Tôi từng nghe nhiều người nói: “Giá nhà giờ cao quá, đợi thêm vài năm nữa rồi mua”. Câu nói ấy theo tôi suốt gần chục năm đi làm ở Hà Nội. Mỗi lần xem một dự án chung cư mới mở bán, tôi lại lắc đầu: “Giá gì mà cứ tăng đều, trong khi lãi suất vay mua nhà vẫn ở mức cao”. Tôi tự trấn an mình rằng chờ thêm, biết đâu thị trường điều chỉnh. Nhưng thực tế lại không diễn ra như tôi nghĩ.
Cách đây một năm, khi thị trường chung cư ở cả Hà Nội và TP HCM vẫn tiếp tục leo thang, tôi bắt đầu thấy lo. Những căn hộ tôi từng “chê đắt” trước đó đã tăng vài trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng. Lúc ấy, tôi đứng trước lựa chọn: hoặc tiếp tục chờ, hoặc chấp nhận bước vào cuộc chơi.
Cuối cùng, tôi quyết định “liều” một lần. Tôi vay mượn thêm khoảng 50% giá trị căn hộ để mua một căn giá 3,5 tỷ đồng, dọn vào ở ngay. Thú thật, thời điểm ký hợp đồng, tôi cũng run. Khoản nợ không nhỏ, áp lực trả góp hàng tháng khiến tôi nhiều đêm mất ngủ. Nhưng đổi lại, tôi có một nơi ở ổn định, không còn cảnh thuê nhà, chuyển trọ, hay thấp thỏm mỗi lần chủ nhà báo tăng giá.
Điều tôi không ngờ nhất là sau khi có nhà, dù vẫn đang là con nợ, tôi lại thấy nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Tôi bắt đầu ngủ ngon hơn, làm việc tập trung hơn, sức khỏe cũng cải thiện. Những thứ này, nếu quy ra tiền, có lẽ cũng không thể đo đếm được.
Một năm trôi qua, nhìn lại, tôi mới thấy quyết định khi đó có phần “liều” nhưng lại đúng. Căn hộ tôi mua hiện tại đã tăng hơn một tỷ đồng so với lúc trước. Nếu ngày đó tôi tiếp tục chờ đến khi “đủ tiền”, có lẽ bây giờ tôi vẫn đang đứng ngoài nhìn, và căn nhà ấy đã nằm ngoài tầm với.
Tôi nhận ra một điều: thị trường bất động sản, đặc biệt là chung cư tại các đô thị lớn, đang vận hành theo quy luật riêng. Nguồn cung ngày càng hạn chế, quỹ đất nội đô khan hiếm, chi phí đầu vào tăng… khiến giá nhà rất khó giảm sâu như nhiều người kỳ vọng.
Khi chưa mua nhà, tôi luôn thấy giá quá đắt. Nhưng khi đã mua rồi, vài năm sau nhìn lại, tôi lại thấy mình may mắn vì đã mua sớm. Nếu nhu cầu là ở thực, tài chính vẫn trong khả năng kiểm soát, thì tôi tin việc mua nhà sớm là một khoản đầu tư cho sự ổn định và bình an của chính mình.
Giờ đây, tôi vẫn đang trả nợ mỗi tháng (cả gốc lẫn lãi khoảng 18-20 triệu đồng). Áp lực vẫn còn, nhưng đổi lại là cảm giác an tâm khi có một mái nhà thuộc về mình. Và với tôi, điều đó hoàn toàn xứng đáng.
Tôi năm nay 35 tuổi, hiện đang sống và làm việc tại TP HCM. Năm ngoái, tôi vay mua một căn hộ chung cư diện tích hơn 70 m2. Với tôi, đó là một giấc mơ lớn, một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời. Bởi sở hữu một căn nhà riêng ở thành phố luôn là khát khao của bao người trẻ.
Tôi đã dành nhiều thời gian để tìm hiểu, so sánh giá bán các dự án, tính toán kỹ lưỡng về khả năng tài chính, lãi suất ngân hàng, và những lợi ích mà một căn hộ chung cư mang lại: an ninh tốt, tiện ích đa dạng, môi trường sống văn minh. Nhưng khi chính thức chuyển về sinh sống, tôi mới nhận ra rằng bài toán mua nhà không chỉ dừng lại ở việc sở hữu tài sản. Đó còn là những chi phí vận hành, bảo trì, và những dịch vụ phát sinh khác mà tôi đã không dự trù một cách thấu đáo ngay từ đầu.
