Chia sẻ tại Diễn đàn “Tương lai số an toàn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ”, tổ chức ngày 15-4 tại Hà Nội, đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân – Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, Ủy viên Ban Chấp hành, Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân – Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – đánh giá rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm tỉ lệ áp đảo trong nền kinh tế, nhưng lại thường hạn chế về nguồn lực, thiếu nhân sự công nghệ và kinh nghiệm ứng phó sự cố.
Điều này khiến nhiều doanh nghiệp có nguy cơ trở thành “mắt xích yếu” trong hệ sinh thái số, dễ bị tấn công, lừa đảo, mất dữ liệu, gián đoạn hoạt động và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín trên thị trường.
Theo thống kê, doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay đang chiếm 98% tổng số doanh nghiệp; gần 1,1 triệu doanh nghiệp hoạt động tính đến hết năm 2025.
Đại diện A05 cũng cho biết Chính phủ đã ban hành Quyết định số 433 ngày 16-3-2026, phê duyệt Đề án chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 – 2030, với mục tiêu hỗ trợ ít nhất 500.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong đó 300.000 doanh nghiệp được ứng dụng các sản phẩm, giải pháp công nghệ số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo.
Theo ông, đây là bước tiến chiến lược, khẳng định chuyển đổi số và an ninh mạng là yếu tố sống còn của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế quốc gia.
Trong bối cảnh dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh, TS Nguyễn Hồng Quân khẳng định an ninh mạng không còn là bài toán kỹ thuật đơn thuần, mà đã trở thành điều kiện cốt lõi để doanh nghiệp duy trì hoạt động, bảo vệ niềm tin thị trường và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị.
Chuyển đổi số an toàn với doanh nghiệp vừa và nhỏ không chỉ là chuyện của từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà còn gắn trực tiếp với chủ quyền số, uy tín quốc gia và sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam, Phó cục trưởng Cục A05 nhấn mạnh.
Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Hoa Cương – Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương – đưa ra phân tích áp lực và thách thức của doanh nghiệp vừa và nhỏ trên nền tảng số.
Đầu tiên là sự gia tăng của các cuộc tấn công mạng đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của doanh nghiệp.
Thứ hai, nhận thức về an ninh mạng còn thấp, không có nhân viên chuyên trách về an toàn thông tin, phần lớn chỉ bắt đầu đầu tư khi gặp sự cố.
Thứ ba, thiếu chiến lược dài hạn, phụ thuộc nền tảng bên thứ ba và là ‘mắt xích yếu” trong chuỗi cung ứng, “số hóa từng phần” chứ không “chuyển đổi số toàn diện”.
Trong khuôn khổ diễn đàn, ông Vũ Duy Hiền – Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – chia sẻ nhiều doanh nghiệp đang bước vào môi trường số với nguồn lực còn hạn chế, thiếu nhân lực công nghệ, thiếu công cụ phù hợp và thiếu kinh nghiệm ứng phó rủi ro, trong khi các mối đe dọa trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phức tạp.
Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, một sự cố lừa đảo, rò rỉ dữ liệu, mã độc hay giả mạo thương hiệu không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà có thể tác động trực tiếp đến uy tín, khách hàng và sự tồn tại của doanh nghiệp.
Ông nhận định các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần thống nhất một nhận thức rõ ràng: an toàn, an ninh mạng không đứng ngoài chuyển đổi số, mà là điều kiện nền tảng để chuyển đổi số diễn ra hiệu quả và bền vững.
Tàu Orion đã đưa bốn phi hành gia Artemis II vào vùng ảnh hưởng lực hấp dẫn của Mặt Trăng ngày 6/4, sẵn sàng cho chuyến bay vòng qua phía xa Mặt Trăng. "Tất cả đều vô cùng hào hứng cho ngày mai. Nhóm vận hành chuyến bay và nhóm khoa học đều sẵn sàng bay ngang qua Mặt Trăng lần đầu tiên sau hơn 50 năm", Lori Glaze, phó quản lý phụ trách Chương trình Phát triển Hệ thống Thám hiểm của NASA, cho biết.
"Bốn chúng tôi đã ngắm nhìn Mặt Trăng suốt cả cuộc đời, và cách chúng tôi phản ứng với những gì thấy ngoài cửa sổ chẳng khác nào những đứa trẻ mãi không biết chán. Thật tuyệt vời", Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II, nói với trung tâm điều khiển khi tàu Orion tới gần Mặt Trăng. Ông cùng đồng đội - phi công Victor Glover, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch và Jeremy Hansen - sẽ là những người đầu tiên quan sát cận cảnh Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972.
NASA cho biết có 10 mục tiêu khoa học và 35 mục tiêu khác mà phi hành đoàn cần hướng tới. Phi hành đoàn sẽ làm việc theo ca hai người trong giai đoạn chính kéo dài 5 tiếng của chuyến bay vòng. Họ sử dụng ứng dụng Lập kế hoạch Mục tiêu Mặt Trăng trên máy tính bảng để ghi lại các quan sát bằng âm thanh, đồng thời chụp hàng nghìn bức ảnh về hố trũng, đồng bằng và núi trên thiên thể này.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay lên không gian, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA tới Mặt Trăng sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Ngày 16-4, Hãng bảo mật Kaspersky công bố đã phát hiện và ngăn chặn hơn 18 triệu cuộc tấn công mạng độc hại nhắm vào các tổ chức, doanh nghiệp tại khu vực Đông Nam Á (SEA) trong năm 2025.
