Tại buổi làm việc do Phó bí thư Thành ủy TP.HCM chủ trì với đại diện các sở, ngành, UBND 168 phường, xã, đặc khu về công tác xây dựng trường lớp, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết từ nay đến hết năm 2026, thành phố dự kiến đưa vào sử dụng thêm 1.200 phòng học; năm 2027 thêm 1.500 phòng, cơ bản đáp ứng nhu cầu chỗ học vào cuối năm 2027; phấn đấu đến năm 2030 đạt tỷ lệ 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học.
Tuy nhiên, người đứng đầu ngành giáo dục TP cho rằng yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng số lượng mà còn phải nâng cao chất lượng. Thực tế ở bậc mầm non, dù số lượng cơ sở lớn nhưng 62% là ngoài công lập, nhiều nơi diện tích phòng học nhỏ hẹp, thiếu sân chơi, chưa đáp ứng yêu cầu giáo dục chất lượng cao.
Tham dự buổi làm việc, đại diện Sở Tài chính TP.HCM đề cập đến nguyên tắc và quy trình xây dựng trường lớp. Theo đó, để đáp ứng nhu cầu thiếu hụt trường lớp, lãnh đạo các phường, xã đóng vai trò chủ chốt trong việc xác định quy hoạch phù hợp và chọn vị trí xây dựng; xác định quy mô xây dựng, thời gian hoàn thành và dự kiến nguồn vốn
Trên cơ sở đề xuất của UBND xã, phường, sở GD-ĐT tổng hợp thành danh mục ưu tiên. Sở Tài chính sẽ tham mưu với UBND thành phố cân đối ngân sách để đảm bảo không thiếu chỗ học
Lãnh đạo Sở Tài chính cho biết, hiện nay nguồn vốn dành cho giáo dục đã được chỉ đạo bổ sung khoảng 65.000 tỉ đồng để chuẩn bị cho công tác xây dựng trường lớp.
Phát biểu tại buổi làm việc với lãnh đạo Thành ủy về công tác xây dựng trường học, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đề nghị Sở GD-ĐT làm đầu mối tổng hợp nhu cầu trường lớp theo từng cấp học để điều tiết hợp lý trên toàn địa bàn, tránh đầu tư cục bộ. Đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng, cải thiện môi trường học tập, khắc phục tình trạng trường lớp chật hẹp, thiếu sân chơi, đảm bảo cả 2 yêu cầu về số lượng và chất lượng.
Kết luận tại buổi làm việc, Phó bí thư Thành ủy Nguyễn Phước Lộc đánh giá cao sự chủ động, nỗ lực của UBND TP.HCM, các sở ngành, UBND phường, xã trong triển khai xây dựng trường lớp. Ông nói thêm các địa phương tiếp tục hoàn thiện báo cáo, đánh giá đầy đủ, không bỏ sót nội dung, sát thực trạng hệ thống trường lớp, làm rõ khu vực nào còn thiếu trường lớp, thiếu giáo viên, nhất là địa bàn áp lực tăng dân số cơ học cao. Chủ động đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm đầy đủ chỗ học cho học sinh trên địa bàn.
Ông Nguyễn Phước Lộc đề nghị chuyển đổi vai trò của nhà nước từ cơ quan chủ trì việc xây trường sang quản trị, thiết kế hệ sinh thái trường học. Theo đó, TP.HCM sẽ thí điểm nhiều mô hình kiểu mẫu về giáo dục và đào tạo, vừa đảm bảo độ bao phủ vừa đầu tư theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, không để một ai bị bỏ lại phía sau, quan tâm trẻ em yếu thế, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Các địa phương cần rà soát, xác định quỹ đất phát triển giáo dục, hình thành danh mục theo hướng đồng bộ giữa các địa bàn, làm rõ hơn mức độ sẵn sàng triển khai của từng khu đất, gắn chặt với danh mục dự án, tiến độ thực hiện và khả năng bố trí nguồn lực, không dàn trải, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.
