NASA thông báo phi hành đoàn Artemis II vượt mốc “nửa đường” từ Mặt Trăng về Trái Đất sáng nay (giờ Hà Nội), trong ngày thứ 9 của nhiệm vụ, cũng là ngày trọn vẹn cuối cùng ở ngoài không gian. Chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) đã cùng xem xét lại các quy trình tái nhập khí quyển, hạ cánh xuống biển và khai hỏa động cơ để điều chỉnh quỹ đạo trở về. Koch và Hansen cất các thiết bị đã sử dụng trong suốt nhiệm vụ, tháo dỡ lưới chắn hàng hóa và khoang chứa đồ, lắp đặt và điều chỉnh ghế ngồi nhằm đảm bảo mọi thứ được cố định chắc chắn. Phi hành đoàn cũng xem bản tin thời tiết mới nhất, tình hình của lực lượng cứu hộ trên biển và lịch trình tái nhập khí quyển. Ngoài ra, họ cũng thực hiện các bước chuẩn bị cho hoạt động sau khi hạ cánh.
Vào lúc 22h53 ngày 9/4 (9h53 ngày 10/4 giờ Hà Nội), động cơ đẩy khai hỏa khoảng 9 giây, tạo ra gia tốc 1,6 m/giây và đẩy tàu Orion về phía Trái Đất. Lần khai hỏa hiệu chỉnh quỹ đạo trở về tiếp theo dự kiến diễn ra vào 13h53 ngày 10/4 (0h53 ngày 11/4 giờ Hà Nội), ngày thứ 10 và cũng là ngày cuối cùng của nhiệm vụ.
Họ dự kiến đáp xuống Thái Bình Dương vào 20h07 ngày 10/4 (7h07 ngày 11/4 giờ Hà Nội) ngoài khơi San Diego.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay lên không gian, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA tới Mặt Trăng sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví “đại diện cho thế giới”, khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay vòng quanh Mặt Trăng.
Thu Thảo – Hoàng Khánh
Tin Gốc: https://vnexpress.net/phi-hanh-doan-artemis-ii-dap-xuong-trai-dat-the-nao-5060892.html
AI đang khiến sinh viên 'na ná nhau' thế nào
Trong năm cuối tại Đại học Yale, Amanda biết rằng nhiều bạn cùng lớp sử dụng chatbot để viết luận và làm bài tập về nhà. Tuy nhiên, cô chỉ nhận ra điều kỳ lạ khi thảo luận nhóm: các bạn đưa ra những luận điểm và lập luận trau chuốt kỹ lưỡng, nhưng kết quả thu "nhạt nhẽo, thiếu sức sống" ở nhiều chủ đề khác nhau.
"Trong buổi học, tôi thấy cảnh tượng quen thuộc. Khi giảng viên yêu cầu sinh viên suy nghĩ một câu hỏi, những người bạn bên cạnh liền gõ lia lịa vào laptop đang mở sẵn", Amanda nói với CNN, yêu cầu dùng biệt danh để tránh rắc rối.
"Bây giờ, ai cũng thảo luận na ná nhau", cô cho biết. "Hồi năm nhất, các cuộc tranh luận diễn ra rôm rả, không mạch lạc nhưng ai cũng đóng góp một điều gì đó mới mẻ, dựa vào ý kiến của nhau, tiếp cận từ nhiều góc độ và đưa ra nhận xét khác biệt".
Thực tế, theo bài báo được công bố vào tháng 3 trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang "hệ thống hóa" cách diễn đạt và tư duy của con người trên ba khía cạnh: ngôn ngữ, quan điểm và lý luận.
Trong môi trường giáo dục, sinh viên, giảng viên cho biết họ đang thấy những ảnh hưởng của xu hướng đó trong lớp học. Và điều đó khiến nhiều sinh viên nói chuyện với quan điểm như nhau.
Tác động
Jessica, sinh viên năm cuối tại Đại học Yale, nói cô sử dụng AI mỗi ngày khi lên lớp. "Vào đầu giờ học, bạn có thể thấy từng người đưa file PDF vào chatbot", cô cho biết.