Trung bình mỗi tháng, tôi phải chi 1 triệu đồng cho phí quản lý. Đây là khoản phí để chi trả cho các dịch vụ chung như bảo vệ, vệ sinh, chiếu sáng công cộng, bảo trì thang máy, hệ thống PCCC... Ban đầu, tôi cũng thấy hợp lý vì nó đảm bảo cho môi trường sống của tôi được sạch sẽ, an toàn. Nhưng khi con số này được nhân lên hàng năm, nó đã trở thành một gánh nặng tài chính không hề nhỏ.
>> Cắn răng vay mua chung cư 3,5 tỷ sau 10 năm chờ giá nhà hạ nhiệt
Rồi còn tiền gửi ôtô khoảng 1,3 triệu mỗi tháng. Tôi đã không tính toán đến khoản này khi quyết định mua xe. Nhưng với sự gia tăng số lượng ôtô trong khu chung cư, phí gửi xe cũng theo đó mà tăng lên. Nó khiến tôi cảm thấy bị áp lực hơn về mặt tài chính.
Chưa kể các dịch vụ tiện ích khác mà tôi phải chi trả: tiền điện, tiền nước, tiền internet, tiền truyền hình cáp... Tất cả những khoản này đã làm cho chi phí sinh hoạt hàng tháng của tôi tăng lên một cách đáng kể.
Tôi không nói rằng sống ở chung cư là một sai lầm. Nó vẫn mang lại cho tôi những trải nghiệm sống tốt hơn so với việc ở thuê nhà mặt đất. Nhưng những chi phí "chìm" này đã làm tôi nhận ra rằng nếu không có một kế hoạch tài chính cụ thể và một sự dự trù kỹ lưỡng ngay từ đầu, bản thân sẽ dễ rơi vào tình trạng bị động tài chính.
Tôi nghĩ rằng, các chủ đầu tư và các đơn vị quản lý chung cư cần phải minh bạch hơn về các khoản phí vận hành và những dịch vụ phát sinh để người mua có một cái nhìn tổng thể hơn về bài toán tài chính trước khi đưa ra quyết định mua nhà. Đây cũng là bài học cho những ai đang tính toán mua chung cư, cần phải chủ động hơn trong việc tìm hiểu, so sánh và tính toán các khoản chi phí này để không phải đối mặt với những áp lực tài chính không đáng có trong quá trình sinh sống.
Hôm qua, tôi đến thăm nhà một người bạn trong khu dân cư. Vừa đến nơi, đập vào mắt tôi là đống rác nằm ngổn ngang ngay dưới tấm biển cấm. Điều tệ hại hơn nữa, nó lại nằm ngay dưới cổng chào đề "khu dân cư văn hóa" - một hình ảnh khiến tôi phải khựng lại vài giây vì sự đối lập giữa lời nói và việc làm, giữa khẩu hiệu và thực tế.
Ngay bên cạnh đống rác là tấm biển đỏ chói, trích dẫn rõ ràng quy định, thậm chí viện dẫn cả nghị định của Chính phủ về xử phạt hành vi đổ rác không đúng nơi quy định. Nghĩa là không phải không có luật, không có cảnh báo, nhưng rác vẫn nằm đó, thản nhiên như thể tất cả những dòng chữ kia chỉ để cho có. Vậy nguyên nhân do đâu?
Trước hết, phải thẳng thắn nhìn nhận một điều: ý thức của một bộ phận người dân còn kém. Khi đã có biển cấm rõ ràng mà vẫn cố tình vi phạm, đó không còn là thiếu hiểu biết, mà là coi thường quy định chung. Có thể là sự tiện tay, có thể là tâm lý "vứt nhanh rồi đi", cũng có thể là suy nghĩ "mỗi mình thì có đáng gì". Nhưng khi thói quen đó lặp lại nhiều lần, từ nhiều người, đã biến thành một đống rác rất đáng kể.
Thứ hai là tâm lý đám đông và sự buông xuôi. Một người vứt, người sau thấy thế sẽ mặc nhiên coi đó là điểm đổ rác. Dần dần, cái sai trở thành bình thường. Biển cấm mất tác dụng không phải vì nó không rõ ràng, mà vì nó không còn được tôn trọng. Khi không có ai nhắc nhở, không có ai xử lý, thì hành vi sai cứ thế được "hợp thức hóa" trong im lặng.