Đồng thời, phải xử lý dứt điểm những vấn đề còn tồn đọng đối với từng dự án, không để xảy ra tình trạng xây dựng kéo dài, lãng phí nguồn lực. Ngoài ra, công tác xây dựng trường lớp phải đảm bảo đồng bộ giữa cơ sở vật chất và đào tạo, tuyển dụng đội ngũ nhà giáo. Riêng công tác quản trị trường học cần triển khai theo hướng chủ động, dự báo trước tình hình biến động học sinh.
Ông Lộc yêu cầu Đảng ủy các phường, xã, đặc khu cần kịp thời phát hiện, đề xuất xử lý các trường hợp sử dụng đất chưa đúng mục đích, chậm triển khai; chủ động đề xuất bổ sung quỹ đất, điều chỉnh quy hoạch nhằm bảo đảm đủ điều kiện triển khai các dự án xây dựng trường học.
Phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành trong việc chuẩn bị danh mục dự án đầu tư, chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, tính khả thi của đề xuất và tiến độ thực hiện trên địa bàn.
Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm trước Thành ủy về kết quả thực hiện trên địa bàn.
Phó bí thư Thành ủy Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh, việc bảo đảm đủ trường lớp cho học sinh là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách và lâu dài. Do đó, các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với quyết tâm cao nhất, hành động quyết liệt, hiệu quả, kiên quyết không để xảy ra tình trạng thiếu chỗ học trên địa bàn thành phố.
Ngày 9/4, chị Hồng Phụng, ngụ phường Bình Quới, cho biết hai con học lớp 2, 4 ở trường Tiểu học Bình Quới đang ở viện điều trị với biểu hiện sốt cao, nôn, tiêu chảy.
Cách đây 2 ngày, sau khi tan trường, con trai báo đau bụng, đi ngoài nhưng chị nghĩ rối loạn tiêu hóa bình thường nên bỏ qua. Khoảng 7h40 hôm qua, chị Phụng được cô giáo lớp 2 gọi đến đón con. Đến 12h, con trai lớp 4 cũng được cô giáo cho về.
"Tối qua, cả hai bé đều sốt cao hơn 39 độ, nôn ói, đi ngoài liên tục nên tôi hoảng hốt đưa vào bệnh viện" chị Phụng nói.
Con gái chị Phương Uyên học lớp 2 ở trường cũng nhập viện từ chiều 8/4 với triệu chứng tương tự.
"Nhiều học sinh khác của trường còn đang điều trị ở đây", chị Uyên cho hay.
Trả lời VnExpress sáng 9/4, ông Đỗ Hoàn Vũ, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, phường Bình Quới, cho biết sơ bộ ghi nhận 41 học sinh trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện. Đến nay, đa số đã được cho về nhà theo dõi.
Theo ông Vũ, khoảng 10h ngày 8/4, cán bộ phòng và y tế phường Bình Quới có mặt ở trường sau khi nhận tin báo. Lúc này chưa đến giờ ăn bán trú, có gần 10 học sinh biểu hiện mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, sau đó số lượng tăng dần. Y tế phường thăm khám và chuyển 4 em vào bệnh viện, còn lại phụ huynh chủ động đưa con đi điều trị.
"Không loại trừ nguy cơ ngộ độc thực phẩm nhưng còn phải xét đến các yếu tố khác như thức ăn học sinh mua ở ngoài, nguồn nước. Vì học sinh có biểu hiện khi chưa ăn cơm trưa", ông Vũ nói.
Theo ông, mẫu thức ăn bán trú ngày 7 và 8/4 đã được đưa đi xét nghiệm, dự kiến ngày 14/4 có kết quả. Trước mắt, phường yêu cầu trường dừng tổ chức ăn bán trú cho đến khi có kết luận.
Về phía trường Tiểu học Bình Quới Tây, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng, nói ngay tiết học đầu ngày 8/4 (khoảng 7h40), nhiều học sinh khối 1, 2, 3 xuống phòng y tế với các biểu hiện mệt mỏi, sốt. Ghi nhận cả ngày có hơn 100 lượt học sinh xuống khám, trong đó hơn 40 em nôn ói, đau bụng.
