Chỉ thị mới của Thủ tướng về thúc đẩy tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà không chỉ tạo thêm động lực cho thị trường mà còn mở ra kỳ vọng sớm tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện cơ chế nhằm đạt mục tiêu nâng tỉ lệ công suất điện mặt trời tại các địa phương, cơ quan và hộ gia đình trong thời gian tới.
Nhận hóa đơn tiền điện tháng 3 vừa rồi đến hơn 4 triệu đồng, chị Đặng Lan Hương (phường Thanh Xuân, Hà Nội) quyết định lắp điện mặt trời mái nhà. Sau khi chuyển xuống nhà đất và cho thuê thêm hai phòng trọ, chi phí điện tăng mạnh so với ở chung cư, khiến chị kỳ vọng hệ thống này sẽ giúp chủ động nguồn điện và giảm chi phí hằng tháng.
Tham khảo các thông tin trên mạng, chị Hương khá bất ngờ khi thị trường có rất nhiều sản phẩm và nhà cung cấp với những mức giá khác nhau.
Với nhu cầu sử dụng điện hiện tại khoảng từ 2 – 3 triệu đồng/tháng, gia đình chị được tư vấn lắp đặt hệ thống điện áp mái gồm pin lưu trữ công suất khoảng 6kW và lưu trữ từ 12 – 18kW, với chi phí dao động khá lớn từ các nhà cung cấp, khoảng từ 80 – 120 triệu đồng. Nếu có thêm các chính sách hỗ trợ cho người dân cũng giúp phần nào giảm bớt gánh nặng.
Không chỉ mức giá chênh lệch, các thiết bị lắp đặt cũng có nhiều loại sản phẩm của nhiều thương hiệu khác nhau. Chị Hương chia sẻ, theo tư vấn của nhân viên lắp đặt, các thiết bị có nguồn gốc khác nhau, từ sản phẩm có thương hiệu đến hàng trôi nổi trên thị trường, nên có mức giá khác nhau, thường “tiền nào của nấy” và chỉ nên lựa chọn các nhà cung ứng cam kết bảo hành.
Thực tế này khiến chị băn khoăn không biết chọn nhà cung ứng nào đảm bảo được chất lượng sản phẩm khi tính ra chi phí lắp đặt cũng ngót cả trăm triệu đồng.
Anh Trần Văn Hưng (phường Hòa Lạc, Hà Nội) cho biết chi phí xăng tăng cao khiến anh tính mua xe máy điện. Tuy nhiên, tiền điện gia đình hiện đã khoảng 5 triệu đồng/tháng, nên nếu có thêm nhu cầu sạc xe, anh dự định lắp điện mặt trời mái nhà để chủ động nguồn điện, nhất là vào mùa nắng nóng hay mất điện, đồng thời giảm chi phí.
Qua tìm hiểu, anh được tư vấn các gói lắp đặt trọn gói khoảng 200 – 250 triệu đồng cho hệ thống 13 – 15kW, với mức giá phụ thuộc vào chất lượng thiết bị như biến tần và pin lưu trữ.
Trong khi đó, anh Nguyễn Tuấn Đức (phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) băn khoăn về thủ tục, chi phí và chất lượng thiết bị. Ban đầu lo ngại phải làm nhiều giấy tờ, nhưng sau khi tìm hiểu, anh được biết hiện chỉ cần đăng ký qua Cổng dịch vụ công và có thể thuê đơn vị làm trọn gói.
Tuy vậy, điều anh Đức lo nhất vẫn là chất lượng sản phẩm khi thị trường có nhiều mức giá khác nhau. “Nếu có chính sách hỗ trợ tài chính hoặc vay ưu đãi, người dân sẽ mạnh dạn lắp đặt hơn, đồng thời cần kiểm soát chất lượng để tránh tình trạng chọn thiết bị giá rẻ nhưng không đảm bảo”, anh Đức nêu ý kiến.
Theo ông Lê Quang Vinh – đại diện Sigenergy, đơn vị chuyên lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, chỉ thị mới của Thủ tướng đang tạo cú hích cho thị trường điện mặt trời mái nhà, nhất là trong bối cảnh nhu cầu lắp đặt tăng sớm do lo ngại thiếu điện và dự báo nắng nóng cực đoan.
