Lúc 9h, tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân chen nhau tới khám bệnh miễn phí.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải, Phó giám đốc điều hành trạm y tế phường, cho biết trạm phối hợp bệnh viện Ung bướu TP HCM và Đa khoa Phạm Ngọc Thạch để tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lao, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), có 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Lúc 9h, tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân chen nhau tới khám bệnh miễn phí.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải, Phó giám đốc điều hành trạm y tế phường, cho biết trạm phối hợp bệnh viện Ung bướu TP HCM và Đa khoa Phạm Ngọc Thạch để tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lao, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), có 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Bà Nguyễn Thị Lệ Tuyết 66 tuổi, phường Tăng Nhơn Phú, được tình nguyện viên đẩy xe đến các phòng khám.
Kể từ lần bị tai biến cách đây 6 năm, đây là lần đầu bà được khám kỹ lưỡng như vậy. Bà hiện nghỉ hưu, không có thu nhập nên thường có triệu chứng thì chỉ ra nhà thuốc. “Bác sĩ nói sức khỏe tạm ổn có khối u nhỏ ở phổi nhưng chưa có dấu hiệu, cần phải khám chuyên sâu hơn”, bà nói.
Đến khoảng 10h, vẫn còn đông người xếp hàng chờ khám tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh.
Bà Nguyễn Thị Lệ Tuyết 66 tuổi, phường Tăng Nhơn Phú, được tình nguyện viên đẩy xe đến các phòng khám.
Kể từ lần bị tai biến cách đây 6 năm, đây là lần đầu bà được khám kỹ lưỡng như vậy. Bà hiện nghỉ hưu, không có thu nhập nên thường có triệu chứng thì chỉ ra nhà thuốc. “Bác sĩ nói sức khỏe tạm ổn có khối u nhỏ ở phổi nhưng chưa có dấu hiệu, cần phải khám chuyên sâu hơn”, bà nói.
Đến khoảng 10h, vẫn còn đông người xếp hàng chờ khám tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú khám bệnh cho 300 người dân trong khu vực, chủ yếu là người cao tuổi và có hoàn cảnh khó khăn. Từ sáng sớm mọi người ngồi chờ trước sảnh trạm, chờ gọi tên và làm thủ tục khám. Hơn 70 bác sĩ của hai bệnh viện tham gia khám, tầm soát cho người dân.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú khám bệnh cho 300 người dân trong khu vực, chủ yếu là người cao tuổi và có hoàn cảnh khó khăn. Từ sáng sớm mọi người ngồi chờ trước sảnh trạm, chờ gọi tên và làm thủ tục khám. Hơn 70 bác sĩ của hai bệnh viện tham gia khám, tầm soát cho người dân.
Người dân được đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, lấy mẫu xét nghiệm… trước khi khám chuyên sâu.
Người dân được đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, lấy mẫu xét nghiệm… trước khi khám chuyên sâu.
Trạm y tế chia thành nhiều phòng để đo đường huyết, siêu âm, chụp X-quang, lấy mẫu xét nghiệm, khám phụ khoa.
Trạm y tế chia thành nhiều phòng để đo đường huyết, siêu âm, chụp X-quang, lấy mẫu xét nghiệm, khám phụ khoa.
Tại phòng đo hô hấp ký, bà Tú Khánh được bác sĩ thăm dò chức năng phổi không xâm lấn. Nhà ở gần trạm y tế, cụ bà 72 tuổi tự đạp xe tới để được khám bệnh miễn phí.
“Trước giờ tôi chủ yếu đi bệnh viện để lấy thuốc trị tiểu đường thôi, chưa được tầm soát các bệnh khác, hy vọng sức khỏe vẫn ổn”, bà nói.
Tại phòng đo hô hấp ký, bà Tú Khánh được bác sĩ thăm dò chức năng phổi không xâm lấn. Nhà ở gần trạm y tế, cụ bà 72 tuổi tự đạp xe tới để được khám bệnh miễn phí.
“Trước giờ tôi chủ yếu đi bệnh viện để lấy thuốc trị tiểu đường thôi, chưa được tầm soát các bệnh khác, hy vọng sức khỏe vẫn ổn”, bà nói.
Cách đó khoảng 14 km, tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh cũng đông đúc người cao tuổi tới khám. Trạm thực hiện khám tuần soát bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp và đái tháo đường cho 100 người dân.
Cách đó khoảng 14 km, tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh cũng đông đúc người cao tuổi tới khám. Trạm thực hiện khám tuần soát bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp và đái tháo đường cho 100 người dân.