"Học sinh có biểu từ đầu giờ sáng, khi chưa ăn uống bất kỳ thứ gì ở trường nên không thể nói bị ngộ độc sau khi ăn bán trú", bà Tiên lý giải.
Hiệu trưởng cho hay trường có hơn 900 học sinh, khoảng 700 đăng ký ăn bán trú.
Tại hội thảo "Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới" diễn ra tại Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội sáng 8-4, các chuyên gia đã chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong việc trọng dụng, thu hút nhân tài.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - cho biết nhìn lại thời gian qua, hệ thống giáo dục đại học Việt Nam đã có những chuyển biến về quy mô đào tạo các ngành STEM, đóng góp trực tiếp cho các ngành công nghệ kỹ thuật, công nghệ then chốt.
Trong đó, năm 2022, toàn hệ thống tuyển sinh được hơn 177.000 sinh viên, thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên gần 200.000. Một số lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn đã hình thành mạng lưới đào tạo rộng khắp cả nước, đã có tới 150 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo khối ngành này, 166 cơ sở đào tạo các ngành liên quan; tuyển sinh được hơn 18,4 nghìn sinh viên nhập học.
Tuy nhiên, ông Thảo cho rằng cũng cần thẳng thắn nhìn nhận các chính sách chưa được triển khai đồng bộ. Chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ. Nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta. Tính xấu của người Việt phần nào làm ảnh hưởng đến việc trọng dụng và sử dụng nhân tài. Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu động lực và chưa liên tục, chưa hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao.
"Hiện tượng 'chảy máu chất xám' và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu. Chúng ta cần có những nhà khoa học hàng đầu dẫn dắt các ngành công nghệ lõi, công nghệ mới nổi, năng lượng tái tạo...", ông Thảo nói.
GS David Trần - Đại học Massachusetts (Boston, Mỹ), đồng thời phụ trách chương trình Blockchain tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán, đã có gần 30 năm làm việc tại Mỹ. Khoảng 5 năm trở lại đây, ông bắt đầu trở về Việt Nam nhiều hơn để tham gia giảng dạy, kết nối học thuật và đóng góp vào các chương trình phát triển khoa học - công nghệ trong nước.
Ông chia sẻ các trường đại học tại Mỹ nhìn việc tuyển dụng giáo sư như một khoản đầu tư mạo hiểm, họ không áp KPI cứng nhắc, không tạo sức ép hành chính nặng nề, mà đặt niềm tin vào danh dự học thuật và năng lực tự thân của nhà khoa học.
Cụ thể, với bản thân ông David Trần tại Mỹ, ngoài mức lương cao so với mặt bằng chung, chỉ làm việc khoảng 9 tháng/năm (nghỉ 3 tháng hè). Một học kỳ ông chỉ giảng dạy 2 lớp. Mỗi lớp chỉ đứng giảng 2 buổi/tuần, mỗi buổi 1 giờ 15 phút, tổng thời gian đứng lớp 2 lớp là 5 tiếng/tuần. Thời gian còn lại dành cho nghiên cứu.
"Khi nghiên cứu tôi có thể ngồi tại quán cà phê, đi đến một bãi biển để giải một bài toán...", ông David Trần nói về cơ chế mở tại Mỹ.
Từ trải nghiệm của bản thân, ông David Trần cho rằng để thu hút và giữ chân nhân tài khoa học ngoài chuyện thu nhập, cần tạo ra một môi trường, không gian cởi mở và được trao niềm tin, cơ hội.
Theo ông, cần coi việc đầu tư cho các nhà khoa học là một trong những khoản đầu tư chiến lược cho tương lai quốc gia. Có thể không phải ai cũng đạt kỳ vọng, nhưng chỉ cần một vài người tạo ra những đóng góp đủ lớn để đưa Việt Nam ghi dấu trên bản đồ khoa học thế giới, đó đã là thành công rất đáng giá.
