Câu chuyện “quản hay cấm” đối với xích lô điện ở phường Nha Trang không chỉ là một lựa chọn trong quá trình ban hành quyết định hành chính đơn thuần, mà còn là phép thử đối với năng lực quản lý đô thị và tư duy pháp lý trong bối cảnh phát triển du lịch hiện nay.
Những bất cập đã được chỉ ra là có thật: xích lô điện bị “độ chế”, hoạt động lộn xộn, tranh giành khách, thậm chí phát sinh một số hành vi phản cảm. Nhưng nếu từ đó đi đến giải pháp “cấm hẳn”, thì cần hết sức thận trọng.
Trước hết, các luật chuyên ngành như Luật Giao thông đường bộ hay Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã trao thẩm quyền cho UBND các cấp trong việc tổ chức, phân luồng, thậm chí cấm một số loại xe tại những khu vực, thời điểm nhất định nhằm bảo đảm an toàn và trật tự công cộng.
Do đó, xét về mặt pháp lý, việc “cấm” không phải là không thể. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ có nên cấm hay không?
Ở góc độ chính sách an sinh xã hội và phát triển kinh tế du lịch, theo tôi, là không nên cấm. Việc loại bỏ hoàn toàn xích lô khỏi không gian du lịch Nha Trang sẽ đồng nghĩa với việc tự đánh mất một sản phẩm trải nghiệm vốn được nhiều du khách ưa chuộng.
Đáng chú ý, Nghị quyết 68-NQ/TW đã đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy quản lý: chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ, kiến tạo phát triển”, đồng thời nhấn mạnh việc xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm”. Đây là định hướng chính sách rất rõ ràng, phù hợp với nền kinh tế thị trường và quyền tự do kinh doanh của người dân.
Chính quyền các cấp tại Khánh Hòa nên xem xét kỹ ý kiến của ông Phạm Minh Nhựt – chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa – khi ông cho rằng xích lô là một sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần tạo nên hình ảnh thân thiện, gần gũi của du lịch Khánh Hòa. Tuy nhiên, với tình trạng loại xe này được gắn động cơ điện, hoạt động thiếu kiểm soát trong thời gian qua cho thấy tỉnh cần có giải pháp quản lý hiệu quả hơn.
Ông Nhựt đề xuất: “Tỉnh cần nghiên cứu hướng xã hội hóa hoạt động xích lô, nên giao cho một doanh nghiệp đủ năng lực tổ chức, vận hành theo mô hình chuyên nghiệp, đồng bộ từ phương tiện, lộ trình, giá dịch vụ đến đào tạo người lái. Nếu làm được điều này, xích lô không chỉ là phương tiện vận chuyển, mà sẽ trở thành một sản phẩm du lịch hoàn chỉnh.
Cùng với đó, vai trò của Nghiệp đoàn xích lô cũng cần được điều chỉnh theo hướng giám sát hoạt động, thay vì trực tiếp vận hành, nhằm đảm bảo tính thống nhất và nâng cao chất lượng dịch vụ”.
Quan trọng hơn, phía sau mỗi chiếc xích lô là sinh kế của không ít người lao động, những người đang mưu sinh bằng sức lao động giản đơn trong một đô thị du lịch.
Cần nhìn thẳng vào bản chất của vấn đề: Cái đáng bị loại bỏ không phải là xích lô, mà là xích lô biến tướng. Việc tự ý gắn động cơ điện, thay đổi kết cấu phương tiện, vi phạm quy định chở người, hay hành vi chèo kéo, “chặt chém” du khách… đều đã có quy định pháp luật để xử lý.
Vấn đề không nằm ở chỗ thiếu quy định, mà là việc thực thi chưa nghiêm, chưa đồng bộ và thiếu một cơ chế quản lý hiệu quả. Do đó, thay vì lựa chọn giải pháp dễ dàng nhất là “cấm”, chính quyền cần hướng tới một mô hình quản lý bài bản hơn.
Trước hết, phải xử lý dứt điểm tình trạng xe tự chế, xe gắn động cơ trái phép – đây là ranh giới pháp lý rõ ràng.
Tiếp đó, cần quy hoạch lại phạm vi hoạt động, tránh tình trạng xích lô dàn hàng, chiếm dụng lòng đường ở các tuyến giao thông trọng điểm.
Quan trọng hơn, phải thiết lập cơ chế quản lý thống nhất: Đăng ký phương tiện, cấp thẻ hành nghề, niêm yết giá dịch vụ và có chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Một hướng đi đáng cân nhắc là xã hội hóa hoạt động xích lô theo mô hình doanh nghiệp vận hành chuyên nghiệp. Khi đó, xích lô không còn là hoạt động tự phát, mà trở thành một sản phẩm du lịch có tổ chức, có tiêu chuẩn và có trách nhiệm. Người chạy xích lô không chỉ là người chở khách, mà còn là “đại sứ du lịch”, góp phần xây dựng hình ảnh thân thiện, văn minh cho thành phố.
