Con gái đầu của chị Võ Anh Thư, ở phường Thủ Đức, TPHCM, đang học lớp 9, bé sau học lớp 4. Từ lâu, vợ chồng chị đã xác định khi lên THPT, con sẽ theo học tư thục, không tham gia kỳ thi vào lớp 10 công lập hằng năm.
Chị Thư cho hay, nhiều năm trước chị từng chứng kiến nhiều đồng nghiệp rơi vào căng thẳng khi con chuẩn bị thi vào lớp 10. Họ quay cuồng trong việc đưa đón con đi học thêm và tâm trạng thường bất an khi nghĩ đến việc con thi rớt.
Chị cũng chứng kiến cảnh nhiều trẻ phải học ngày đêm cho cuộc đua vào lớp 10, nhiều em không còn thời gian để nghỉ ngơi, giải trí.
Chị không muốn mình và con phải rơi vào guồng quay này và thống nhất với chồng, con sẽ không thi lớp 10 mà chủ động chọn học tư thục.
Với quan điểm này, lâu nay hai con chị gần như không học thêm, chỉ nhờ gia sư hỗ trợ những môn khó trong giai đoạn ngắn và học tiếng Anh ở trung tâm.
Nhờ vậy, các con có thời gian để học võ thuật, bơi lội; bé đầu còn học thêm vẽ, bé sau học nhạc. Đặc biệt, tinh thần học tập của các con rất thoải mái, không phải nơm nớp lo sợ việc phải đối mặt với kỳ thi.
“Nhiều năm nay, các con tôi đều đạt học sinh giỏi, ở trong top đầu của lớp. Cũng có khi nghĩ hay cho con thi thử sức nhưng cả nhà xác định điều đó là không cần thiết”, chị Thư nói.
Tuy nhiên, chị Thư thừa nhận lựa chọn nào cũng có cái giá của nó. Nhiều năm qua, vợ chồng chị đã chuẩn bị cho kế hoạch con học tư bằng cách “cày cuốc” kiếm tiền, chi tiêu hết sức tiết kiệm.
Anh chị phải cân nhắc kỹ lưỡng về vấn đề tài chính cho lộ trình hai con học trường tư và cả những năm học đại học sắp tới.
Không muốn tuổi 15 của con bị quyết định bởi một kỳ thi
Cách đây hai năm, con trai đầu của chị Bùi Ngọc Thân (phường An Đông, TPHCM) đã không tham gia kỳ thi lớp 10, đăng ký vào trường tư thục.
Bé sau đang học lớp 6, chị đã chọn cho con học trường song ngữ liên cấp để lên thẳng dựa trên kết quả học tập mà không phải trải qua kỳ thi nào.
Chị Thân thừa nhận mình là người mẹ “đưa con chạy trốn” khỏi kỳ thi lớp 10. Điều này phần nào xuất phát từ việc chị hiểu được sự khốc liệt và áp lực của kỳ thi đối với con trẻ.
Theo chị, việc thi cử để chọn đầu vào trong bối cảnh trường lớp còn thiếu, cùng với chính sách phân luồng sau THCS là điều khó tránh. Tuy nhiên, với chị điều đó không công bằng với những đứa trẻ đang ở tuổi ăn, tuổi học khi các em buộc phải “giành chỗ học”.
Hơn nữa, không đơn thuần chỉ là học tốt, ôn thi kỹ sẽ đảm bảo trúng tuyển, kỳ thi này còn khốc liệt ở chỗ là dù con học tốt nhưng nếu thiếu tỉnh táo và cả may mắn trong chuyện nguyện vọng vẫn có thể rớt.
“Tôi thấy thi lớp 10 như “đánh bạc”, các con chọn trường vừa sức các năm điểm chuẩn thấp để an toàn chọn nhưng năm nay điểm chuẩn có thể tăng vọt. Chỉ tiêu chỉ từng đó, số còn lại là buộc… phải rớt. Tôi không muốn quá trình học tập 9 năm của con tôi bị một kỳ thi chỉ khoảng 3 tiếng đồng hồ quyết định”, chị chia sẻ.
Chị Thư, chị Thân là hai trong nhiều phụ huynh chủ động “rút” con khỏi kỳ thi lớp 10 đã xuất hiện trong những năm gần đây tại TPHCM.
Năm 2025, TPHCM ghi nhận có hơn 12.000 học sinh không tham gia kỳ thi lớp 10. Năm 2024, con số này là khoảng 16.000 học sinh.