Nhưng sẽ là thiếu công bằng nếu chỉ đổ lỗi cho người dân. Một nguyên nhân không thể bỏ qua là sự thiếu quyết liệt trong quản lý và thực thi. Treo biển là một chuyện, nhưng kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm lại là chuyện khác. Khi một tấm biển có thể trích dẫn cả nghị định xử phạt của Chính phủ mà dưới chân nó vẫn đầy rác, thì rõ ràng vấn đề không nằm ở quy định, mà nằm ở việc quy định không được thực thi đến nơi đến chốn.
>> Tôi phát bực vì mua một phần đồ ăn nhưng nhận về 10 túi nilon
Có thể ở đó thiếu thùng rác hợp lý, thiếu lịch thu gom phù hợp. Có thể người dân không được nhắc nhở thường xuyên. Nhưng quan trọng hơn là việc xử phạt chưa đủ nghiêm, chưa đủ thật. Khi người vi phạm không thấy hậu quả cụ thể, họ sẽ tiếp tục vi phạm. Khi không có sự hiện diện của lực lượng quản lý, thì mọi khẩu hiệu đều trở nên vô nghĩa.
Một nghịch lý đáng suy ngẫm là càng nhiều khẩu hiệu, càng nhiều biển cấm, nhưng nếu không đi kèm biện pháp cụ thể, thì hiệu quả lại càng thấp. Thậm chí, nó còn tạo ra một cảm giác "nhờn luật" khi người ta thấy rằng nói thì rất nhiều, nhưng làm thì chẳng bao nhiêu.
Vì vậy, câu hỏi "nguyên nhân do đâu?" không chỉ dành cho người dân, mà còn phải được đặt ra một cách nghiêm túc với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương. Phải chăng công tác quản lý còn lỏng lẻo? Phải chăng việc tuyên truyền mới dừng ở hình thức? Hay việc xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe?
Xây dựng một "khu dân cư văn hóa" không thể chỉ dừng lại ở việc treo biển. Văn hóa không nằm trên cao, mà nằm ngay dưới mặt đất - nơi từng hành vi nhỏ của con người diễn ra mỗi ngày. Nếu dưới chân tấm biển vẫn là rác, thì mọi danh hiệu cũng trở nên chông chênh.
Đã đến lúc cần một cách tiếp cận thực chất hơn: tuyên truyền đi đôi với giám sát, nhắc nhở đi kèm xử phạt, và quan trọng nhất là làm cho người dân thấy rõ trách nhiệm của mình với không gian chung. Đồng thời, chính quyền địa phương cần quan tâm, kiểm tra và có biện pháp cụ thể, lâu dài để chấn chỉnh tình trạng này, góp phần tạo dựng một cảnh quan đô thị sạch sẽ, văn minh, xứng đáng với những gì được treo trên các tấm biển.
Phú DũngTôi phục người Nhật tích rác trong nhà cả tuần
'Tôi vứt rác ghế sofa, giường cũ miễn phí ở Đức'
300.000 đồng thuê người vứt bộ sofa vì nhân viên thu gom từ chối rác cồng kềnh
Ở tuổi 50, tôi vẫn tiện tay vứt pin vào túi rác
Rắc rối vì bỏ hộ khẩu nhưng vẫn tính định mức nước theo nhân khẩu
Tôi phát điên vì hàng xóm lén vứt rác trước cửa nhà mình
Gia đình tôi có một lô đất thổ cư, chưa có nhu cầu xây dựng nên vẫn để trống. Gần đây, tôi phát hiện hàng xóm đã tự ý sang trồng rau, thậm chí trồng cả chuối trên phần đất của tôi.
Lô đất vì thế trở nên um tùm, không gọn gàng nên tôi không hài lòng. Nhiều lần góp ý, họ vẫn tiếp tục trồng, thậm chí còn chăm sóc, bón phân.
Tôi định mua lưới B40 về làm hàng rào. Tôi nói trước thời hạn rào lô đất lại nhưng họ nài nỉ chờ thu hoạch xong rau và chuối thì sẽ dọn dẹp rồi trả lại nguyên trạng. Nhưng mấy tháng trôi qua vẫn chưa xong lứa rau, lứa chuối. Rau và chuối lại phát triển khá xanh tốt.
Tôi đang băn khoăn: Nếu tôi tự thu hoạch toàn bộ số rau, chuối đó và đem sang nhà trả cho họ thì có sai không? Trong trường hợp này, tôi nên xử lý thế nào cho hợp tình, hợp lý mà không làm căng thẳng hàng xóm?