Như nhiều trạm y tế khác, người dân cũng được tiến hành các bước thăm khám căn bản như lấy máu, đo huyết áp, tim mạch, cân nặng, tiền sử bệnh…
“Nhiều năm tôi không đi khám bệnh, cứ đau ốm tự đi mua thuốc, nay có đợt khám miễn phí nên mong chờ lắm”, bà Hứa Tuyết Thanh 51 tuổi, nói.
Như nhiều trạm y tế khác, người dân cũng được tiến hành các bước thăm khám căn bản như lấy máu, đo huyết áp, tim mạch, cân nặng, tiền sử bệnh…
“Nhiều năm tôi không đi khám bệnh, cứ đau ốm tự đi mua thuốc, nay có đợt khám miễn phí nên mong chờ lắm”, bà Hứa Tuyết Thanh 51 tuổi, nói.
Tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân mất khoảng một tiếng để xong các bước khám, tầm soát, xét nghiệm. Mỗi người khi ra về được tặng một phần quà cùng tiền, tổng giá trị khoảng 400.000 đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thông qua hoạt động này, người dân được khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý, được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý sức khỏe và chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Đồng thời, dữ liệu khám được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, góp phần từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ công tác quản lý sức khỏe toàn dân.
Tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân mất khoảng một tiếng để xong các bước khám, tầm soát, xét nghiệm. Mỗi người khi ra về được tặng một phần quà cùng tiền, tổng giá trị khoảng 400.000 đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thông qua hoạt động này, người dân được khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý, được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý sức khỏe và chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Đồng thời, dữ liệu khám được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, góp phần từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ công tác quản lý sức khỏe toàn dân.
Các bác sĩ chuyên khoa tim mạch tại Hiệp hội Tim mạch Anh (BHF) vừa nhấn mạnh hai trong số những lựa chọn thay thế tự nhiên hiệu quả nhất đã được các nghiên cứu chứng minh có tác động tích cực đến nồng độ cholesterol.
Việc kiểm soát chỉ số này là yếu tố sống còn để duy trì sức khỏe tim mạch, bởi cholesterol trong máu tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và các vấn đề về tuần hoàn. Về cơ bản, cholesterol tồn tại dưới hai dạng:
Lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL): Hay còn gọi là cholesterol "xấu" - vận chuyển cholesterol từ gan đến các cơ quan khác.
Lipoprotein tỷ trọng cao (HDL): Được gọi là cholesterol "tốt" - vận chuyển cholesterol dư thừa từ cơ thể quay trở lại gan để đào thải.
Nồng độ LDL cao có thể dẫn đến hình thành các mảng bám chất béo bên trong thành động mạch. Theo thời gian, các mảng bám này cứng lại và làm hẹp động mạch, hạn chế lưu thông máu đến các cơ quan thiết yếu như tim và não, dẫn đến đau tim hoặc đột quỵ.
Một số loại thực phẩm chứa các hợp chất tự nhiên có khả năng hạ cholesterol theo cách tương tự thuốc statin. Những thực phẩm này rất giàu chất xơ hòa tan, sterol/stanol thực vật và axit béo omega-3.
Thuốc statin hoạt động bằng cách ức chế một loại enzyme trong gan (HMG-CoA reductase) - vốn đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất cholesterol. Trong khi đó, một số thực phẩm như yến mạch và sterol thực vật cũng giúp gan loại bỏ nhiều cholesterol hơn khỏi máu để sản xuất mật.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng dù thực phẩm rất tốt, không có một loại thực phẩm hay sự thay đổi chế độ ăn uống đơn lẻ nào có thể thay thế hoàn toàn hiệu quả của thuốc statin trong trường hợp bệnh lý nặng. Việc tư vấn bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn là vô cùng quan trọng.
Dưới đây là 2 "siêu thực phẩm" được các chuyên gia nhắc tên:
Yến mạch
Một nghiên cứu gần đây của Đại học Bonn (Đức) cho thấy việc ăn yến mạch trong hai ngày liên tiếp có thể giúp giảm cholesterol đáng kể. Yến mạch chứa nhiều beta-glucan, một loại chất xơ hòa tan chính yếu.
Khi vào hệ tiêu hóa, beta-glucan tạo thành một chất dạng gel, bẫy các axit mật giàu cholesterol và ngăn chúng hấp thụ vào máu. Để bù đắp, gan buộc phải rút thêm cholesterol từ máu để tạo mật mới, từ đó làm giảm mức LDL.
Một đánh giá trên 58 thử nghiệm lâm sàng công bố trên British Journal of Nutrition cho thấy người trung niên giảm 4,2% cholesterol "xấu" khi tiêu thụ 3,5 g beta-glucan mỗi ngày.