Nhu cầu tăng mạnh cũng kéo theo giá thiết bị leo thang: tấm quang điện đã tăng 30 – 35% vào cuối năm 2025, còn pin lưu trữ tăng khoảng 20%. Đồng thời, xu hướng đầu tư hệ thống lưu trữ (BESS) để tận dụng điện giá thấp giờ thấp điểm, cùng với nhu cầu sạc xe điện gia tăng, đang khiến thị trường càng thêm sôi động.
Ông Vinh cho biết chi phí lắp đặt hiện đã tăng từ mức 15 – 16 triệu đồng/kW lên khoảng 18 – 20 triệu đồng/kW, tùy thuộc vào chất lượng thiết bị. Riêng pin lưu trữ có giá trung bình khoảng 5 triệu đồng/kW, với cấu hình phổ biến 10kW. Tuy nhiên, ông cảnh báo người dùng không nên chạy theo giá rẻ, bởi thiết bị kém chất lượng có thể khiến “tiền mất, tật mang”.
“Người dùng luôn muốn mua với giá rẻ nhất, nhưng cần đi đôi với chất lượng. Ví dụ như đầu tư một thiết bị lưu trữ khoảng 50 triệu đồng, tương đương một chiếc xe máy, nhưng liệu có đảm bảo chất lượng suốt vòng đời thiết bị hay không?
Nếu mỗi ngày tích trữ được 10kWh, thì mỗi tháng là 300kWh, tương đương với mức điện hiện nay sẽ tiết kiệm được 900.000 đồng, thì cũng phải vài năm mới thu hồi vốn. Vì vậy, cần phải kiểm soát được chất lượng thiết bị để đảm bảo việc lắp đặt xong mà chỉ sử dụng được một vài năm”, ông Vinh nói.
Tại họp báo Bộ Công Thương chiều 9-4, ông Nguyễn Thế Hữu - Phó cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) - thông tin về tình hình cung ứng điện trong cao điểm mùa nắng nóng và tác động của việc lượng xe điện tăng trưởng nhanh.
Theo ông Nguyễn Thế Hữu, xu hướng phát triển xe điện là khó có thể đảo ngược, đặc biệt trong thời gian gần đây khi giá xăng dầu tăng cao, biến động.
Theo số liệu thống kê mới nhất, tính đến hết năm 2025, cả nước có khoảng 215.000 ô tô và gần 2,6 triệu xe máy điện. Theo tính toán, nhu cầu sử dụng điện cho số xe này ước khoảng 652 triệu kWh (chiếm 0,2-0,3% tổng nhu cầu điện thương phẩm).
Dự báo đến năm 2030, sẽ có 1,6 triệu ô tô và 8-13 triệu xe máy điện trên toàn quốc. Nhu cầu sử dụng điện năng đạt 3,1-5,6 tỉ kWh (chiếm 0,68-1,1% nhu cầu điện thương phẩm).
"Con số này không phải quá lớn, nhưng nhu cầu điện cho giao thông không chỉ là tổng tiêu thụ mà cần chú ý công suất tức thời hệ thống phải đáp ứng", ông Hữu nói.
Thời gian tới, ngành điện lực sẽ nghiên cứu tập trung vào quy mô đặc tính phương tiện, đặc tính tiêu thụ, hành vi sạc (tần suất, khung giờ và công suất sạc) và độ tập trung trên địa bàn…
Ông lấy ví dụ với khoảng 100.000 ô tô điện cùng sạc trụ nhanh từ 60-120kWh, thì tổng công suất sạc tức thời phải đạt 6-12GWh - đây là một áp lực lớn đến hệ thống điện, đặc biệt là hệ thống điện trung áp.
Do vậy thách thức dài hạn không phải là tổng nhu cầu điện năng sử dụng, mà cần tập trung phát triển hệ thống lưới điện trung, hạ áp. Trong đó có thể xuất hiện tình trạng quá tải cục bộ tại những khu vực tập trung dân cư và các khu vực có trạm sạc công cộng.
Bộ Công Thương sẽ chỉ đạo các đơn vị thành viên có các giải pháp đồng bộ như: Có cơ chế, biểu giá phù hợp để khuyến khích sạc ngoài giờ cao điểm tránh quá tải cục bộ; triển khai trạm sạc thông minh giảm áp lực công suất tức thời.
Phó cục trưởng Cục Điện lực cũng cho biết theo dự báo từ cơ quan khí tượng thủy văn, thời tiết sẽ chuyển dần từ La-nina sang pha trung tính từ giữa tháng 5 đến tháng 7, sau đó chuyển sang pha El-nino vào mùa mưa năm nay.