Theo khảo sát của Sở GD&ĐT TPHCM, học sinh không thi lớp 10 xuất phát từ nhiều lý do như thuộc diện tuyển thẳng, đi du học, thay đổi nơi ở; đặc biệt là lựa chọn học nghề tại các trường cao đẳng hoặc trung cấp, học tại trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp hoặc tiếp tục học tại các trường tư thục, chiếm tỷ lệ cao nhất.
Năm học 2026-2027, chỉ tiêu của khoảng 170 trường THPT công lập tại TPHCM chưa đến 104.000 học sinh, trong khi số học sinh tốt nghiệp lớp 9 năm học 2025-2026 là 169.080 học sinh.
Nếu dựa theo số học sinh và chỉ tiêu tiếp nhận của các trường, có gần 40% học sinh (khoảng 65.000 em) không có chỗ học ở lớp 10 công lập.
TPHCM đang tìm mọi cách để tăng khả năng tiếp nhận học sinh vào lớp 10 lên 70%. Nếu đạt được mục tiêu này thì vẫn có trên 51.000 học sinh phải tìm lối đi khác thay cho theo học tại trường THPT công lập.
Ban tổ chức Đấu trường VioEdu đã ra thông báo hủy toàn bộ kết quả thi của các thí sinh ở một số cụm thi tại Hà Nội vì phát hiện hành vi gian lận. Giám thị coi thi đã điều chỉnh camera để tạo góc khuất can thiệp bài thi, đến cạnh từng thí sinh để nhắc bài.
Nỗi lo ngại về căn bệnh thành tích cùng hệ lụy của sự gian dối trong giáo dục lại tiếp tục khơi lên làn sóng tranh luận của cộng đồng.
Và một lần nữa chúng ta phải chững lại, soi chiếu và thẳng thắn trả lời câu hỏi: Bạn đã chú tâm dạy trẻ bài học về sự trung thực chưa?
Trung thực là đức tính cần vun bồi cho trẻ ngay từ tấm bé ở gia đình và chân ướt chân ráo cắp sách đến trường. Bài học ấy cần được neo giữ để uốn rèn suốt hành trình học tập, lớn khôn, trưởng thành.
Rất nhiều cuộc thi dành cho học sinh cùng vô số phong trào được phát động rầm rộ trong ngành giáo dục hiện nay. Nhiều sản phẩm được vinh danh, học trò vinh quang bước lên khán đài nhận thưởng nhưng đằng sau ánh hào quang ấy là gì?
Phải chăng tên trò chỉ được gán vào bài thi sau khi thầy đã miệt mài nghiên cứu, viết đề tài, thử nghiệm và thu nhận kết quả? Phải chăng mỗi mùa thi lại rầm rộ các trang mạng chuyên rao giá đề tài và mạnh miệng đảm bảo chất lượng để người ta vung tiền ra mua lấy hư danh?...
Người ta to nhỏ về những bài thi đạt điểm tuyệt đối là do giáo viên dạy kèm ngồi cạnh đọc đáp án. Người ta thầm thì về cảnh giáo viên phụ trách chọn góc khuất camera để chỉ bài cho trò ở các vòng thi kết nối trực tuyến.
Dạy trẻ thế nào về tính trung thực khi người lớn đồng lõa với sự giả dối, tiếp tay cho sự gian lận thi cử như thế?
Tất nhiên chúng ta đừng chỉ đẩy trái bóng trách nhiệm về căn bệnh sính thành tích cho nhà trường. Bởi mỗi phụ huynh cũng cần nhìn lại về hành trình ươm mầm tài năng con trẻ, hành trình uốn nắn năng lực của trẻ.
Không ít mẹ cha đang biến đứa con bé bỏng thành trang sức hào nhoáng để khoe khoang với thiên hạ về cách dạy con thành công của mình.
Mỗi mùa tổng kết năm học là trăm hoa đua nở trên mạng xã hội về cách khoe con: giấy khen sáng trưng, bảng điểm rực rỡ, huy chương bóng loáng…
Mạng xã hội đang đẩy căn bệnh khoe thành tích của trẻ trượt dài không lối thoát. Từ đây vấn nạn xin điểm, chạy trường chạy lớp, hô biến học bạ đều tăm tắp điểm 10 ngày càng trầm kha.
Xin hãy nhớ rằng: Sự giả dối ở bất kỳ môi trường nào cũng sẽ hằn vô vàn vết rạn nứt về niềm tin. Sự giả dối trong giáo dục lại càng đáng lo hơn.
Nhân tài được sản sinh từ quá trình học thật - thi thật sẽ là viên gạch nền móng dựng xây đất nước giàu đẹp và bền vững.