Trong đó Việt Nam là quốc gia ghi nhận số vụ đe dọa qua web của các doanh nghiệp cao nhất khu vực với hơn 8,43 triệu lượt phát hiện, tiếp theo là Malaysia với hơn 3,36 triệu sự cố và Indonesia với hơn 3 triệu sự cố.
Các tổ chức tại Thái Lan và Singapore cũng phải đối mặt với hơn 1 triệu cuộc tấn công an ninh mạng qua web trong năm 2025.
Các mối đe dọa qua web, bao gồm các website bị xâm nhập, tệp tải xuống độc hại và các phương thức tấn công trực tuyến khác có thể dẫn đến việc hệ thống bị truy cập trái phép và rò rỉ dữ liệu nhạy cảm.
Những hình thức tấn công này đã được ghi nhận trên toàn khu vực Đông Nam Á trong suốt năm qua.
Ông Adrian Hia, Giám đốc điều hành Kaspersky khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhận định: “Chúng tôi ghi nhận sự gia tăng đột biến của loại hình đe dọa này tại Singapore và Việt Nam. Hai quốc gia này có một điểm chung: Trong những năm qua, các chính sách bảo mật và thói quen tuân thủ an ninh mạng trong vận hành doanh nghiệp đã được nâng cao rõ rệt. Điều này đồng nghĩa với việc ngày càng nhiều tổ chức chủ động củng cố hệ thống phòng thủ trước các cuộc tấn công an ninh mạng”.
Những con số về lượt phát hiện mã độc này phản ánh mức độ thâm nhập rộng rãi của các hoạt động trực tuyến vào đời sống kinh tế và xã hội trong khu vực. Theo Diễn đàn Kinh tế thế giới, nền kinh tế số khu vực Đông Nam Á hiện được định giá khoảng 300 tỉ USD và dự kiến chạm ngưỡng 1.000 tỉ USD vào năm 2030.
Từ 11h35 ngày 10/4 (22h35 cùng ngày theo giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) thức dậy thức dậy để chuẩn bị cho hành trình trở về Trái Đất. Khi đó, họ vẫn đang cách Trái Đất 98.695 km.
14h53 ngày 10/4 (1h53 ngày 11/4 giờ Hà Nội), động cơ đẩy được khai hỏa trong 8 giây, tạo ra sự thay đổi vận tốc 1,3 m/giây và đẩy tàu Orion về phía Trái Đất. Các phi hành gia sau đó tiếp tục hoàn tất việc điều chỉnh, sắp xếp lại khoang chở người, kiểm tra danh sách các bước chuẩn bị trước khi tái nhập khí quyển, đảm bảo mọi thứ được cố định và sẵn sàng. Họ cũng mặc lại bộ đồ vũ trụ màu cam để bảo vệ cơ thể trong quá trình hạ cánh.
Đến 6h15 ngày 11/4, tàu Orion hoàn tất quá trình chuyển đổi từ Mạng lưới Không gian Sâu (Deep Space Network) của NASA sang hệ thống Vệ tinh Chuyển tiếp Theo dõi và Truyền dữ liệu (Tracking and Data Relay Satellite) của Mạng lưới Không gian Gần (Near Space Network), đảm bảo liên lạc khi phi hành đoàn bước vào giai đoạn cuối cùng của chuyến "hồi hương".
Lúc 6h33 ngày 11/4, khoang chở người của tàu Orion tách khỏi khoang dịch vụ - vốn do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chế tạo để cung cấp năng lượng và vật tư như nhiên liệu, nước, không khí, pin Mặt Trời.
6h37 ngày 11/4, thao tác đốt động cơ nâng khoang phi hành đoàn diễn ra, giúp điều chỉnh để căn đúng hướng cho tấm chắn nhiệt, chuẩn bị tái nhập khí quyển.
Trong lúc khoang chở người tiếp tục hạ cánh, khoang dịch vụ sẽ bốc cháy an toàn trong khí quyển phía trên Thái Bình Dương. Quỹ đạo trở về của Artemis II được thiết kế nhằm đảm bảo bất kỳ mảnh vỡ nào còn sót lại cũng không gây nguy hiểm cho đất liền, con người hay các tuyến đường vận chuyển.
Đến 6h53, tàu Orion tiến vào khí quyển ở độ cao khoảng 120.000 m, di chuyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh và cách địa điểm hạ cánh khoảng 3.148 km. Đây là nơi tàu vũ trụ tiếp xúc với lớp khí quyển trên cao và bắt đầu quá trình hạ cánh có kiểm soát. Ngay sau đó, Orion gián đoạn liên lạc khoảng 6 phút, khi plasma hình thành xung quanh khoang chở người trong quá trình gia nhiệt.
7h, NASA thông báo khôi phục liên lạc với phi hành đoàn Artemis II.
7h03, ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của Orion bung ra nhằm làm chậm và ổn định khoang tàu. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây và chỉ còn cách vị trí hạ cánh trên mặt nước 1,3 km.
Khi trở về, phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Điểm nhấn của nhiệm vụ là chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng ngày 6/4 (ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km. Trong chuyến bay, phi hành đoàn quan sát cảnh tượng Trái Đất lặn, Trái Đất mọc, nhật thực và nhiều cấu trúc trên bề mặt Mặt Trăng. Bên cạnh đó, họ cũng phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis II cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Nếu không có vấn đề lớn nào phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
