Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn nửa chặng đường đến Mặt Trăng và chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày mai 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt Trăng ngày càng hiện ra lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.
Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt Trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.
Lưu vực Orientale (hay Mare Orientale) là một trong những hố va chạm đa vòng lớn nhất và trẻ nhất trên Mặt Trăng, hình thành khoảng 3,8 tỷ năm trước. Với cấu trúc “hình bia ngắm” đặc trưng rộng khoảng 930-960 km, Orientale nằm ở rìa phía tây tây nam của Mặt Trăng – đại diện cho một vùng chuyển tiếp quan trọng giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng.
Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn nửa chặng đường đến Mặt Trăng và chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày mai 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt Trăng ngày càng hiện ra lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.
Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt Trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.
Lưu vực Orientale (hay Mare Orientale) là một trong những hố va chạm đa vòng lớn nhất và trẻ nhất trên Mặt Trăng, hình thành khoảng 3,8 tỷ năm trước. Với cấu trúc “hình bia ngắm” đặc trưng rộng khoảng 930-960 km, Orientale nằm ở rìa phía tây tây nam của Mặt Trăng – đại diện cho một vùng chuyển tiếp quan trọng giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng.
Trước đó, vào ngày thứ hai của sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng vẫn còn rất xa tàu Orion. Ảnh chụp từ hệ thống camera trang bị trên các cánh pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion, có thể chụp ảnh độ phân giải cao Mặt Trăng và Trái Đất.
Trước đó, vào ngày thứ hai của sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng vẫn còn rất xa tàu Orion. Ảnh chụp từ hệ thống camera trang bị trên các cánh pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion, có thể chụp ảnh độ phân giải cao Mặt Trăng và Trái Đất.
Trong khi đó, Trái Đất ngày càng xa “tầm mắt” của các phi hành gia. Những hình ảnh Trái Đất do tàu Artemis II chụp được đánh giá ngoạn mục, cho thấy những góc nhìn về hành tinh xanh mà con người chưa từng được thấy kể từ lần cuối các phi hành gia rời khỏi quỹ đạo Trái Đất trong kỷ nguyên Apollo năm 1972.
Nữ phi hành gia Christina Koch của NASA mô tả việc nhìn thấy Mặt Trăng qua cửa sổ khoang tàu Orion trông rất khác với những gì quen thuộc trên Trái Đất. “Những phần tối hơn không nằm đúng vị trí”, bà nói. “Có điều gì đó khiến tôi cảm nhận rằng đó không phải là Mặt Trăng mà tôi thường thấy”.
“Ngay lập tức, bạn sẽ cảm thấy mình thật nhỏ bé”, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, nói. “Tôi biết những bức ảnh gửi về Trái Đất rất tuyệt vời, nhưng tôi xin đảm bảo với các bạn, ở đây còn tuyệt vời hơn nhiều”.
Trong khi đó, Trái Đất ngày càng xa “tầm mắt” của các phi hành gia. Những hình ảnh Trái Đất do tàu Artemis II chụp được đánh giá ngoạn mục, cho thấy những góc nhìn về hành tinh xanh mà con người chưa từng được thấy kể từ lần cuối các phi hành gia rời khỏi quỹ đạo Trái Đất trong kỷ nguyên Apollo năm 1972.
Nữ phi hành gia Christina Koch của NASA mô tả việc nhìn thấy Mặt Trăng qua cửa sổ khoang tàu Orion trông rất khác với những gì quen thuộc trên Trái Đất. “Những phần tối hơn không nằm đúng vị trí”, bà nói. “Có điều gì đó khiến tôi cảm nhận rằng đó không phải là Mặt Trăng mà tôi thường thấy”.
“Ngay lập tức, bạn sẽ cảm thấy mình thật nhỏ bé”, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, nói. “Tôi biết những bức ảnh gửi về Trái Đất rất tuyệt vời, nhưng tôi xin đảm bảo với các bạn, ở đây còn tuyệt vời hơn nhiều”.
Trong bức ảnh mới khác được gửi về từ Artemis II ghi lại góc chụp mới lạ, khi phần lớn đèn của tàu vũ trụ Orion đã được tắt để tránh chói mắt khi nhìn qua cửa sổ. Điều này cho phép phi hành đoàn nhìn ra ngoài và tận hưởng khung cảnh. Trên ảnh là Koch nhìn về phía Trái Đất.
Trong bức ảnh mới khác được gửi về từ Artemis II ghi lại góc chụp mới lạ, khi phần lớn đèn của tàu vũ trụ Orion đã được tắt để tránh chói mắt khi nhìn qua cửa sổ. Điều này cho phép phi hành đoàn nhìn ra ngoài và tận hưởng khung cảnh. Trên ảnh là Koch nhìn về phía Trái Đất.
Hình ảnh này được chụp trong quá trình kiểm tra bên ngoài định kỳ tàu Orion bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đồng thời cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.