Quản lý luôn khó hơn cấm. Nhưng một đô thị du lịch không thể lựa chọn cách “dọn dẹp” vấn đề bằng cách loại bỏ những gì chưa hoàn hảo. Xích lô, nếu được tổ chức lại đúng cách, hoàn toàn có thể trở thành một nét đẹp, thay vì là một “điểm trừ”.
Vấn đề không phải là giữ hay bỏ, mà là quản lý như thế nào để giữ được cái hay và loại bỏ cái dở. Khánh Hòa đang đứng trước một lựa chọn: hoặc đơn giản hóa bằng lệnh cấm, hoặc nâng tầm quản lý để biến một loại hình lộn xộn thành sản phẩm du lịch đặc trưng. Rõ ràng, con đường thứ hai – dù khó hơn – nhưng mới là con đường bền vững.
Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Tiến Huy - CEO Pencil Group/Localis cho biết, trong dự án hợp tác lần này, Localis sẽ tài trợ toàn bộ hệ thống công nghệ, đồng thời tham gia vận hành và phát triển nội dung cho nền tảng visithcmc.vn. Cụ thể, đơn vị sẽ cung cấp nền tảng công nghệ, đồng thời tham gia sản xuất nội dung và vận hành, nhằm đảm bảo website luôn được cập nhật các thông tin mới nhất về điểm đến, câu chuyện con người và trải nghiệm sống tại TP.HCM.
Một trong những định hướng quan trọng của dự án là kể câu chuyện về thành phố thông qua từng địa phương. "Sau sáp nhập, TP.HCM hiện có 168 phường xã. Mục tiêu dài hạn là mỗi phường xã đều có câu chuyện riêng được kể lại trên nền tảng, tạo nên bức tranh đa dạng về đời sống đô thị. Cách tiếp cận này sẽ khác với tư duy truyền thống vốn đi từ việc "TP.HCM có gì để quảng bá". Thay vào đó, nền tảng sẽ bắt đầu từ con người, từ những trải nghiệm đời sống, không gian văn hóa, triển lãm, sinh hoạt thường nhật… rồi từ đó dẫn dắt đến các điểm đến cụ thể", ông Huy nói.
Bà Nguyễn Cẩm Tú - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Du lịch TP.HCM cho biết: "Việc hợp tác phát triển không chỉ dừng lại ở xây dựng một website, mà là tạo ra một nền tảng kết nối, một kênh thông tin hữu ích và dễ sử dụng, dễ tiếp cận, giúp nâng cao trải nghiệm cho du khách. Đây là bước đi chiến lược để du lịch Thành phố chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số".
Trong giai đoạn đầu, visithcmc.vn vẫn tập trung vào vai trò quảng bá, đặc biệt là các sản phẩm du lịch văn hóa và các doanh nghiệp du lịch tại TP.HCM, trong đó ưu tiên các đơn vị khai thác giá trị văn hóa bản địa. Về lâu dài, nền tảng được kỳ vọng phát triển theo hướng hệ sinh thái, cho phép kết nối trực tiếp giữa du khách và các trải nghiệm, tiến tới cá nhân hóa hành trình du lịch.
visithcmc.vn được xây dựng từ năm 2021, sau đó nhiều lần nâng cấp, trong đó phiên bản mới từ khoảng 2022 trở đi là nền tảng chính, hiện đang tiếp tục được phát triển theo hướng hệ sinh thái du lịch số
Tháng 3, Ngọc Ánh du lịch Hàn Quốc và hội ngộ Sun-jae, nam du khách từng được gia đình cô giúp đỡ khi gặp nạn tại Đà Nẵng hai năm trước. Video ghi lại khoảnh khắc này thu hút hơn 9 triệu lượt xem cùng hàng nghìn bình luận trên mạng xã hội. Ngọc Ánh cho biết rất trân trọng tình bạn này dù ban đầu cô vốn không có ấn tượng tốt với khách du lịch Hàn Quốc.
Sự việc khởi nguồn vào cuối tháng 6/2024 khi Ngọc Ánh cùng gia đình nghỉ dưỡng tại Đà Nẵng.
Trong ngày thứ năm của chuyến đi, đang ngồi trong nhà, nghe tiếng động lớn ngoài đường, cô chạy ra, thấy hai nam du khách Hàn Quốc bị tai nạn xe máy. Sun-jae bị thương nhẹ, người bạn đi cùng bị gãy tay.
Do rào cản ngôn ngữ và tâm lý ngại va chạm của người xung quanh, hai nạn nhân không nhận được sự hỗ trợ kịp thời. Thấy vậy, Ngọc Ánh đã chủ động mang nước rửa vết thương và gọi xe đưa họ đến bệnh viện. Xe của hai du khách được gửi tạm tại nhà Ánh nên họ trao đổi số điện thoại để giữ liên lạc.
"Tôi rất vui vì giữ được một tình bạn như vậy dù ban đầu có ấn tượng không tốt với các du khách Hàn Quốc", Ngọc Ánh chia sẻ.
