Ngày 4-4, thông tin từ UBND xã Mỹ An, tỉnh Tây Ninh cho biết ông P.V.H., 55 tuổi, ngụ ấp 7, xã Mỹ An nghi nhiễm bệnh dại đã qua đời.
Qua điều tra dịch tễ cho thấy khoảng tháng 6-2025, ông H. sang nhà anh trai ở ấp 6, xã Mỹ An thì bị chó nhà người anh cắn vào ngón tay trái gây nhiều vết thương rỉ máu.
Anh trai ông H. là chủ con chó vào can thiệp cũng bị con chó cắn. Sau đó khoảng 6 ngày, con chó đã chết. Lúc cắn người, con chó chưa được tiêm phòng bệnh dại.
Lúc bị chó cắn, ông H. chỉ lấy ớt và đất đắp lên vết thương. Sau đó ông có đi tiêm phòng bệnh dại nhưng chỉ tiêm được một mũi. Người anh trai không tiêm phòng.
Đến ngày 30-3, ông H. có dấu hiệu mệt mỏi không đi làm nổi, sốt, sợ gió, nuốt khó. Sau đó gia đình chuyển lên bệnh viện tại TP.HCM. Bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi bệnh dại, suy hô hấp.
Đến ngày 2-4, gia đình nhận thấy bệnh nhân có tiên lượng nặng nên đã xin đưa về.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết trong năm 2025 và từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn xã Mỹ An chưa ghi nhận tình trạng bệnh dại trên chó mèo.
Khi con chó cắn người và bị chết, gia đình người anh trai đã chôn sau vườn và không báo địa phương.
Trong ngày 2-4, người anh trai ông H. cũng đã xét nghiệm bệnh dại và kết quả âm tính. Hai con chó khác trong nhà này cũng đang khỏe mạnh, không có dấu hiệu bất thường.
Cơ quan chức năng đã hướng dẫn gia đình sử dụng các biện pháp phòng chống dịch, thực hiện phun xịt khử trùng, vận động các hộ chăn nuôi chó mèo trên địa bàn không thả rông ra đường, đồng thời tích cực thực hiện việc tiêm phòng bệnh dại chó mèo đúng định kỳ.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, lựa chọn món ăn sáng phù hợp có thể giúp “giải nhiệt từ bên trong”. Một trong những gợi ý đáng chú ý là cháo cá rau đắng - món quen thuộc của người Việt nhưng lại hội tụ nhiều yếu tố tốt cho sức khỏe trong mùa nắng nóng.
Trong thời tiết oi bức, bữa sáng nên ưu tiên các món “nhẹ, giàu nước và dễ tiêu” để giúp cơ thể thích nghi với nhiệt độ cao. Các món dạng cháo được đánh giá cao vì vừa bổ sung nước, vừa không gây áp lực lên hệ tiêu hóa, theo NDTV (Ấn Độ).
Cháo cá rau đắng là sự kết hợp giữa protein dễ hấp thu từ cá và chất xơ từ rau xanh. Đặc biệt, rau đắng có vị thanh mát, thường được xem là loại rau giúp “làm dịu cơ thể” trong những ngày nóng.
Theo Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng Ấn Độ, các loại rau có vị đắng tự nhiên thường hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn và giúp cơ thể cảm thấy “nhẹ” hơn trong điều kiện nhiệt độ cao. Bà cho rằng việc kết hợp rau xanh với các món ăn mềm như cháo là lựa chọn lý tưởng cho bữa sáng mùa nắng nóng.
Bên cạnh đó, cá là nguồn protein ít chất béo, dễ tiêu hơn so với thịt đỏ. Điều này giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng hiệu quả mà không gây cảm giác đầy bụng hay khó chịu - vấn đề thường gặp trong thời tiết nóng.
Theo Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, trong mùa nắng nóng, cơ thể cần được bổ sung nước không chỉ qua đồ uống mà còn từ thực phẩm. Các món ăn dạng lỏng như cháo giúp bù nước, hỗ trợ cân bằng điện giải và duy trì năng lượng ổn định suốt buổi sáng.
Quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia dinh dưỡng châu Á đồng thuận, khi cho rằng bữa sáng quá nhiều dầu mỡ hoặc khô cứng có thể khiến cơ thể “sinh nhiệt”, làm tăng cảm giác mệt mỏi và uể oải.
Để món cháo cá rau đắng thực sự trở thành “món giải nhiệt”, các chuyên gia khuyến nghị:
Ngoài ra, nên hạn chế tiêu, ớt hoặc gia vị cay vì có thể làm cơ thể sinh nhiệt nhiều hơn trong mùa nóng.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, không cần tìm kiếm những thực phẩm đắt tiền hay cầu kỳ, nhiều món ăn truyền thống đã sẵn phù hợp với điều kiện khí hậu. Cháo cá rau đắng là ví dụ điển hình khi vừa dễ nấu, vừa đáp ứng tiêu chí “mát - nhẹ - đủ chất”.
Chỉ cần một tô cháo vào buổi sáng, bạn không chỉ bắt đầu ngày mới nhẹ nhàng hơn mà còn giúp cơ thể thích nghi tốt với nắng nóng, hạn chế mệt mỏi và duy trì sức khỏe lâu dài.
Tiến sĩ Aravind Badiger, Giám đốc kỹ thuật của Công ty Dược Phẩm BDR Pharmaceuticals (Ấn Độ), cho biết: Trái cây có thể được xem là một lựa chọn tuyệt vời để duy trì sức khỏe tốt, vì nó chứa nhiều chất dinh dưỡng, bao gồm cả chất chống oxy hóa. Nhưng nước ép của chúng có thể gây tác động đáng lo ngại đến việc điều chỉnh lượng đường trong máu.