Trong tháng 4 vào cao điểm mùa khô ở miền Nam, phụ tải điện ở khu vực này đã ở mức cao. Trong khi đó từ ngày 31-3 ở miền Bắc đã xuất hiện nắng nóng (sớm hơn mọi năm là từ cuối tháng 4 và kéo dài đến tháng 7), khiến phụ tải tăng cao, đạt khoảng 1,004,7 tỉ kWh/ngày.
Con số trên tuy chưa phải kỷ lục của hệ thống điện quốc gia bởi đã xuất hiện mức cao hơn trong năm 2025, tuy nhiên đây là con số kỷ lục của năm nay và đến ngày 7-4 tiếp tục tăng thêm. "Nguyên nhân do thời tiết nắng nóng, nhu cầu sử dụng tăng cao", ông lý giải.
Từ cuối năm 2025, Bộ Công Thương đã phê duyệt kế hoạch đảm bảo cung cấp điện 2026. Trong đó với phương án cơ sở là tăng 8,5% và phương án cực đoạn cho mùa khô có thể tăng cao nhất ở mức 14,1%.
Thực tế tăng trưởng phụ tải tích lũy hiện tại đạt hơn 6%, và vẫn nằm trong kế hoạch dự kiến.
Tuy nhiên kế hoạch đáp ứng nhu cầu phụ tải phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Trong trường hợp nắng nóng tiếp tục kéo dài, nhiệt độ tăng cao, nhu cầu sử dụng điện sẽ tăng đột biến và gây áp lực rất lớn lên hệ thống điện.
Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp đảm bảo cung cấp điện. Bước đầu ghi nhận một số kết quả tích cực.
Hiện nay, hầu hết các hồ thủy điện lớn (đặc biệt ở miền Bắc) đều giữ mực nước rất cao, sẵn sàng đảm bảo cung ứng điện cho cao điểm mùa khô, thời tiết nắng nóng.
Về cung cấp nhiên liệu, PVGAS đã nâng khả năng tái hòa khí từ hơn 7 triệu m3/ngày lên 9,5 triệu m3/ngày. Điều này giúp tăng độ linh hoạt trong việc huy động các nguồn điện khí ở khu vực Đông Nam Bộ, đáp ứng nhu cầu phụ tải miền Nam vào cao điểm buổi chiều.
Ngoài ra, hệ thống cũng được bổ sung thêm 1.300MW từ Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 2...
Bộ Công Thương đồng thời lấy ý kiến để điều chỉnh khung giờ cao điểm và thấp điểm của hệ thống, theo hướng chuyển nhu cầu điện của khu vực sản xuất sắt thép, chế biến… từ giờ có giá cao sang giờ có giá thấp. Điều này giúp cân bằng áp lực cho hệ thống điện.
"Người dân và các doanh nghiệp cần tích cực triển khai chỉ thị của Thủ tướng về tiết kiệm điện. Nếu được, nên dịch chuyển việc sử dụng điện từ khung giờ cao điểm sang giờ thấp điểm hơn", ông Hữu khuyến cáo.
Tại họp báo ngày 10/4, ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB, cho biết tăng trưởng kinh tế Việt Nam được hỗ trợ nhờ các giải pháp ứng phó linh hoạt và kịp thời của nhà điều hành trước cú sốc giá dầu từ xung đột Trung Đông.
Chính phủ đưa ra nhiều biện pháp tài khóa có thời hạn như giảm thuế, sử dụng Quỹ bình ổn kết hợp điều hành giá xăng dầu được vận dụng linh hoạt. Những động thái này góp phần kiềm chế áp lực lạm phát ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng.
ADB dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm nay ở mức 7,2%, lạm phát 4%. Con số này thấp hơn mục tiêu 10% Chính phủ đặt ra năm nay, nhưng theo ADB dự báo này khả quan trên nền tăng trưởng cao 8% của năm 2025.
Dự báo mức tăng trưởng này được ADB đưa ra dựa trên kịch bản giá dầu Brent giao ngay giảm về mức 72 USD một thùng năm nay, giảm tiếp về 63 USD trong năm tiếp theo. Hiện giá dầu Brent giao tương lai gần 97 USD một thùng.
Mức giá dầu ADB đưa ra cũng lạc quan hơn 3 kịch bản ngân hàng này công bố cuối tháng trước, là quanh 105-155 USD một thùng trong quý II, giảm dần cho đến khi xung đột chấm dứt.
