Thủ tướng Lê Minh Hưng lãnh đạo, quản lý toàn diện mọi hoạt động thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ.
Người đứng đầu Chính phủ trực tiếp chỉ đạo, điều hành lĩnh vực chiến lược quốc phòng, an ninh quốc gia và đối ngoại; chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của cả nước; chiến lược, chính sách tài chính, tín dụng, tiền tệ quốc gia; định hướng sử dụng ngân sách nhà nước; ngoại giao và quan hệ đối ngoại.
Thủ tướng cũng trực tiếp chỉ đạo công tác tổ chức bộ máy; cải cách hành chính; địa giới hành chính; những vấn đề chung về công tác thi đua, khen thưởng; quan hệ phối hợp giữa Chính phủ với các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cơ quan trung ương của các tổ chức chính trị – xã hội; chỉ đạo chung về lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thủ tướng phụ trách Bộ Công an, Ngoại giao và làm Chủ tịch Ủy ban Chỉ đạo nhà nước về Biển Đông – Hải đảo; Chủ tịch Ủy ban quốc gia về chuyển đổi số; Chủ tịch Hội đồng Thi đua – Khen thưởng Trung ương; Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án trọng điểm quốc gia; Trưởng Ban Chỉ đạo An toàn, an ninh mạng quốc gia; Trưởng Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ; Chủ tịch một số Hội đồng, Ủy ban quốc gia và Trưởng các Ban Chỉ đạo quan trọng khác.
So với nhiệm kỳ trước, Thủ tướng vẫn phụ trách các lĩnh vực trọng yếu thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Điểm khác là nhiệm kỳ trước Thủ tướng phụ trách Bộ Quốc phòng, Công an và 3 cơ quan truyền thông, nay Thủ tướng phụ trách Bộ Công an và Ngoại giao.
Phó thủ tướng Phạm Gia Túc được phân công làm Phó thủ tướng Thường trực. Ông Túc được giao theo dõi lĩnh vực công nghiệp; thương mại – xuất nhập khẩu; dự trữ và cung ứng xăng dầu, dịch vụ logistics; bảo đảm năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; giao thông vận tải; bảo đảm trật tự, an toàn giao thông; xây dựng; các công trình trọng điểm quốc gia, các dự án đầu tư xây dựng cơ bản thuộc thẩm quyền theo lĩnh vực được phân công.
Các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu chế xuất; quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh; cơ chế, chính sách chung về đấu thầu, cũng do Phó thủ tướng Phạm Gia Túc phụ trách.
Đồng thời, ông phụ trách lĩnh vực phòng, chống tội phạm; đặc xá; phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại; hội nhập quốc tế; theo dõi, chỉ đạo đàm phán và thực hiện các cam kết quốc tế song phương, đa phương.
Ông chỉ đạo chung về xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án tồn đọng kéo dài trên phạm vi cả nước; trực tiếp chỉ đạo xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án trong lĩnh vực năng lượng, hạ tầng và các lĩnh vực được giao phụ trách; phối hợp công tác giữa Chính phủ với Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Phó thủ tướng Phạm Gia Túc chỉ đạo các Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, Văn phòng Chính phủ; một số lĩnh vực của Bộ Công an theo phân công của Thủ tướng.
Khi Thủ tướng vắng mặt hoặc được ủy nhiệm, Phó thủ tướng Thường trực thay mặt Thủ tướng chỉ đạo các công việc của Chính phủ.
Lĩnh vực ông tác của Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc được mở rộng hơn so với người tiền nhiệm Nguyễn Hòa Bình hồi cuối nhiệm kỳ trước. Ông Túc không chỉ phụ trách các vấn đề về xử lý dự án tồn đọng kéo dài, chống tội phạm mà còn phụ trách hầu hết các lĩnh vực về Công Thương, giao thông vận tải, xây dựng.
Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang phụ trách công tác bảo đảm quốc phòng, an ninh; công tác biên giới và các vấn đề Biển Đông – Hải đảo; viện trợ phi Chính phủ nước ngoài, các tổ chức phi Chính phủ nước ngoài; quan hệ của Việt Nam với các tổ chức quốc tế và khu vực; công tác người Việt Nam ở nước ngoài và các vấn đề người nước ngoài ở Việt Nam; các vấn đề về nhân quyền.
Nhiệm kỳ trước, Bộ Quốc phòng do Thủ tướng trực tiếp phụ trách, nay do Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang phụ trách. Ông Giang còn đảm nhiệm một số lĩnh vực của Bộ Ngoại giao theo sự phân công của Thủ tướng.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phụ trách những vấn đề thường xuyên về thi đua – khen thưởng, cải cách hành chính; lao động, việc làm, người có công, bình đẳng giới; chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội; y tế, dân số, gia đình và trẻ em; các vấn đề xã hội; công tác quản lý về cai nghiện ma túy; văn hóa; du lịch; thể dục, thể thao; truyền thông, báo chí, xuất bản.
Bà Trà theo dõi việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035, Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.
