“Tôi nghĩ mọi việc sẽ diễn ra khá nhanh chóng. Nếu không, chúng tôi sẽ có cách này hay cách khác để giải quyết dứt điểm”, Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên tại căn cứ liên hợp Andrews hôm 10/4 khi đề cập nỗ lực nhằm mở cửa eo biển Hormuz.
Tổng thống Mỹ tiết lộ một số nước đã đề nghị giúp đỡ, song không nêu cụ thể. “Các quốc gia khác cũng sử dụng eo biển này. Vì vậy, một số nước đang tham gia và họ sẽ giúp một tay. Tôi phải lưu ý là mọi chuyện sẽ không dễ dàng, nhưng chúng tôi sẽ sớm mở cửa eo biển”, ông nói.
Lãnh đạo Mỹ cho biết trọng tâm chính khi đàm phán thỏa thuận với Iran vẫn là hạn chế năng lực hạt nhân của nước này. “Không vũ khí hạt nhân. Đó là 99% nội dung của thỏa thuận”, ông cho biết.
Tổng thống Trump trước đó viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Iran “không còn quân bài nào” trong các cuộc đàm phán với Mỹ, ngoại trừ “tống tiền thế giới trong ngắn hạn” bằng cách sử dụng các tuyến hàng hải quốc tế. “Lý do duy nhất họ còn tồn tại đến ngày nay là để đàm phán”, ông tuyên bố.
Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển Hormuz trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được hôm 8/4, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran, theo đài CNN.
Hãng thông tấn AFP dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran và phải tuân thủ một số “biện pháp kỹ thuật”. Tehran nói với các bên trung gian đàm phán rằng sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz xuống khoảng chục chiếc mỗi ngày.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải cũng nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.
Tổng thống Trump cũng tỏ ra không hài lòng khi các đồng minh NATO không hỗ trợ đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz. Reuters ngày 9/4 đưa tin sau cuộc gặp với ông Trump, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã thông báo với chính phủ các nước châu Âu rằng lãnh đạo Mỹ muốn có những cam kết cụ thể nhằm bảo vệ tuyến hàng hải này trong vòng vài ngày tới.
Vũ Hoàng (Theo Reuters, AFP, CNN)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ong-trump-eo-bien-hormuz-se-som-mo-cua-tro-lai-5061120.html
Thế Giới
Chiến sự Ukraine 10/4: Sumy nguy cấp, Kiev dùng lính tên lửa thay bộ binh?
Tổng thống Putin tuyên bố ngừng bắn dịp lễ Phục sinh
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9/4 đã tuyên bố ngừng bắn trong dịp cuối tuần lễ Phục sinh Chính thống giáo sắp tới.
"Do kỳ nghỉ lễ Phục sinh của Chính thống giáo đang đến gần, lệnh ngừng bắn được ban bố từ 16h ngày 11/4 cho đến hết ngày 12/4", Điện Kremlin cho biết.
Theo tuyên bố, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrey Belousov và Tổng Tham mưu trưởng Valery Gerasimov "ngừng các hoạt động thù địch trên mọi hướng" trong giai đoạn này.
Điện Kremlin cũng nói thêm rằng Moscow "kỳ vọng Ukraine sẽ hành động tương tự”.
Tuyên bố cũng nêu rõ: "Quân đội Nga vẫn phải duy trì trạng thái sẵn sàng để đẩy lùi bất kỳ hành động khiêu khích tiềm tàng nào từ đối phương”.
Thông báo này được đưa ra sau đề xuất trước đó của Ukraine về một lệnh ngừng bắn tạm thời nhân dịp lễ Phục sinh. Ngày 30/3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Kiev sẵn sàng thực hiện một thỏa thuận ngừng bắn trong kỳ nghỉ lễ Phục sinh và để ngỏ nhiều hình thức khác nhau, bao gồm cả việc ngừng hoàn toàn các hành động thù địch.
Ông Zelensky đã đáp lại tuyên bố của Điện Kremlin, nói rằng "Ukraine đã nhiều lần khẳng định chúng tôi sẵn sàng cho những bước đi tương tự. Chúng tôi đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn trong kỳ nghỉ lễ Phục sinh năm nay và sẽ hành động theo đó".