Tương tự, ThS Tân Anh - phụ trách Ban Phát triển nguồn nhân lực, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính - cho rằng trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cần trở thành một quốc gia thực sự tạo cơ hội cho người tài.
Cơ hội không chỉ là tuyển dụng trả lương cao, mà quan trọng hơn là tạo ra một môi trường để nhân tài được phát huy tối đa năng lực, được trao quyền dẫn dắt và tham gia giải quyết những bài toán lớn của đất nước.
Bà Tân Anh cho rằng không nhất thiết nhân tài phải trở về hoàn toàn mới có thể cống hiến. Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng nguồn lực trí tuệ của người Việt toàn cầu thông qua nhiều hình thức linh hoạt như làm việc bán thời gian, hợp tác theo dự án hoặc tham gia tư vấn chuyên môn.
Theo bà Tân Anh, hiện nay Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Tài chính đang tích cực kết nối với mạng lưới chuyên gia người Việt trên khắp thế giới, đồng thời chia sẻ các bài toán, thách thức trong nước để mời gọi cộng đồng trí thức cùng tham gia tháo gỡ. Theo bà, đây vừa là thách thức, vừa là một hướng đi cần thiết để phát huy tối đa nguồn lực nhân tài cho sự phát triển của đất nước.
UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai chương trình hợp tác với Đại học Quốc gia TP.HCM giai đoạn 2026 - 2030.
Theo đó, TP yêu cầu các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ phát huy tinh thần tích cực, chủ động trong công tác phối hợp, tổ chức triển khai đảm bảo tiến độ, đạt chất lượng và hiệu quả.
Vận hành theo phương châm "4 nhanh": Lắng nghe nhanh - Phản hồi nhanh - Tháo gỡ nhanh - Quyết định nhanh. Đồng thời triển khai mô hình hợp tác "Nhà nước - nhà trường - nhà doanh nghiệp" thực chất, rõ trách nhiệm, tránh hình thức.
Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2026 - 2030 có 16 nội dung được triển khai. Trong đó có các nội dung như xây dựng và triển khai chương trình đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược phục vụ phát triển TP.HCM.
Nghiên cứu, tư vấn và phản biện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội TP.HCM. Thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ trọng điểm phục vụ phát triển bền vững TP.HCM; các chương trình nghiên cứu khoa học và công nghệ đặc thù riêng cho thành phố, xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt TP.HCM...
Riêng trong năm 2026 sẽ triển khai 11 nội dung. Cụ thể gồm: nghiên cứu khả thi, thiết lập hệ thống quản lý và hỗ trợ phát hành tín chỉ carbon rừng tại Vườn quốc gia Côn Đảo và Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ;
Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất giải pháp phát triển TP.HCM trở thành thành phố toàn cầu đáng sống (Global Livable City) giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn 2045;
Xây dựng hạ tầng tính toán hiệu năng cao tại Đại học Quốc gia TP.HCM phục vụ chương trình nghiên cứu, phát triển trí tuệ nhân tạo TP.HCM giai đoạn 2026-2030;
Tham gia đề án thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa, đưa nhanh kết quả nghiên cứu, tài sản trí tuệ được tạo ra từ ngân sách nhà nước vào sản xuất, kinh doanh lĩnh vực thiết bị bay không người lái và vi mạch bán dẫn tại TP.HCM...
Việc xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt TP.HCM là một trong những nội dung hợp tác được triển khai trong năm 2026. Đại học Quốc gia TP.HCM là đơn vị chủ trì soạn thảo, Sở Tư pháp, Sở Tài chính và các đơn vị liên quan phối hợp.
Theo kế hoạch, dự kiến hoàn thành dự thảo luật này trong tháng 4, tổ chức hội thảo lấy ý kiến và hoàn thiện trong tháng 5 và 6 để trình kỳ họp lần thứ 2 của Quốc hội.