Ông Nguyễn Bá Hùng cho biết họ chưa đưa ra dự báo GDP cụ thể với các kịch bản khó khăn hơn, bởi đánh giá này cần dựa trên nhiều yếu tố, gồm phản ứng của các chính phủ. Ở phạm vi khu vực, ADB đã công bố tăng trưởng kinh tế của 10 nước khu vực ASEAN có thể giảm 0,6-2,3% trong giai đoạn 2026-2027. Tuy nhiên, các đánh giá này mới dừng ở mô hình, chưa tính đến ứng phó của các nước trước biến động xung đột.
Chuyên gia ADB khuyến nghị về dài hạn, Việt Nam cần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đa dạng nguồn cung và đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng sạch.
Tuy nhiên, cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể tiếp tục gây gián đoạn dòng chảy dầu, khí và phân bón qua eo biển Hormuz, làm tăng chi phí và chậm thời gian vận chuyển. Tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn cũng có thể thu hẹp thặng dư thương mại, làm giảm tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.
Bên cạnh đó, chính sách thuế của Mỹ sau 150 ngày áp thuế khẩn cấp còn khó lường. Trước nhiều biến động, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) đang về gần ngưỡng 50 trong tháng 3, thời điểm diễn ra xung đột, sau khi duy trì ở ngưỡng cao trong vài tháng trước đó.
Trong trung hạn, giới phân tích cho rằng đòn bẩy tăng trưởng nằm ở việc nâng cao hiệu quả khu vực công, thu hút vốn tư nhân và củng cố sức chống chịu nền kinh tế. Nhóm giải pháp trọng tâm gồm đẩy mạnh cải cách thể chế, tái cơ cấu hành chính, kết hợp tối ưu hóa đầu tư công và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.
Ngày 7/4, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Hội nghị phản biện xã hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Ông Nguyễn Duy Cường, Cục phó Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Bộ Nội vụ) cho biết dự luật bổ sung danh mục đầu tư của Quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH).
Theo đó, ngoài các ngân hàng thương mại do Nhà nước chi phối như quy định hiện hành, nguồn Quỹ BHXH có thể được gửi tại nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50%.
Hiện Quỹ BHXH chỉ được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại nhà nước, gồm Agribank, Vietinbank, Vietcombank và BIDV.
GS Lê Minh Thông, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, cho rằng quy định này dễ dẫn tới rủi ro. Theo ông, việc đầu tư Quỹ BHXH là vấn đề hệ trọng, cần đảm bảo an toàn khi quỹ liên quan đến an sinh của hàng chục triệu người lao động.
"Tôi đề nghị bỏ đề xuất này khỏi dự thảo luật. Nếu chưa có đánh giá tác động hay căn cứ thực tiễn, nên giữ nguyên như hiện hành", ông nói.
TS Nguyễn Diệu Hồng, chuyên gia độc lập, cũng nói quy định nới diện ngân hàng được nhận tiền gửi từ Quỹ BHXH là "rủi ro quá lớn", đặc biệt với nhóm nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước 50% trở lên. Bà cho rằng đây là khoản tích lũy của người lao động có thể 30 năm sau họ mới hưởng, nên cơ quan soạn thảo cần xem xét lại đề xuất này để đảm bảo quyền lợi an sinh.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Tuấn, Phụ trách bộ phận Chính sách pháp luật Liên đoàn lao động tỉnh Thanh Hóa cũng đề nghị bỏ nội dung này khỏi dự thảo luật sửa đổi.
Trong khi đó, ông Vũ Anh Tuấn, Phó chủ tịch Công đoàn Y tế Việt Nam cho rằng muốn quỹ sinh lời bắt buộc phải đầu tư, đồng nghĩa chấp nhận rủi ro. Ông đánh giá mức sở hữu trên 50% vốn là tỷ lệ "tin cậy", nên có thể cân nhắc cho phép Quỹ BHXH được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại nhà nước và nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước 50% trở lên.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính tới cuối 2024, Quỹ BHXH dư khoảng 1,29 triệu tỷ đồng với mức tăng trưởng bình quân 9% một năm. Tới năm 2027, dự kiến 24,6 triệu người tham gia BHXH; 18,8 triệu người đóng BHTN và 99,3 triệu người tham gia BHYT. Người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng, trợ cấp thất nghiệp cũng sẽ tăng trong bối cảnh mở rộng diện bao phủ.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024 dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến, thông qua tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, và có hiệu lực từ 1/7/206.