FDA khuyến nghị nạp 3 g beta-glucan mỗi ngày. Theo BHF, một bát cháo yến mạch (40 g) chứa khoảng 2 g beta-glucan, trong khi một ly sữa yến mạch (250ml) cung cấp khoảng 1 g.
Thực phẩm từ sữa
Nhiều loại bơ thực vật, sữa và sữa chua hiện nay được tăng cường sterol và stanol thực vật (phytosterol). Các chất này có cấu trúc tương tự cholesterol, tạo ra sự "cạnh tranh" hấp thụ tại đường ruột, khiến lượng cholesterol đi vào máu ít hơn.
Một đánh giá trên 124 nghiên cứu năm 2014 cho thấy tiêu thụ tối đa 3,3 g phytosterol mỗi ngày có thể giảm dần cholesterol LDL từ 6-12% sau khoảng 4 tuần.
Mặc dù phytosterol có sẵn trong trái cây, rau củ và hạt, nhưng lượng nạp vào từ thực phẩm tự nhiên thường thấp (dưới 600 mg/ngày). Do đó, các thực phẩm bổ sung tăng cường (như sữa công thức) được coi là nguồn cung cấp hiệu quả hơn để đạt mức 2 g/ngày theo khuyến nghị.
Hiệp hội Tim mạch Anh lưu ý: "Mặc dù sterol và stanol thực vật giúp hạ cholesterol, nhưng chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh chúng làm giảm trực tiếp nguy cơ đau tim và đột quỵ rõ rệt như statin".
Vì vậy, hãy coi các loại thực phẩm này là "đồng minh" hỗ trợ bên cạnh lối sống lành mạnh bao gồm: tập thể dục đều đặn, duy trì cân nặng hợp lý và không hút thuốc. Nếu bạn đang điều trị bệnh lý, hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bổ sung các loại thực phẩm tăng cường này vào thực đơn hàng ngày.
Nam Bộ đang nắng nóng diện rộng với nhiệt độ 35-37 độ C, khiến mức độ tiếp xúc với tia cực tím (UV) cao hơn bình thường. Đây là tác nhân trực tiếp gây cháy nắng, đẩy nhanh quá trình lão hóa, tăng sắc tố (nám, tàn nhang) và tiềm ẩn nguy cơ ung thư da.
Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD) nhận định trang phục chống nắng là biện pháp bảo vệ hiệu quả bậc nhất vì tính tiện dụng, không cần thoa lặp lại như kem chống nắng.
Theo BS.CK1 Lê Cao Trí, Trung tâm Da - U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, để tối ưu hóa việc bảo vệ, người dân cần lưu ý các nguyên tắc lựa chọn sau:
Ưu tiên diện tích che phủ
Nguyên tắc cốt lõi là tăng tối đa diện tích da được che chắn. Áo tay dài, quần dài hoặc váy dài giúp giảm đáng kể lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp. Diện tích che phủ càng lớn, hiệu quả bảo vệ càng cao, đặc biệt dưới điều kiện nắng gắt kéo dài.
Quan tâm đến cấu trúc và màu sắc vải
Mật độ dệt: Vải dệt chặt, mật độ sợi cao sẽ hạn chế tia UV xuyên thấu. Bạn có thể kiểm tra bằng cách đưa vải trước ánh sáng: nếu ánh sáng xuyên qua nhiều, khả năng bảo vệ thấp; ngược lại, vải càng kín thì cản tia UV càng tốt.
Màu sắc: Các gam màu tối thường hấp thụ bức xạ UV tốt hơn màu sáng, giúp giảm lượng tia đi vào da. Tuy nhiên, hiệu quả này còn phụ thuộc vào loại sợi và công nghệ xử lý vải, nên cần cân đối giữa khả năng chống nắng và sự thông thoáng để đảm bảo thoải mái.
Chất liệu và chỉ số UPF
Các loại sợi như polyester, nylon, denim hoặc vật liệu chuyên dụng thường bảo vệ da tốt hơn nhờ cơ chế hấp thụ hoặc phản xạ tia cực tím. Những chất liệu này ít bị biến dạng khi ướt, giúp duy trì hiệu suất bảo vệ. Ngược lại, vải cotton mỏng, màu sáng có khả năng chống nắng thấp, không nên dùng khi hoạt động lâu ngoài trời.
Người dùng nên chú ý chỉ số UPF (Ultraviolet Protection Factor):
Vải đạt UPF 50 chỉ cho phép khoảng 1/50 lượng tia UV xuyên qua (chặn khoảng 98%).
Khác với SPF (chủ yếu chống UVB), UPF đánh giá khả năng cản cả tia UVA và UVB.