Anh tuyên bố đã ngăn chặn tàu ngầm và tàu chiến Nga
Chính phủ Anh ngày 9/4 thông báo đã chặn đứng thành công một hoạt động quân sự của Nga gần cơ sở hạ tầng dưới nước quan trọng trong vùng biển Anh, Kyiv Independent đưa tin.
Một tàu ngầm tấn công của Nga đã tiến vào vùng biển Anh với mục đích đánh lạc hướng lực lượng vũ trang nước này, chính phủ Anh cho biết.
Các tàu khác thuộc Cục Nghiên cứu Biển Sâu (GUGI) của quân đội Nga được phát hiện "đang tiến hành các hoạt động bất thường trên cơ sở hạ tầng dưới nước quan trọng ở những nơi khác", theo thông cáo báo chí của chính phủ Anh.
Cùng với các đồng minh, cụ thể là Na Uy, chính phủ Anh cho biết đã thông báo cho tất cả các tàu Nga rằng chúng đang bị giám sát, và Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết chính sách của chính phủ là công khai tất cả các hoạt động như vậy.
"Tôi muốn nói với (Tổng thống Nga Vladimir) Putin rằng: chúng tôi nhìn thấy ông, chúng tôi thấy hoạt động của ông trên cơ sở hạ tầng dưới nước của chúng tôi. Ông nên biết rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá hoại nó sẽ không được dung thứ và sẽ có hậu quả nghiêm trọng", Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nói.
"Giấc mơ" NATO của Ukraine có nguy cơ tan vỡ
Kênh Military Summary đưa tin, việc Ukraine gia nhập NATO dường như không còn được xem xét nữa. Thay vào đó, Liên minh sẽ cung cấp cho Kiev các đảm bảo an ninh, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết.
Một số quốc gia phản đối việc Ukraine gia nhập Liên minh, bao gồm Đức, Slovakia, Hungary và Mỹ.
Trong ngày qua, quân đội Nga (RFAF) đã sử dụng UAV để tấn công các trạm biến áp ở các vùng Kharkov và Chernihiv, cũng như ở khu vực Zaporizhia do Kiev kiểm soát. Việc sử dụng một loại UAV mới, Geran-4, đã được ghi nhận.
Quân đội Ukraine (AFU) đã tấn công các mục tiêu ở vùng Krasnodar và Lugansk. Tại các khu vực do Moscow kiểm soát ở Kherson và Zaporizhia, tình trạng mất điện trên diện rộng được ghi nhận do các cuộc tấn công vào hạ tầng điện lực.
Tại Sloviansk, giao tranh ác liệt tiếp tục diễn ra trên các tuyến đường dẫn đến Rai-Aleksandrivka, nơi các đơn vị Moscow đang cố gắng tiến vào làng từ 2 hướng.
Giao tranh dữ dội tiếp tục diễn ra ở cánh đông Zaporizhia. Lực lượng Kiev tiếp tục cố gắng xâm nhập vào vùng Dnipropetrovsk. Trong khi tình hình ở cánh tây Zaporizhia vẫn vô cùng căng thẳng, quân đội Ukraine tiếp tục tấn công vùng lân cận Primorskoye và Stepnogorsk, nhằm tiến đến tuyến Kamenskoye - Stepovoye - Malyye Shcherbaky.
Ukraine dùng cả lính tên lửa phòng không thay bộ binh ở Sumy
Theo kênh Readovka, tại khu vực Sumy, quân đội Nga đang phát triển với tốc độ 150-400m mỗi ngày ở một số khu vực. Căng thẳng đang gia tăng trong phòng tuyến Ukraine ở vùng Sumy, và lực lượng dự bị của họ đang dần cạn kiệt.
Cụm tác chiến phía Bắc RFAF dồn dập tấn công tại các huyện Sumy, Krasnopolsky và Shostka, tiến vào 18 khu vực ở huyện Sumy và 4 khu vực ở huyện Glukhovsky. Các đơn vị xung kích đang dọn sạch rừng biên giới, thiết lập đường kiểm soát ổn định dọc biên giới và làm suy yếu khả năng của các nhóm trinh sát và phá hoại thuộc quân đội Ukraine.