Orion đang ở trên cái gọi là “quỹ đạo trở về tự do” – thuật ngữ trong ngành du hành vũ trụ, dùng để chỉ một chuyến đi kiểu “súng cao su”. Nghĩa là, nhờ động lực quỹ đạo và lực hấp dẫn của Mặt Trăng, ngay cả khi Orion không bao giờ khởi động động cơ nữa, tàu vũ trụ vẫn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại Trái Đất.
Hình ảnh này được chụp trong quá trình kiểm tra bên ngoài định kỳ tàu Orion bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đồng thời cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.
Orion đang ở trên cái gọi là “quỹ đạo trở về tự do” – thuật ngữ trong ngành du hành vũ trụ, dùng để chỉ một chuyến đi kiểu “súng cao su”. Nghĩa là, nhờ động lực quỹ đạo và lực hấp dẫn của Mặt Trăng, ngay cả khi Orion không bao giờ khởi động động cơ nữa, tàu vũ trụ vẫn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại Trái Đất.
Vị trí hiện tại của phi hành đoàn Artemis II, dự kiến bay vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng trong ngày 6/4. Đồ họa: CNN
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Vị trí hiện tại của phi hành đoàn Artemis II, dự kiến bay vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng trong ngày 6/4. Đồ họa: CNN
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Theo NASA, từ khoảng 18h44 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội), khi bay qua phía sau Mặt Trăng, tín hiệu vô tuyến và laser - vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất - sẽ bị chính Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc. Trong gần một giờ, bốn phi hành gia sẽ trải nghiệm sự tĩnh lặng và cô lập hoàn toàn, lặng lẽ du hành trong không gian tối tăm của vũ trụ.
Phi công Victor Glover của nhiệm vụ Artemis II cho biết, ông hy vọng thế giới sẽ sử dụng khoảng thời gian này để đoàn kết lại. "Khi chúng tôi ở phía sau Mặt Trăng, mất liên lạc với mọi người, hãy coi đó là một cơ hội: cùng cầu nguyện, hy vọng, gửi những suy nghĩ và cảm xúc tốt đẹp để chúng tôi có thể kết nối trở lại", ông nói với BBC trước chuyến bay.
Với phi hành đoàn Artemis II, sự gián đoạn với Trái Đất cho phép họ dành toàn bộ sự chú ý vào khám phá Mặt Trăng. Họ sẽ tập trung chụp ảnh, nghiên cứu địa chất, đồng thời quan sát kỹ vẻ đẹp của thiên thể.
Tuy nhiên, dưới Trái Đất, đây lại là giai đoạn căng thẳng với nhóm phụ trách duy trì liên lạc. Tại Trạm Mặt đất Goonhilly ở Cornwall, tây nam nước Anh, một ăng-ten khổng lồ đang thu thập tín hiệu từ Orion, cẩn thận xác định vị trí của nó xuyên suốt hành trình và truyền thông tin về trụ sở chính của NASA.
Matt Cosby, Giám đốc công nghệ tại Goonhilly, cho hay: "Lần đầu tiên chúng tôi theo dõi tàu chở người. Chúng tôi sẽ hơi lo lắng khi tàu khuất sau Mặt Trăng, và rồi sẽ rất mừng rỡ khi thấy nó trở lại, biết rằng tất cả đều an toàn".
Giới chuyên gia hy vọng sự gián đoạn liên lạc này sẽ sớm được khắc phục thời gian tới, khi NASA cũng như các cơ quan vũ trụ khác bắt đầu xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, đẩy mạnh công cuộc khám phá thiên thể. "Để thiết lập sự hiện diện bền vững trên Mặt Trăng, bạn cần liên lạc đầy đủ 24 giờ một ngày, kể cả ở phía xa, vì phía xa cũng cần được khám phá", ông nói.
Những chương trình như Moonlight của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) dự kiến phóng một mạng lưới vệ tinh xung quanh Mặt Trăng nhằm mang đến khả năng liên lạc liên tục và đáng tin cậy trong tương lai.
Hơn nửa thế kỷ trước, phi hành gia NASA Michael Collins của nhiệm vụ Apollo 11 cũng trải qua sự cô lập do mất tín hiệu khi tàu bay qua phía sau Mặt Trăng, thậm chí đơn độc hơn vì không ở cùng đồng đội.
Năm 1969, trong khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin làm nên lịch sử với việc đặt những bước chân đầu tiên lên bề mặt Mặt Trăng, Collins ở lại khoang điều khiển, bay quanh thiên thể này. Khi tàu bay qua phía xa của Mặt Trăng, Collins chỉ còn một mình khi liên lạc với hai người trên bề mặt Mặt Trăng, cũng như với trung tâm điều khiển dưới mặt đất, bị ngắt trong 48 phút.
"Lúc đó tôi chỉ có một mình, thực sự một mình, hoàn toàn bị cô lập khỏi cuộc sống. Nếu đếm, số người sẽ là ba tỷ cộng thêm hai ở phía bên kia của Mặt Trăng, và chỉ một (cộng thêm những thứ chỉ Chúa mới biết) ở phía bên này", ông viết trong cuốn hồi ký Carrying The Fire: An Astronaut's Journeys xuất bản năm 1974. Trải nghiệm này sau đó cũng chỉ có 6 người khác cảm nhận được.