AAD khuyến nghị chọn trang phục có UPF từ 30 trở lên. Tổ chức Phòng chống Ung thư Da (Skin Cancer Foundation) đề xuất mức UPF 50+ để đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Phụ kiện hỗ trợ
Bên cạnh trang phục chính, các phụ kiện đóng vai trò quan trọng:
Mũ: Nên dùng mũ rộng vành để che cả mặt, tai và cổ (hiệu quả hơn mũ lưỡi trai).
Kính râm: Cần đảm bảo ngăn chặn 99-100% tia UV để bảo vệ mắt và vùng da nhạy cảm quanh mắt.
Bổ sung: Khăn choàng, găng tay và giày kín là những vật dụng thiết yếu khi di chuyển ngoài trời.
Người dùng cần lưu ý các tình huống khiến trang phục "phản chủ":
Vải bị ướt: Khi thấm nước, cấu trúc sợi thay đổi khiến khả năng cản tia UV giảm sút.
Đồ quá bó sát: Sợi vải bị kéo giãn tạo khe hở cho tia UV xuyên qua.
Thời gian sử dụng: Hiệu quả chống nắng có thể hao mòn sau nhiều lần giặt, tùy vào công nghệ xử lý của nhà sản xuất.
Nhiều người vẫn mắc sai lầm như: tin rằng quần áo màu sáng chống nắng tốt, chỉ thoa kem mà không che chắn, hoặc tiếp tục mặc quần áo ướt khi đi biển.
Để bảo vệ da toàn diện, bác sĩ Trí khuyến cáo thực hiện chiến lược "đa lớp":
Kết hợp trang phục chống nắng với kem chống nắng cho các vùng da hở.
Hạn chế ra ngoài từ 10-14h (đỉnh điểm tia UV).
Chủ động tìm bóng râm khi hoạt động ngoài trời.
Việc lựa chọn đúng trang phục - ưu tiên độ che phủ, vải dệt chặt và chỉ số UPF cao, chính là cách đầu tư bền vững để duy trì sức khỏe làn da, ngăn ngừa lão hóa và các bệnh lý nguy hiểm về sau.
Ngày 6/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết sau lần khám hôm 7/4, 4.206 người được theo dõi, quản lý ngay tại trạm y tế gần nhà, 4.578 người cần được chuyển tuyến đến bệnh viện để chẩn đoán, điều trị chuyên sâu.
Kết quả khám cho thấy nhóm bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường,... chiếm tỷ trọng lớn. Đây là những bệnh dễ bị bỏ sót nếu không tầm soát. Ngoài ra, chương trình cũng phát hiện nhiều vấn đề khác như 341 người có dấu hiệu nghi ngờ ung thư cần chuyển viện, hàng trăm trường hợp bệnh mắt, tim mạch, phụ khoa và các bệnh về da, hô hấp, tiêu hóa, răng miệng... Ở lĩnh vực nhi khoa, nhiều trẻ phát hiện bệnh tim bẩm sinh, béo phì.
"Kết quả không quá bất ngờ, bởi nhiều người tham gia đợt khám là những người đã có dấu hiệu sức khỏe bất thường nên chủ động đến tầm soát", người đứng đầu Sở Y tế nói.
Chương trình lần này được tổ chức nhân Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), với sự tham gia của 58 bệnh viện và trung tâm y tế, triển khai tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm. Tại điểm khám, người dân được thăm khám, đồng thời đánh giá nguy cơ, tư vấn và lập hồ sơ quản lý sức khỏe. Sau khám, mỗi người đều được hướng dẫn cụ thể, theo dõi tại trạm y tế gần nhà hoặc chuyển viện nếu cần.
Chiến lược này giúp người dân phát hiện sớm các bệnh lý mạn tính tiềm ẩn và chủ động lập hồ sơ theo dõi sức khỏe liên tục, giảm gánh nặng điều trị cho gia đình cũng như hệ thống y tế.
Trước đó, trong chương trình khám sức khỏe miễn phí định kỳ mà TP HCM triển khai thí điểm từ năm 2023 và mở rộng toàn thành phố từ 2024 cho người từ 60 tuổi, hàng nghìn người đã được phát hiện tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính... được đưa vào theo dõi, quản lý sức khỏe thường xuyên, liên tục. Theo ông Thượng, việc đưa bác sĩ và kỹ thuật chuyên sâu về tuyến cơ sở nhằm tăng khả năng phát hiện sớm bệnh, đồng thời từng bước chuyển từ khám chữa bệnh thụ động sang chủ động quản lý sức khỏe.
TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh, tại các xã điểm Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước. Nơi này đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, và có thể đi khám ở bất kỳ cơ sở y tế nào mà không cần phụ thuộc nơi cư trú.