Giao tranh ác liệt giành Novodmitrovka vẫn tiếp diễn tại huyện Krasnopolsky. Các Lữ đoàn đổ bộ đường không liên hợp 71, Lữ đoàn cơ giới độc lập 160, Lữ đoàn phòng thủ Lãnh thổ độc lập 119 và Tiểu đoàn trinh sát độc lập 53 của Ukraine đã được triển khai. Do tổn thất đáng kể mà Lữ đoàn 119 phải gánh chịu, Bộ chỉ huy Quân đoàn 14 AFU buộc phải triển khai các đơn vị trinh sát để giữ vững tuyến phòng thủ, cho thấy sự thiếu hụt bộ binh chính quy.
Phân tích các ấn phẩm và cáo phó của Ukraine cho thấy sự hình thành các nhóm xung kích hỗn hợp từ Lữ đoàn 71 và Lữ đoàn 160 AFU.
Ngoài ra, việc sử dụng nhân sự từ các Trung đoàn tên lửa phòng không 38 và 225, được điều chuyển từ các tỉnh Odessa và Poltava, làm bộ binh cũng được ghi nhận.
Đồng thời, các đơn vị Moscow đang tấn công các khu vực tập trung quân và trang thiết bị của đối phương ở Konotop, Kiyanitsa, Svarovka, Malaya Rybitsa, Shostka, Khoten, Fotovizh và Novaya Sich, hạn chế khả năng điều động lực lượng dự bị của Ukraine và làm phức tạp việc hỗ trợ hậu cần cho các đơn vị tiền tuyến.
Diễn biến giao tranh cho thấy sự hình thành dần dần một vùng đệm sâu của Nga trong khu vực Sumy và Kiev buộc phải tái bố trí lực lượng từ các hướng khác, bao gồm cả việc triển khai các đơn vị phòng không.
Nếu RFAF duy trì tốc độ tiến công hiện tại, họ sẽ có điều kiện mở rộng hơn nữa vùng kiểm soát ở khu vực biên giới và gia tăng áp lực lên các trung tâm hậu cần của đối phương ở phía bắc khu vực này.
Trận chiến Gaichur ác liệt
Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn ở cánh đông Zaporizhia. Lực lượng Kiev tiếp tục cố gắng xâm nhập vùng Dnipropetrovsk. Các đoạn phim tư liệu về việc đẩy lùi các cuộc tấn công và phá hủy xe cộ của AFU thỉnh thoảng xuất hiện trên mạng, thường được hiểu là những đoạn phim mới nhất. Mặc dù vẫn còn một số nhóm binh sĩ Ukraine xâm nhập riêng lẻ, nhưng hoạt động của họ đang dần giảm bớt.
Trong khi đó, quân đội Nga đang xây dựng lại vị trí của mình ở sườn phía bắc. Các chiến binh đang dần mở rộng vùng kiểm soát và tạo điều kiện cho việc đột phá xa hơn. Đồng thời, các nhóm trinh sát và những tay súng Ukraine sống sót sau những cuộc không kích trước đó tiếp tục bị quét sạch khỏi các khu dân cư. Lực lượng tăng viện của AFU cũng nhanh chóng bị đánh bại khi tiếp cận.
Bên ngoài Gaichur, ở sườn phía tây của mặt trận, lực lượng Moscow vẫn tiếp tục hoạt động mạnh. Sau khi đẩy lùi các cuộc phản công, họ đang phát triển dọc theo một mặt trận khá rộng, giành những thắng lợi cục bộ ở vùng lân cận Boykovo và Rozhdestvenskoye.
Tại khu vực này, hệ thống hậu cần của Ukraine đang bị phá hủy tích cực. Giao tranh tiếp diễn trên những tuyến đường dẫn đến Vozdvizhevka và Verkhnyaya Tersa, một số khu dân cư bị bao vây từ phía bắc và phía tây để chặn đứng lực lượng Kiev trong các làng mạc. Ở phía nam, cuộc đụng độ đang chuyển sang Volshebnoye và Gulyaipolskoye.
Như trước đây, cuộc tấn công của Nga được tiến hành bởi các nhóm nhỏ nhưng hiếm khi bị ghi hình bởi các camera giám sát khách quan cho đến khi mỗi khu dân cư được giải tỏa. Sự hiện diện dày đặc của UAV Ukraine làm chậm đáng kể tốc độ tiến công, và các cuộc đột kích bằng lực lượng lớn, như kinh nghiệm cho thấy, không còn hiệu quả, ngoại trừ trong những một vài trường hợp cực kỳ hiếm hoi.
