vực toán thuần túy, khoa Toán NUS tập trung phát triển ứng dụng vào Khoa học dữ liệu, Tin sinh học, Khoa học tính toán và phân tích số, Tối ưu hóa và Xử lý ảnh.
GS Đinh Tiến Cường, thành viên Hội đồng khoa học của VIASM, nhận định Singapore đang phát triển nhanh hơn sức tưởng tượng của nhiều người về khoa học công nghệ. So với khi ông bắt đầu làm việc tại đây 11 năm trước, ngày càng nhiều sinh viên quốc tế từ châu Âu hay Mỹ tới học, thay vì chỉ sinh viên ở châu Á.
Anh Trần Chiêu Minh, giáo sư bậc một tại khoa Toán NUS, đánh giá sinh viên Việt có cơ hội cạnh tranh ngang ngửa với những sinh viên giỏi tại NUS. Anh bày tỏ hy vọng có thêm nhiều hoạt động cộng tác của khoa tại Việt Nam.
Theo thông tin, nghiên cứu sinh tiến sĩ được trả toàn bộ học phí, nhận trợ cấp 4.000 SGD (khoảng 82 triệu đồng) mỗi tháng và 10.000 SGD chi phí đi lại tới các hội nghị, trường hè quốc tế,... Họ có thể nhận thêm 4.100-4.300 SGD nếu đạt học bổng của trường.
Sinh viên thạc sĩ cần tự trả học phí. Riêng nhóm tới từ ba trường đối tác của NUS tại Việt Nam, gồm Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP HCM và Đại học Bách khoa Hà Nội, có thể đăng ký học bổng NUS ASEAN Master's để được miễn.
Năm nay, hạn cuối nộp hồ sơ cho kỳ tuyển sớm với chương trình thạc sĩ Toán tại NUS là 15/7. Với bậc tiến sĩ, ứng viên muốn bắt đầu kỳ học tháng 1 năm sau cần hoàn thành mọi giấy tờ trước 15/5. Sinh viên nộp đơn qua cổng tuyển sinh của trường.
Đại học Quốc gia Singapore hiện đứng thứ 8 thế giới theo xếp hạng năm 2026 của QS và thứ 17 theo THE. Trong đó, chất lượng đào tạo Toán trong top 8 toàn cầu, theo QS.
Sáng nay (5.4), hơn 135.000 thí sinh bước vào đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM. Kỳ thi diễn ra đồng thời tại 119 điểm thi, 4.321 phòng thi tại 15 tỉnh/thành phố, với sự tham gia của 9.910 cán bộ coi thi
Đáng chú ý, kỳ thi này của ĐH Quốc gia TP.HCM có sự tham gia phối hợp tổ chức của 57 trường ĐH-CĐ từ TP.Huế trở vào. Riêng TP.HCM có tới 25 trường ĐH-CĐ tham gia tổ chức.
Ghi nhận từ Cụm thi số 10 Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM có 4 điểm thi với 213 phòng thi và 6.759 thí sinh được phân bổ. Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo nhà trường, cho hay trường huy động 696 nhân sự tham gia kỳ thi. "Sáng nay, hội đồng thi ghi nhận nhiều thí sinh đến nhầm điểm thi. Nhà trường cho xe chở các em từ trụ sở Nguyễn Văn Bảo sang cơ sở Nguyễn Văn Dung và ngược lại. Ngoài ra nhà trường huy động rất nhiều lực lượng tình nguyện viên cũng đã hỗ trợ hướng dẫn thí sinh trước và sau thời gian thi", tiến sĩ Nhân cho hay.
Cũng theo tiến sĩ Nhân, năm nay nhiều trường THPT tổ chức các hoạt động hỗ trợ đưa học sinh đến điểm thi. Đáng chú ý, thầy Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM) đã có mặt tại điểm thi từ 6 giờ sáng để cổ vũ, động viên tinh thần học sinh của trường trong kỳ thi.
Cụm thi Trường ĐH Công thương TP.HCM cũng ghi nhận 2.100 thí sinh dự thi tại 70 phòng thi, với 144 cán bộ coi thi. Tỷ lệ dự thi toàn cụm được ghi nhận ở mức trên 98%.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông nhà trường, cho hay: "Ngay từ sáng sớm, nhiều trường THPT đã chủ động bố trí xe đưa học sinh đến điểm thi đúng giờ. Giáo viên chủ nhiệm, Đoàn trường trực tiếp đi cùng vừa hỗ trợ thủ tục vừa động viên tinh thần trước giờ làm bài. Một số trường còn chuẩn bị nước uống, đồ ăn nhẹ và phương án dự phòng cho các tình huống phát sinh, thể hiện sự đồng hành sát sao với học sinh trong kỳ thi quan trọng này". Nêu ví dụ, thạc sĩ Sơn cho biết cụm thi đã ghi nhận Trường THCS-THPT Lê Thánh Tôn đã bố trí xe loại 50 chỗ đưa học sinh của trường trực tiếp đến điểm thi.