Theo Jessica, việc AI diễn đạt rõ ý là yếu tố cần thiết đối với cô - người thường gặp khó khăn khi muốn chuyển suy nghĩ thành lời. "Tôi muốn bình luận, tôi có ý tưởng, nhưng tôi không biết làm thế nào để nói câu đó một cách mạch lạc", cô nói. "Vì thế, tôi nhờ một chatbot làm cho câu nói của mình mạch lạc hơn".
Giáo sư Thomas Chatterton Williams tại Trung tâm Hannah Arendt thuộc trường Cao đẳng Bard, chứng kiến tác động từ quyết định sử dụng AI của sinh viên theo nhiều hướng khác nhau. "Việc dựa vào AI đã giúp nâng cao chất lượng thảo luận trên lớp, nhất là ở khóa học có khái niệm khó", ông nói. "Nhưng công nghệ này cũng có xu hướng làm giảm đi những suy nghĩ kỳ lạ, độc đáo và mới mẻ hơn".
Theo ông, điều lo ngại là nhiều người trẻ tài năng sẽ không có được tiếng nói riêng. Thậm chí, một lượng đáng kể trong số họ sẽ không thực sự hiểu được giá trị của việc viết lách và sở hữu quan điểm.
Jessica thừa nhận cô thấy mình trở nên lười biếng hơn kể từ khi bắt đầu sử dụng chatbot trong học tập. "Dường như tinh thần tự học, tự làm việc của tôi đã hoàn toàn biến mất", cô chia sẻ.
Về vấn đề AI khiến giọng điệu của sinh viên nghe na ná nhau, Zhivar Sourati, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Nam California, cho rằng các mô hình ngôn ngữ lớn được huấn luyện để dự đoán từ tiếp theo có khả năng xuất hiện cao nhất dựa trên nội dung đã xuất hiện trước đó. Do đó câu trả lời "phản ánh một lát cắt hẹp và méo mó về trải nghiệm của con người, sự thu hẹp không gian khái niệm mà các mô hình sử dụng để viết, nói và suy luận".
Dẫn một nghiên cứu đang thực hiện cùng nhóm cộng sự, Sourati giải thích rằng sự đồng nhất hóa do AI diễn ra trên ba chiều: ngôn ngữ, quan điểm và chiến lược lập luận. Các mô hình AI có xu hướng tái tạo những gì gọi là quan điểm WEIRD (phương Tây hóa - có học thức - công nghiệp hóa - giàu có - dân chủ). Hệ quả là, AI sẽ ưu tiên WEIRD "đúng đắn hơn về mặt xã hội", làm lu mờ các quan điểm khác.
"Khi một người hoặc một nhóm tương tác nhiều lần với hệ thống AI, họ bị giảm khả năng sáng tạo so với khi không có sự hỗ trợ của AI", Sourati viết trên blog.
Hiện tượng "san bằng" làm dấy lên những lo ngại trong các cơ sở giáo dục ở mọi cấp độ khi ứng dụng AI. Morteza Dehghani, giáo sư tâm lý học và khoa học máy tính tại Đại học Nam California, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết xu hướng này khiến mọi người "đánh mất sự đa dạng" trong cách nghĩ, lười biếng về mặt trí tuệ, gây ảnh hưởng lớn đến xã hội con người trong tương lai.
Daniel Buck, nhà nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Mỹ từng là giáo viên tiếng Anh, lo ngại học sinh đang "né tránh" nhận thức khi tham gia thảo luận trên lớp và hoàn thành bài tập về nhà. "Rất nhiều kiến thức cần được học hỏi từ chi tiết nhỏ nhặt và nhàm chán hay từ những khó khăn", Buck nói. "Sinh viên chỉ ghi nhớ những gì họ thực sự dành thời gian một cách có ý thức. Nếu giao phó cho AI, họ chỉ có thể tái hiện lại một luận điểm, không thể xây dựng kỹ năng cho riêng mình".
Nhà nghiên cứu này lo ngại sinh viên nếu quá phụ thuộc vào AI sẽ tốt nghiệp mà không xây dựng được mối quan hệ với các giáo sư, cũng như thói quen làm việc trí óc bền bỉ. Nghĩa là, họ sẽ gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề trong thế giới thực khi ra trường.