Ngược lại, nhân tài nếu chẳng may sinh ra từ sự đánh tráo điểm số, tô hồng năng lực, làm đẹp hồ sơ sẽ chỉ là những viên gạch rỗng khiến các giá trị xã hội bị đảo lộn, người thực tài và kẻ bất tài nhập nhằng ranh giới vô hình trung cản trở sự phát triển của quốc gia, chặn đường hội nhập quốc tế.
Sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM trở thành "siêu đô thị về giáo dục" với số lượng học sinh sẽ vào học lớp 1, 6, 10 năm học 2026-2027 gần 600.000 em.
Công tác tuyển sinh lớp 1, 6, 10 ở thành phố sau sáp nhập sẽ được thực hiện ra sao? Phụ huynh không muốn cho con học gần nhà mà muốn gần chỗ làm, gần nhà người thân để tiện đưa đón có được không, đăng ký thế nào?
Năm nay các trường "hot" của thành phố tuyển sinh ra sao, cách đăng ký? Chọn nguyện vọng lớp 10 thế nào để "chắc" suất vào công lập?...
Để giải đáp băn khoăn của phụ huynh và học sinh, báo Tuổi Trẻ phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tổ chức buổi tư vấn trực tuyến "Phụ huynh, học sinh cần chuẩn bị gì cho kỳ tuyển sinh lớp 1, 6, 10 tại TP.HCM?", từ 9-11h sáng thứ năm ngày 9-4-2026.
Ngay từ bây giờ, phụ huynh, học sinh có thắc mắc có thể gửi câu hỏi về chương trình ở ô bên dưới đến các khách mời:
- Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM.
Tối 8/4, một số phụ huynh cho biết đường link nói trên xuất hiện trong câu 3, trang 59 của Vở bài tập Tin học lớp 3, Nhà xuất bản Đại học Huế. Sách yêu cầu học sinh truy cập link, thực hiện một số thao tác như dùng nút cuộn của chuột, rồi nhận xét chức năng của nút này khi tìm kiếm video.
Tuy nhiên, dù tên link mang nội dung là video cho trẻ em, thực tế website này lại chứa nội dung không lành mạnh.
Sự việc nhanh chóng được chia sẻ. Các phụ huynh bày tỏ lo lắng nếu con cái xem được, và băn khoăn vì sao một website không phù hợp lại xuất hiện trong sách dành cho học sinh, được lưu hành trong trường.
Ngay trong tối 8/4, Tiểu học 8-4 Mộc Châu, một trong những trường sử dụng sách này, cho biết đã nhận được phản ánh của phụ huynh.
Trường cho biết trước đây, đường dẫn website trong sách "hoàn toàn bình thường", cung cấp video phù hợp cho thiếu nhi. Trường cho rằng có thể trang web đã bị hack, chiếm quyền quản lý hoặc đổi chủ tên miền nên nội dung thay đổi ngoài kiểm soát.
Theo nhà trường, sách được tất cả trường học trên địa bàn sử dụng ba năm qua.
Trả lời VnExpress chiều 9/4, Nhà xuất bản Đại học Huế cho biết ở thời điểm biên soạn, đường link trong sách dẫn đến trang web có video các bài hát thiếu nhi, phù hợp với học sinh. Song, hiện link dẫn tới những "nội dung không phù hợp với môi trường giáo dục". Họ đang rà soát và phối hợp với các tác giả, đối tác để báo cáo Cục An ninh mạng và cơ quan chức năng, nhằm sớm xử lý.
Trên fanpage, trưa nay, Công ty Đại Trường Phát (DTP Group) - đơn vị phát hành sách, nhìn nhận đây là "sự cố kỹ thuật nghiêm trọng".
"Chúng tôi đang khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới một nền tảng truy cập an toàn và ổn định hơn trong thời gian sớm nhất", thông báo nêu.
Hiện, cả trường học và đơn vị phát hành đều khuyến cáo học sinh không truy cập link để tránh tiếp cận nội dung độc hại, khuyến nghị phụ huynh kiểm tra các nội dung trên Internet trước khi cho con em sử dụng.
Vở bài tập Tin học lớp 3 là sách của ba tác giả Nguyễn Tương Tri (chủ biên), Nguyễn Văn Khang, Nguyễn Phúc Xuân Quỳnh, do Nhà xuất bản Đại học Huế in. Đây không phải sách nằm trong danh mục sách giáo khoa được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, mà được một số trường dùng như tài liệu tham khảo.