Nghiên cứu quy mô lớn tại Mỹ, kéo dài hơn 20 năm, được công bố trên các tạp chí y khoa JAMA Pediatrics, The Journal of Nutrition và The Lancet, đã khẳng định thói quen uống nước ép thay vì ăn trái cây nguyên quả từ nhỏ có thể để lại hệ lụy sức khỏe lâu dài cho trẻ em khi trưởng thành.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Y Harvard (Mỹ), dẫn đầu, bao gồm 2.128 phụ nữ mang thai và hơn 1.000 trẻ em được sinh ra từ các bà mẹ này. Các đối tượng được theo dõi từ khi còn trong bụng mẹ, qua các giai đoạn sơ sinh, nhi đồng và cho đến độ tuổi thanh thiếu niên (17 - 20 tuổi).
Kết quả đã phát hiện: Tiêu thụ thường xuyên nước ép trái cây và đồ uống có đường trong suốt thời thơ ấu làm tăng nguy cơ tiểu đường ở tuổi thiếu niên.
Cụ thể, mỗi khẩu phần đồ uống có đường hằng ngày trong thời thơ ấu làm tăng 34% tình trạng kháng insulin. Đồng thời, tăng đường huyết lúc đói lên 5,6 mg/dL lượng và tăng chỉ số đường huyết trung bình HbA1c lên 0,12% ở giai đoạn cuối tuổi vị thành niên, theo tờ Times Of India.
Một nghiên cứu khác cho thấy rằng việc thay thế nước ép trái cây bằng 3 phần trái cây nguyên quả mỗi tuần sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường đến 7%.
Tiến sĩ Aravind Badiger giải thích: Mối lo ngại thực sự không phải là bản thân nước ép, mà là thiếu chất xơ. Trong nước ép trái cây, hầu hết chất xơ của trái cây đã bị loại bỏ. Chất xơ rất cần thiết để làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Không có chất xơ, đường trong nước ép trái cây được hấp thụ nhanh chóng, do đó lượng đường trong máu tăng lên nhanh hơn.
Việc thiếu chất xơ và việc dễ dàng tiêu thụ nhiều nước ép trái cây gây ra tải lượng đường huyết cao, ảnh hưởng trực tiếp hơn đến lượng đường trong máu. Đây là lý do tại sao các nhà nghiên cứu thường khuyên nên ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép, theo Times Of India.
Những người mắc tiểu đường, tiền tiểu đường hoặc các rối loạn chuyển hóa như kháng insulin cần đặc biệt thận trọng trong việc kiểm soát chế độ ăn uống. Ở nhóm này, tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài có thể gây nhiều tác động bất lợi đến sức khỏe.
Ghi nhận thực tế tại Trung tâm Thận Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Mai Trà My cho biết nhiều bệnh nhân đến khám phát hiện suy thận giai đoạn nặng chỉ vì nhầm lẫn triệu chứng ngứa. Người bệnh thường gãi đến trầy xước da, mất ngủ triền miên nhưng tự ý mua thuốc dị ứng uống hoặc đổi sữa tắm thay vì đi kiểm tra sức khỏe tổng quát.
Bác sĩ My mô tả cơn ngứa do urê huyết có đặc điểm hoàn toàn khác biệt so với dị ứng thời tiết hay côn trùng đốt. Người bệnh thường cảm thấy ngứa âm ỉ, râm ran từ sâu bên trong da. Tình trạng này bùng phát mạnh nhất về đêm khiến người mắc suy kiệt cơ thể do mất ngủ kéo dài. Các loại thuốc bôi ngoài da thông thường hầu như không làm giảm triệu chứng này.
Ba cơ chế chính khiến da chịu tổn thương khi chức năng thận suy giảm bao gồm sự tích tụ độc tố, khô da và rối loạn chuyển hóa. Cơ thể người bệnh không đào thải triệt để urê và phospho, khiến các chất này tích tụ trong máu, rò rỉ vào mô da và kích thích trực tiếp lên đầu dây thần kinh. Đồng thời, người bệnh giảm tiết mồ hôi làm bề mặt da khô, nứt nẻ và nhạy cảm hơn. Việc rối loạn chuyển hóa canxi - phospho cũng tạo ra các cặn lắng đọng ở da và mạch máu, càng làm tăng thêm mức độ khó chịu.
Chuyên gia khuyến cáo người dân cần đi tầm soát chức năng thận ngay nếu thấy ngứa dai dẳng kèm theo phù nề, mệt mỏi kéo dài hoặc nước tiểu bất thường. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nam, thuốc lá không rõ nguồn gốc hay tắm nước quá nóng. Những thói quen sai lầm này cộng với hành động gãi xước da sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và đẩy nhanh tốc độ hỏng thận.
Để kiểm soát triệu chứng, người bệnh nên thoa kem dưỡng ẩm lành tính, không mùi hằng ngày. Về dinh dưỡng, người mắc bệnh cần hạn chế sử dụng sữa, các loại hạt và nước ngọt có ga nhằm giảm lượng phospho nạp vào cơ thể, đồng thời duy trì lịch xét nghiệm máu định kỳ. Y học hiện đại nay đã áp dụng nhiều phương pháp tiên tiến như lọc máu HDF Online hoặc dùng màng lọc hấp phụ, giúp y bác sĩ giải quyết hiệu quả nguyên nhân gây ngứa và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