Tối cùng ngày, Sun-jae nhắn tin thông báo người bạn đi cùng bị gãy tay, phải về Hàn Quốc phẫu thuật gấp, đồng thời hẹn gặp Ngọc Ánh để cảm ơn. Ánh cùng ba người em đến buổi hẹn. Qua trò chuyện, cô biết Sun-jae cùng bạn mới đến Đà Nẵng từ sáng, thuê xe máy lúc 16h và gặp tai nạn chỉ sau đó 30 phút.
Ngày hôm sau, Sun-jae nhận thông báo chi phí sửa xe hết 3 triệu đồng. Ngoài ra, do người bạn đã cầm chìa khóa xe về nước nên Sun-jae phải thay bộ khóa mới. Vì chi phí khá cao so với khả năng tài chính của sinh viên, du khách Hàn Quốc nhờ gia đình Ánh hỗ trợ thương lượng với hãng xe. Dù gia đình cô đã nỗ lực giúp đỡ, chi phí sửa chữa vẫn không giảm đáng kể.
Ba ngày cuối tại Đà Nẵng, gia đình Ngọc Ánh mời Sun-jae ăn tối và xem lễ hội pháo hoa quốc tế. Cảm kích trước sự nhiệt tình này, nam du khách hứa sẽ đón tiếp nếu họ sang Hàn Quốc. Sau chuyến đi, hai bên mất liên lạc trong hai năm.
Đầu năm nay, khi chuẩn bị sang Hàn Quốc, Ngọc Ánh nhớ lại lời hẹn cũ nhưng còn ngần ngại vì rào cản ngôn ngữ. Nhiều người quen cũng cho rằng đó chỉ là lời mời khách sáo. Tuy nhiên, khi cô nhắn tin, Sun-jae lập tức phản hồi và nhiệt tình sắp xếp lịch trình đón tiếp.
"Tôi sang hai ngày mới dám nhắn tin. Đến sát giờ hẹn, tôi vẫn lo bị 'bùng' nhưng cuối cùng nhận ra lòng tốt của mình đã đặt đúng chỗ", Ngọc Ánh kể. Sun-jae xuất hiện đúng hẹn, đưa cô đi ăn và tham quan phố mua sắm Seongsu. Anh trực tiếp làm hướng dẫn viên, tư vấn quà tặng để bạn không bị "chặt chém" như nỗi lo của chính anh hai năm trước tại Việt Nam.
Toàn bộ chi phí do Sun-jae chi trả để đáp lại sự giúp đỡ của gia đình Ánh trước đây.
Nam du khách còn ngỏ ý mời cô về nhà gặp gỡ bố mẹ để giới thiệu về người đã hỗ trợ mình lúc gặp nạn.
"Nghe câu đó xong, tôi biết lòng tốt mình đã đặt đúng chỗ", Ánh nói. Do không sắp xếp được lịch trình, cô lỡ hẹn tới thăm gia đình Sun-jae trước khi về nước. Sau khi video về cuộc tái ngộ được chia sẻ, nhiều người bày tỏ sự ủng hộ, mong hai người thành một đôi. Tuy nhiên, Ngọc Ánh cho biết cả hai chỉ duy trì tình bạn.
Cuộc gặp gỡ Sun-jae giúp Ngọc Ánh thay đổi quan điểm về khách du lịch Hàn Quốc. Dù không liên lạc thường xuyên, cô cho biết rất vui vì giữ được tình bạn đẹp với người bạn nước ngoài.
Ngày 7-4, thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ cho biết Đền thờ Vua Hùng sẽ được mở cửa từ 7h30 - 21h từ ngày 26-4 đến 1-5, nhằm phục vụ nhân dân và du khách đến tham dự lễ giỗ Tổ Hùng Vương và Lễ hội bánh dân gian Nam Bộ lần thứ 13.
Ngày bình thường Đền thờ Vua Hùng mở cửa phục vụ từ 7h30 - 17h.
Lễ giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026 diễn ra tại Đền thờ Vua Hùng thành phố Cần Thơ (phường Bình Thủy) với lễ dâng hương vào sáng 26-4 (nhằm mùng 10-3).
Bên cạnh đó là các hoạt động như thả lá đại kỳ; hội thi gói bánh, nấu bánh, trưng bày bánh tét, bánh chưng; tìm hiểu lịch sử truyền thống về các Vua Hùng; các hoạt động văn nghệ, thể thao…
Trong khi đó, Lễ hội bánh dân gian Nam Bộ lần thứ 13 được tổ chức tại quảng trường phường Bình Thủy (gần Đền thờ Vua Hùng) từ ngày 26-4 đến 1-5 với nhiều hoạt động hấp dẫn.
Điểm nhấn của Lễ hội bánh dân gian Nam Bộ năm nay là hình bản đồ Việt Nam làm từ xôi nếp nặng 700kg, với chiều dài 2,6m, ngang 2m và dày 8cm với 34 màu đại diện cho 34 tỉnh, thành của Việt Nam sau hợp nhất.
Bản đồ sẽ được trưng bày tại Đền thờ Vua Hùng vào sáng 26-4.