Vấn đề còn liên quan đến gian lận trong thi cử. Năm ngoái, nạn dùng AI để gian lận xảy ra ở nhiều đại học hàng đầu Hàn Quốc, như Đại học Yonsei, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Korea... gây tranh cãi và đặt ra thách thức về về dạy và học trong kỷ nguyên công nghệ, theo Korea Herald.
Ứng phó
Theo giáo sư triết học Sun-Joo Shin của Đại học Yale, việc kiểm soát và định hướng sử dụng AI cho học sinh là "nhiệm vụ lớn đối với bất kỳ ai tham gia giảng dạy". Bà nhấn mạnh, giáo viên/giảng viên phải liên tục tìm tòi các phương pháp để đảm bảo sinh viên tiếp tục tư duy phản biện và sáng tạo trong thời đại trí tuệ nhân tạo.
"Tôi muốn sinh viên của mình hiểu nội dung bài học - thứ vốn không thay đổi trước và sau khi trí tuệ nhân tạo xuất hiện", bà nói. "Tôi muốn họ sử dụng công cụ thú vị này để có lợi cho mình, không phải trở thành nạn nhân của nó".
Đại học Yale hiện đưa ra hướng dẫn về sử dụng AI cho sinh viên và giảng viên trên website. Trường khuyến khích tất cả giảng viên điều chỉnh giáo án phù hợp với khóa học và mục tiêu học tập cụ thể của sinh viên thay vì cần đến công cụ phát hiện gian lận. Bên cạnh đó, họ có thể kiểm soát bài học trên lớp thông qua các bài kiểm tra đột xuất.
Danny Liu, giáo sư công nghệ giáo dục tại Đại học Sydney, cho rằng không nên cấm AI trong lớp. "Thay vì trừng phạt, nên dạy sinh viên cách sử dụng đúng đắn. Chúng tôi muốn xác minh liệu sinh viên có đang học hay không, chứ không phải liệu họ có gian lận hay không", Liu nói với ABC cuối năm ngoái.
Các nhà giáo dục nhấn mạnh, họ có thể tìm cách khắc phục việc sinh viên sử dụng AI trong các bài đánh giá. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là học sinh cần chủ động hạn chế phụ thuộc vào AI trong quá trình học tập.
Basil Ghezzi, sinh viên năm nhất tại trường Bard College, cho biết bản thân chủ động tránh xa AI trong học tập, một phần vì công nghệ này tiêu tốn tài nguyên và gây hại cho môi trường. Tuy nhiên, phần lớn nằm ở cách AI đã tạo ra "những người bạn rập khuôn" xung quanh.
"Hãy nói chuyện với thầy cô giáo, nói chuyện với giáo sư, nói chuyện với những người xung quanh", Ghezzi nói về cách bản thân không bị AI cám dỗ. "Hãy tạo cuộc trò chuyện ý nghĩa với những người trong cuộc sống của bạn".
GS Dehghani hy vọng nhiều công ty sẽ đầu tư vào mô hình AI có thể phản ánh sự đa dạng về tư duy trong xã hội. Tuy nhiên, hiện tại, ông cho rằng mọi người nên hạn chế dùng AI trong việc tạo ý tưởng hoặc để suy luận trong học tập. "Các mô hình AI nên là cộng tác viên, không phải người đại diện chúng ta làm mọi việc", Dehghani nói thêm.
Bảo Lâm tổng hợp
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ai-dang-khien-sinh-vien-na-na-nhau-the-nao-5060802.html
Điện thoại Trung Quốc lo 'không thể cầm cự' trong cơn bão tăng giá chip nhớ
Ngày 3.4, Xiaomi thông báo điều chỉnh giá bán lẻ đề xuất một số sản phẩm, bắt đầu từ ngày 11.4. Nguyên nhân do giá linh kiện quan trọng như chip nhớ tiếp tục tăng mạnh. Model đầu tiên là Redmi K90 Pro Max sẽ tăng giá 200 nhân dân tệ (765.000 đồng). Các chương trình khuyến mãi Tết Nguyên đán dành cho Turbo 5 và Turbo 5 Max sẽ bị hủy bỏ.