Năm nay, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM là cụm thi có quy mô lớn nhất với 7 điểm thi, 155 phòng thi tại cả 2 cơ sở, phục vụ cho 5.581 thí sinh. Tham gia công tác hỗ trợ và ổn định thí sinh sáng nay có 546 cán bộ giảng viên trong ban coi thi và 120 tình nguyện viên.
Trong khi đó, điểm thi Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM (cơ sở Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM) ghi nhận trường hợp thí sinh Thạch Thị Tuyền (học sinh Trường THPT Gò Đen, Tây Ninh) bị gãy chân đã có mặt từ sớm và được cán bộ coi thi linh hoạt hỗ trợ vào phòng trước giờ làm bài.
Theo ghi nhận, thí sinh di chuyển khó khăn với chân bó bột, chủ động đến điểm thi đánh giá năng lực sớm để tránh ảnh hưởng đến quá trình dự thi. Nhận thấy tình huống đặc biệt, cán bộ coi thi đã sắp xếp cho thí sinh vào phòng trước nhằm ổn định chỗ ngồi và tâm lý. Việc hỗ trợ diễn ra nhanh chóng, đảm bảo đúng quy định nhưng vẫn tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh.
Đại học Yonsei và Đại học Korea đang đối mặt làn sóng chỉ trích sau các báo cáo về việc tuyển dụng học giả ưu tú nước ngoài nhưng thực tế những người này không giảng dạy hay cư trú tại Hàn Quốc.
Theo nhận định của Yonhap News, đây có thể là chiến lược nhằm "lách luật" của các bảng xếp hạng đại học danh tiếng như QS và THE. Cụ thể, nếu tên của trường được liệt kê ở phần tác giả của một bài báo, bài đó sẽ được tính vào tổng sản lượng nghiên cứu của trường.
Đại học Yonsei được cho đã bắt đầu lộ trình này từ năm 2017 qua chương trình "Yonsei Frontier Lab", ưu đãi lên tới 30.000 USD để các nhà nghiên cứu nước ngoài ghi tên Yonsei vào danh sách đơn vị liên kết trong các bài báo công bố quốc tế.
Kết quả là trong vòng 6 năm, nhóm này đã đóng góp hàng trăm bài báo cho trường. Thứ hạng của Yonsei trên bảng xếp hạng QS đã nhảy vọt từ ngoài top 100 năm 2018 lên vị trí thứ 70 thế giới vào năm 2023.
Đại diện Đại học Yonsei cho biết trường từng bổ nhiệm các học giả này trong thời gian đại dịch Covid-19, nhưng đã chấm dứt hợp đồng với khoảng 14 người vào năm 2022, sau khi nhận thấy việc thiếu trao đổi thực chất có thể gây ra những rắc rối về mặt pháp lý.
Phía nhà trường cũng phủ nhận chi tiền để yêu cầu học giả ghi danh trường, mà chỉ nhằm hỗ trợ đi lại và sinh hoạt.
Tương tự, chương trình "K-Club" do Đại học Korea triển khai năm 2023 thu hút khoảng 150 học giả nước ngoài. Thứ hạng của trường trên bảng xếp hạng THE đã nhảy từ ngoài top 200 lên vị trí 156 vào năm 2026.
Phân tích từ cơ sở dữ liệu Scopus cho thấy, trong hơn 8.700 bài báo liên quan đến Đại học Korea năm ngoái, hơn 1.000 bài (khoảng 11%) thuộc về các thành viên của K-Club. Tính đến giữa tháng 3, tỷ lệ này đã tăng lên 12,5%.
Đáng chú ý, phần lớn học giả này đang công tác toàn thời gian tại các viện nghiên cứu hoặc đại học khác ở nước ngoài. Sau khi nhận danh hiệu giáo sư thỉnh giảng của Đại học Korea, họ liệt kê tên trường này như một đơn vị công tác thứ hai hoặc thứ ba.
Điển hình là Zahoor Ahmed, một phó giáo sư người Pakistan, nổi tiếng với tần suất công bố bài báo khoa học "khủng" (trung bình hai tuần một bài), dù cho tới nay, ông chưa từng đặt chân đến khuôn viên Đại học Korea để làm việc.
Phía trường khẳng định mục tiêu của K-Club là thúc đẩy hợp tác quốc tế, nhưng số liệu thực tế lại cho thấy một bức tranh khác. Chỉ khoảng 8% trong số 1.600 bài báo của các giáo sư K-Club có tên đồng tác giả là giảng viên cơ hữu của trường này.
Giải thích, Đại diện Đại học Korea cho rằng đây là mô hình "hợp tác nghiên cứu từ xa", phù hợp với xu hướng số hóa toàn cầu, tương tự cách làm của Harvard, MIT hay Imperial College London.
Trường cũng bác bỏ cách gọi "giáo sư ma", khẳng định đóng góp học thuật không nên bị đánh giá chỉ dựa trên việc các nhà nghiên cứu có mặt trực tiếp tại trường hay không.
Trong tiêu chí xếp hạng đại học thế giới của THE, môi trường nghiên cứu và chất lượng nghiên cứu chiếm tổng cộng 59% trọng số. QS cũng coi nghiên cứu và khám phá là tiêu chí có sức nặng nhất, quyết định 50% thứ hạng của trường.