Một cuộc tấn công ổn định ở phía đông Zaporizhia, khu vực đang nằm dưới sự kiểm soát của AFU, sẽ cho phép quân đội Nga vượt qua Orekhov từ phía bắc và cuối cùng giải tỏa nó. Thị trấn này là một cái gai trong mắt lực lượng Moscow đang tiến công, và việc kiểm soát sẽ giúp giảm bớt căng thẳng ở cánh tây Zaporizhia lân cận, nơi Ukraine đang tiến công, tận dụng ưu thế về quân số.
Thế Giới
Thí nghiệm trên người ở Artemis 2 cho những chuyến đi xa hơn vào vũ trụ
Được đặt trong một hộp tam giác nhỏ gọn trước giờ phóng, bốn "bản sao" với kích thước chỉ bằng USB của chính các phi hành gia đã đồng hành cùng chuyến bay lịch sử của Artemis 2. Tuy nhiên, theo nhiều khía cạnh, hành trình thực sự của chúng mới chỉ bắt đầu, theo Đài CNN hôm 10.4.
Các bản sao trên thực tế là những thiết bị vi lỏng chứa mô tủy xương nuôi cấy từ tế bào của các nhà du hành vũ trụ Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch thuộc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), và đồng nghiệp Canada Jeremy Hansen.
Giới nghiên cứu cho rằng cuộc thí nghiệm sẽ sớm mang lại những hiểu biết chưa từng có về tác động của môi trường không gian đối với sức khỏe con người.
Được đặt tên là AVATAR, cuộc nghiên cứu cho phép các nhà khoa học mô phỏng phản ứng của các cơ quan bên trong cơ thể phi hành gia trong điều kiện không gian sâu.
Bà Lisa Carnell, Giám đốc bộ phận Khoa học Sinh học và Vật lý của NASA, giải thích AVATAR cung cấp cái nhìn chi tiết hơn so với biện pháp xét nghiệm y tế truyền thống về thời điểm và vị trí những thay đổi sinh học bắt đầu xảy ra.
"Chúng tôi chưa từng làm điều này trước đây", bà nói.
Do các nhà nghiên cứu chọn tập trung vào tủy xương trong thí nghiệm lần này, bà Carnell kỳ vọng thu thập dữ liệu về phản ứng miễn dịch của phi hành đoàn khi tiếp xúc với môi trường bức xạ cao trong không gian sâu.
Những thông tin thu hoạch được có thể giúp phát triển các phương pháp điều trị theo hướng cá nhân hóa, hỗ trợ phi hành gia trong các sứ mệnh dài ngày, và thậm chí xa hơn nữa trong vũ trụ.
"Khi chúng tôi gửi các phiên bản mini bên cạnh các nhà du hành vũ trụ Christina, Victor, Reid, Jeremy, chúng đều có thể phản ứng khác nhau trong môi trường bức xạ không gian sâu", theo bà Carnell, thêm rằng có người sẽ đề kháng tốt, có người lại nhạy cảm hơn.
Thông qua những gì thu thập được từ cuộc thí nghiệm, NASA kỳ vọng tạo ra những bộ dụng cụ y tế "thiết kế riêng" cho từng cá nhân trong hành trình khám phá mặt trăng hoặc cuộc du hành đến sao Hỏa.
Mục tiêu về dài hạn là gửi các "avatar sinh học" vào không gian trước các chuyến đi, nhằm dự đoán nguy cơ cho sức khỏe và giúp phi hành đoàn chuẩn bị từ sớm cho các sứ mệnh dài hạn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 nhắc lại tối hậu thư mà ông đưa ra hơn một tuần trước, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 6/4. "Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ viết.
Tối hậu thư này lập tức bị Iran bác bỏ. Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, gọi lời đe dọa của Tổng thống Mỹ cho thấy sự "vô vọng, bất an, mất cân bằng và ngớ ngẩn".
"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.
Theo giới quan sát, chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu cảm nhận những hệ lụy tiêu cực khi chiến sự với Iran bước sang tuần thứ sáu, đặc biệt là sau khi Iran bắn hạ tiêm kích F-15E, buộc Mỹ phải tiến hành chiến dịch quy mô lớn với mức độ rủi ro cao để giải cứu một phi công trong lãnh thổ nước này.