"Ngoài cửa sổ, tôi có thể thấy những ngôi sao, chỉ có thế. Nơi tôi biết có Mặt Trăng lại là một khoảng tối đen. Tôi chỉ xác định được Mặt Trăng vẫn hiện diện nhờ sự vắng mặt của những ngôi sao", Collins miêu tả. Ông chia sẻ, nếu so sánh với trải nghiệm dưới Trái Đất, việc ở một mình trên một chiếc thuyền nhỏ giữa Thái Bình Dương trong màn đêm tối đen có lẽ gần giống nhất.
Tuy nhiên, Collins không hề lo sợ và luôn cảm thấy kỳ lạ khi giới truyền thông miêu tả mình là "người đàn ông cô đơn nhất lịch sử".
Đa số chúng ta chỉ quan tâm đến việc đổi mật khẩu Wi-Fi để tránh hàng xóm 'xài ké', nhưng lại quên mất một lớp bảo vệ quan trọng khác đang tồn tại.
Theo khảo sát mới nhất từ Broadband Genie, có tới 81% người dùng chưa bao giờ thay đổi mật khẩu quản trị mặc định của router. Đây là một con số báo động. Những cặp tên đăng nhập và mật khẩu như "admin/admin" hay "admin/password" vốn là thông tin công khai mà bất kỳ ai cũng có thể tra cứu trên mạng chỉ trong vài giây.
Nhiều người lầm tưởng rằng các hacker chỉ đột nhập để sử dụng mạng không trả tiền. Nhưng thực tế đáng sợ hơn nhiều. Một khi chiếm được quyền truy cập vào bảng điều khiển của router Wi-Fi, kẻ xấu có thể kiểm soát hoàn toàn đời sống số của nạn nhân.
Chúng có thể xâm nhập vào hệ thống camera an ninh, máy giám sát trẻ em để theo dõi đời tư, hoặc tinh vi hơn là chuyển hướng mọi người đến các trang web ngân hàng giả mạo. Điều này khiến nạn nhân vẫn nghĩ mình đang đăng nhập vào trang chủ của ngân hàng, nhưng thực chất đó là cái bẫy để đánh cắp tiền trong tài khoản và thông tin tài chính cá nhân.
Việc thay đổi mật khẩu quản trị thực chất chỉ mất vài phút và không cần kiến thức kỹ thuật cao siêu. Bạn chỉ cần truy cập vào địa chỉ IP của router (thường in ở mặt sau thiết bị), đăng nhập bằng tài khoản mặc định và tiến hành đổi sang một mật khẩu mạnh hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo:
Bảo mật mạng gia đình bắt đầu từ chính việc xóa bỏ những mật khẩu mặc định lỏng lẻo. Hãy kiểm tra chiếc router của bạn ngay hôm nay trước khi quá muộn.
Mặc dù vậy, sức hút của iOS 26.5 beta bị ảnh hưởng do phiên bản này không mang lại những nâng cấp mà nhiều người dùng iPhone đang mong chờ, đặc biệt là sự cải tiến của trợ lý ảo Siri bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
Sự thiếu vắng của tính năng mới dành cho Siri trên iOS 26.5 khiến người dùng cảm thấy đây dường như là một bước lùi. Các thay đổi trong bản cập nhật này chủ yếu là những điều chỉnh nhỏ, không ảnh hưởng nhiều đến trải nghiệm hằng ngày của người dùng. Nếu không phải là người thích thử nghiệm phần mềm mới, có lẽ người dùng nên cân nhắc trước khi quyết định nâng cấp.
Một trong những tính năng mới đáng chú ý được bổ sung trên iOS 26.5 nằm ở Apple Maps, với Suggested Places giúp người dùng dễ dàng tìm kiếm các địa điểm thịnh hành như nhà hàng và cửa hàng dựa trên vị trí và lịch sử tìm kiếm của họ. Apple cũng mở rộng quảng cáo trong ứng dụng Maps, với các quảng cáo được gắn nhãn rõ ràng và xử lý trên thiết bị, đồng thời được đảm bảo không liên kết trực tiếp với tài khoản Apple của người dùng.
Bên cạnh đó, Apple cũng thử nghiệm tính năng mã hóa đầu cuối cho tin nhắn RCS trong bản beta này như là một phần trong nỗ lực của công ty nhằm cải thiện bảo mật tin nhắn. Tuy nhiên, tính năng này vẫn chưa chắc chắn sẽ có mặt trong phiên bản chính thức của iOS 26.5.
Nhìn chung, nếu đang cân nhắc cài đặt iOS 26.5 beta mà Apple vừa triển khai, lựa chọn tốt nhất mà người dùng được khuyến cáo là chờ đợi. Bản cập nhật này chủ yếu tập trung vào các tinh chỉnh cho ứng dụng Maps và quảng cáo mà không mang lại cải tiến đáng kể cho trải nghiệm hằng ngày. Các bản beta sau hoặc phiên bản chính thức có thể sẽ cung cấp những tính năng hoàn thiện hơn, giúp người dùng tránh được những rủi ro khi sử dụng phần mềm thử nghiệm.