Tháng trước, trong báo cáo kết quả kinh doanh thường niên năm 2025, Xiaomi thừa nhận áp lực trong mảng kinh doanh di động đã hiện hữu. Tỷ suất lợi nhuận gộp của mảng điện thoại di động đã giảm từ 12,6% (năm 2024) xuống còn 10,9% cho cả năm (2025). Quý cuối cùng trong năm, lợi nhuận thậm chí giảm xuống 8,3%. Các giám đốc điều hành của Xiaomi nói với 21st Century Business Herald rằng việc tăng giá bộ nhớ bào mòn lợi nhuận của công ty nhiều hơn dự tính ban đầu.
Trước đó, Oppo, vivo và các nhà sản xuất khác cũng đã điều chỉnh giá từ cuối tháng 3. Đối mặt với cơn bão giá chip nhớ tăng cao, Xiaomi cho biết tác động không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh giá bán smartphone.
Tại hội nghị công bố kết quả kinh doanh thường niên, các lãnh đạo Xiaomi dự đoán rằng sau khi chu kỳ tăng giá kết thúc, cấu trúc toàn ngành sẽ được định hình lại. Một số công ty có thể đối mặt khó khăn cực độ, thậm chí là phá sản.
Ngày 6.3, nhà sáng lập Xiaomi Lei Jun, cũng thừa nhận: "Chi phí chip nhớ rất cao, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức để giảm thiểu áp lực giá thông qua việc cải thiện hiệu quả hoạt động nội bộ, giảm thiểu tác động đến người dùng trong mức chấp nhận được".
Theo các chuyên gia, để giảm thiểu những áp lực, các nhà sản xuất smartphone đang điều chỉnh chiến lược. Một số công ty đang tối ưu hóa danh mục sản phẩm bằng cách giảm chỉ tiêu số lượng hàng xuất xưởng dự kiến cho các mẫu smartphone giá rẻ. Điều này khiến người dùng lo ngại smartphone giá rẻ sẽ biến mất trong tương lai.
Tuy nhiên, "cú sốc bộ nhớ" cũng buộc ngành di động phải vượt qua cuộc cạnh tranh giá đơn thuần. Một số nhà sản xuất đang tìm cách tối ưu hóa cấu hình bằng cách giảm bớt các thông số kỹ thuật không quan trọng để cân bằng chi phí, kiểm soát chặt phần cứng. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý biện pháp này chỉ có hiệu quả trong ngắn hạn.
Các nhà sản xuất buộc phải tìm đến phương án tối ưu hơn về cân bằng giữa giá bán, công nghệ, hiệu năng và trải nghiệm người dùng. Theo hãng nghiên cứu IDC, các thương hiệu lớn như Samsung, Apple đang có vị thế tốt hơn nhờ bảng cân đối kế toán vững mạnh và định vị dải sản phẩm cao cấp.
Ví dụ Samsung có lợi thế lớn nhờ vào sự tích hợp theo chiều dọc: Không chỉ là một thương hiệu điện thoại di động, hãng còn là "ông lớn" trong sản xuất bộ nhớ. Khi giá bộ nhớ tăng, hãng được hưởng lợi từ cả mảng bán dẫn và di động, từ đó có quyền ưu tiên tiếp cận thị trường và ổn định chi phí.
Kết quả, Samsung đang cho thấy khả năng cân bằng giữa các yếu tố về giá bán và quyền lợi người dùng. Mẫu Galaxy A57 5G và A37 5G vừa ra mắt vẫn nằm trong phân khúc tầm trung, được nâng cấp về camera. Hãng cũng tiếp tục tích hợp bộ công cụ Awesome Intelligence với nhiều nâng cấp, đảm bảo khách hàng ở mọi phân khúc đều được tiếp cận công nghệ mới.
Trong khi các nhà sản xuất khác tìm nhiều cách để cắt giảm chi phí, Samsung cho biết smartphone mới của họ hỗ trợ đến 6 lần nâng cấp hệ điều hành và cập nhật bảo mật trong 6 năm. Hệ thống bảo mật phần cứng Knox Vault tiếp tục được tích hợp để bảo vệ dữ liệu người dùng ở cấp độ thiết bị.
Theo giới phân tích, việc giá chip nhớ tăng buộc các nhà sản xuất phải suy nghĩ nhiều hơn về ý nghĩa cốt lõi của việc định vị từng phân khúc. Người dùng cần những tính toán cân bằng và mang tính thực dụng nhiều hơn là cắt giảm tính năng, trải nghiệm để hạ giá sản phẩm.