Ông Trump cho rằng việc quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch giải cứu phi công thành công mà không có người nào thiệt mạng hay bị thương "một lần nữa chứng minh chúng ta đã đạt được thế kiểm soát tuyệt đối trên không phận Iran". Tuy nhiên, Mỹ đã phải bỏ lại và phá hủy hai vận tải cơ trong chiến dịch giải cứu, cho thấy tổn thất vật chất lớn của hoạt động này.
Kết quả các khảo sát cho thấy người dân Mỹ ngày càng phản đối cuộc chiến mà Tổng thống phát động. Tình hình tệ đến mức một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump cũng bắt đầu chỉ trích cuộc xung đột chưa thấy ngày kết thúc.
Trong khi đó, một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump thường bắt đầu ngày mới bằng việc xem video do quân đội Mỹ tổng hợp những thành công trên chiến trường. Ông tin rằng trên cương vị Tổng tư lệnh, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran có thể là một trong những thành tựu lớn nhất nhiệm kỳ hai.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles lo ngại các trợ lý đang vẽ ra viễn cảnh màu hồng, chỉ nói điều ông Trump muốn nghe thay vì những gì cần nghe. Bà thúc giục các đồng nghiệp phải "thẳng thắn hơn với sếp" về những rủi ro chính trị và kinh tế. Chánh văn phòng đã cùng các cố vấn thân tín đến Phòng Bầu dục gặp Tổng thống, cảnh báo ông rằng chiến sự càng kéo dài, sự ủng hộ từ cử tri và triển vọng của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 càng u ám.
Cuộc gặp tại Phòng Bầu dục phản ánh một thực tế mà Nhà Trắng không còn có thể phớt lờ. Thời gian đang cạn dần trước khi Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa và người dân Mỹ phải trả cái giá đắt hơn nữa.
Phản ứng vượt dự tính từ Iran
Ông Trump tỏ ra tự tin với những kết quả ban đầu của chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, khi đòn tấn công đầu tiên đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, Iran sau đó đã phản ứng đáp trả rất dữ dội, phóng tên lửa, UAV tấn công Israel, nhắm mục tiêu các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh, từ Kuwait, Bahrain đến Arab Saudi, UAE và Qatar.
Phản ứng này khiến các quan chức Mỹ bất ngờ, ông Trump cũng thừa nhận điều này khi trả lời phỏng vấn CNN. Dựa trên tiền lệ trong quá khứ, họ vốn tin rằng Mỹ có công thức chiến thắng là giáng một đòn phủ đầu áp đảo, và phản ứng từ Iran sẽ chỉ là trả đũa hạn chế để xoa dịu dư luận trong nước.
Iran tiếp tục gây sức ép khi phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.
Tổng thống Trump biện minh đây là "cái giá ngắn hạn" cần thiết để loại bỏ nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông cho rằng phản ứng của Iran càng chứng minh họ là mối đe dọa.
Nhưng khi chiến sự kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng, cái giá Mỹ phải trả dần trở nên "dài hạn". Tổng thống Trump từng cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế và giữ Mỹ đứng ngoài các cuộc xung đột khi tranh cử nhiệm kỳ hai. Giờ đây, ông lại khơi mào một cuộc chiến mà chưa nhận được sự ủy nhiệm từ quốc hội và hệ lụy kinh tế mới chỉ dần bộc lộ.
Xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Mỹ cũng không phải ngoại lệ, khi giá xăng vượt 4 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), các chỉ số chứng khoán xuống thấp nhất trong nhiều năm. Mỹ ghi nhận 13 binh sĩ thiệt mạng, hàng trăm quân nhân bị thương khi Iran tấn công đáp trả vào các căn cứ của Washington ở vùng Vịnh.
Một tháng sau chiến sự, dự báo tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh giảm, tình trạng khan hiếm nhiên liệu xuất hiện ở châu Âu và châu Á, trong khi giới chuyên gia cảnh báo thế giới vẫn chưa cảm nhận hết mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Eo biển Hormuz nếu bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy kinh tế toàn cầu suy thoái.
Theo hai cố vấn và hai nghị sĩ đã trao đổi với ông Trump, những tổn thất về chính trị và kinh tế ngày càng tăng khiến Tổng thống phải tìm kiếm "lối thoát danh dự". Tổng thống Trump nói với họ rằng ông muốn kết thúc chiến dịch, lo ngại xung đột kéo dài sẽ ảnh hưởng đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nhưng ông cũng muốn chiến dịch này phải là một thắng lợi mang tính quyết định.
Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 1/4, ông Trump đã cố "đi dây" khi cập nhật tình hình chiến sự. Ông ca ngợi các chiến thắng và tuyên bố chiến dịch "đang gần hoàn tất", nhưng đồng thời đe dọa sẽ giáng đòn "cực mạnh" vào Iran trong 2-3 tuần tới, hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng của quốc gia này.
"Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", Tổng thống tuyên bố.
Theo số liệu của Lầu Năm Góc, chiến dịch là "thành công không thể chối cãi", khi đã phá hủy 90% năng lực tên lửa của Iran, vô hiệu hóa 70% bệ phóng, 150 tàu hải quân, hạ ông Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao.
"Chúng ta nắm toàn bộ lợi thế. Họ không có gì", ông Trump nói. "Chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành mọi mục tiêu quân sự của Mỹ".
Vài ngày sau, Iran "dội gáo nước lạnh" vào tuyên bố chiến thắng này của ông Trump. Việc họ bắn rơi một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10 và gây hư hại một số trực thăng khiến đánh giá năng lực quân sự Iran "không có gì" của ông Trump trở nên kém tin cậy.
Việc Mỹ giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E đã giúp ông Trump thoát khỏi một kịch bản thảm họa, tránh để Iran biến phi công bị bắt sống thành lá bài mặc cả.
Tuy nhiên, đích đến cuối cùng của chiến dịch vẫn còn mơ hồ, khi ông Trump vừa tuyên bố tăng cường chiến đấu, vừa hứa sớm kết thúc. Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, người bạn lâu năm của Tổng thống, giải thích cách tiếp cận này phản ánh tư duy hình thành từ sự nghiệp kinh doanh của ông Trump, lĩnh vực mà việc luôn giữ nhiều phương án lựa chọn có vai trò then chốt.
"Tổng thống luôn có nhiều kịch bản", ông Witkoff nói. "Ông ấy giữ rất nhiều lựa chọn, nhiều 'lối thoát', rồi từng bước dò đường trong quá trình triển khai".
Lối thoát hẹp dần
Chiến tranh thường diễn biến vượt tính tính toán của một Tổng thống. Iran cho thấy họ quyết chiến tới cùng, đồng nghĩa ông Trump đối mặt nguy cơ sa lầy hơn nếu leo thang hơn nữa trong những tuần tới, khiến các lối thoát bị thu hẹp hơn là mở ra.
Một trở ngại tiềm tàng nữa là từ đồng minh Israel. Tổng thống Trump từ lâu đã ưa thích những chiến dịch mà các trợ lý gọi là "đánh một lần rồi thôi", như đã áp dụng tại Yemen, Syria, Somalia hay Venezuela. Nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cách tiếp cận khác.
Trong 6 tháng qua, ông Netanyahu liên tục nói với ông Trump rằng những thành công trước đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quyết định và kéo dài hơn, theo một quan chức Israel. Ngoài ra, Arab Saudi cũng có xu hướng muốn kéo dài cuộc chiến, coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu một đối thủ chung.
Tình thế này khiến Tổng thống Trump đối mặt với thế lưỡng nan. Ông muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng không thể ra về tay không nếu chưa đạt được mục tiêu ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, việc thiết lập một chính quyền thân phương Tây ở Iran không đơn giản, còn mở lại eo biển Hormuz đòi hỏi chiếm đóng quân sự kéo dài hoặc một thỏa thuận chấm dứt chiến sự.
Một số cố vấn nhận thấy trong suy nghĩ của Tổng thống Trump đã xuất hiện phần nào tâm lý chấp nhận thực tế. Trong các cuộc trao đổi riêng, ông thường nhắc lại rằng đảng cầm quyền thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.
"Ông ấy đang khó vượt qua tiền lệ này", một trợ lý nhận xét.
Như Tâm (Theo TIME, AFP, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/the-luong-nan-voi-ong-trump-trong-cuoc-chien-iran-5058155.html