Lĩnh vực công tác của bà đã mở rộng hơn so với hồi cuối nhiệm kỳ trước. Trước đây, bà phụ trách Bộ Nội vụ, nay đảm nhiệm thêm Bộ Y tế, Văn hóa Thể thao và Du lịch.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đảm nhiệm lĩnh vực dân tộc, tôn giáo; việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030.
Ông Dũng trực tiếp phụ trách khoa học và công nghệ; đổi mới sáng tạo, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên phạm vi cả nước và ở nước ngoài; chuyển đổi số; các nội dung liên quan đến công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; lĩnh vực tài nguyên và môi trường; biến đổi khí hậu; nông nghiệp và phát triển nông thôn, xây dựng nông thôn mới; phòng, chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn.
Ông trực tiếp chỉ đạo Bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo.
Lĩnh vực công tác của Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng có nhiều thay đổi so với cuối nhiệm kỳ trước – khi ông phụ trách lĩnh vực xây dựng thể chế và xử lý tranh chấp, khiếu kiện quốc tế.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng được giao phụ trách lĩnh vực kế hoạch đầu tư; dự báo và chính sách điều hành kinh tế vĩ mô; tài chính, giá cả; tiền tệ, ngân hàng; thị trường vốn, thị trường chứng khoán; các nguồn đầu tư tài chính; dự trữ Nhà nước.
Ngoài ra, ông cũng phụ trách lĩnh vực chi ngân sách nhà nước, sử dụng dự phòng ngân sách nhà nước, Quỹ dự trữ tài chính, Quỹ dự trữ ngoại hối và các Quỹ khác của Nhà nước; phát hành công trái, trái phiếu Chính phủ; sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước; phát triển các loại hình doanh nghiệp. Kinh tế tập thể, hợp tác xã; cơ chế, chính sách chung về quản lý tài sản công; hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vận động vốn vay ưu đãi; đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI), đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài; các nội dung liên quan đến Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; trực tiếp chỉ đạo xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án trong lĩnh vực đất đai và các lĩnh vực được giao phụ trách.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng theo dõi Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Bảo hiểm tiền gửi.
Phó thủ tướng Lê Tiến Châu đảm nhiệm lĩnh vực xây dựng thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xử lý tranh chấp, khiếu kiện quốc tế; cải cách tư pháp; giáo dục, đào tạo; giáo dục nghề nghiệp; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035.
Ông theo dõi và chỉ đạo Bộ Bộ Tư pháp, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thanh tra Chính phủ.
Theo đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 vừa được UBND TP HCM phê duyệt, khu vực này nằm tại hồ trung tâm Thủ Thiêm, thuộc phường An Khánh, giáp các đường Nguyễn Cơ Thạch, Tố Hữu, Mai Chí Thọ.
Đây sẽ là trung tâm chính trị - hành chính - văn hóa mới của thành phố, kết hợp không gian công viên và mặt nước. Quy mô phục vụ gồm khoảng 6.000 cán bộ, công chức, viên chức, 2.000 lượt người đến giao dịch hành chính, 3.000 khách đến các công trình văn hóa, 3.000 người tham quan công viên cùng khoảng 1.000 lao động.
Đồ án quy hoạch nhằm cụ thể hóa việc xây dựng các công trình trọng điểm tại Thủ Thiêm như trung tâm hành chính, cung thiếu nhi, nhà hát - trung tâm biểu diễn - hội nghị, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị sau điều chỉnh địa giới. Đồ án này cũng thay thế các quy hoạch chi tiết trước đây liên quan hồ trung tâm và dự án cung thiếu nhi trong khu vực.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, dự án dự kiến khởi công dịp 30/4, gồm trung tâm hành chính cao 33 tầng, nhà hát đa năng, công viên khoảng 10 ha, mặt nước hơn 12 ha và hầm đậu xe ngầm. Tổng vốn đầu tư ước khoảng 30.800 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức PPP (BT).
Công trình được định hướng theo mô hình xanh, không gian mở, giúp người dân thuận tiện tiếp cận dịch vụ công. Các khu chức năng được tổ chức linh hoạt, dùng chung hạ tầng như phòng họp, hội nghị và không gian làm việc để tối ưu vận hành.
Khu đô thị mới Thủ Thiêm được quy hoạch từ năm 1996 với diện tích 930 ha, nằm bên bờ đông sông Sài Gòn, đối diện quận 1 cũ, định hướng trở thành trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ mới của TP HCM với quy mô dân số khoảng 200.000 người.
Hiện các cơ quan công quyền của TP HCM phân tán ở nhiều nơi, trong đó trụ sở HĐND và UBND thành phố đặt tại số 86 Lê Thánh Tôn - công trình hơn 100 năm tuổi. Trung tâm hành chính mới tại Thủ Thiêm được kỳ vọng sẽ tạo đầu mối tập trung, hiện đại hóa bộ máy quản lý đô thị.
"Ngay cả khi được trao quyền rộng, thành phố vẫn khó tạo bứt phá nếu không khơi lại tinh thần dám nghĩ, dám làm", TS Huỳnh Thế Du, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, nói tại hội thảo tham vấn về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho TP HCM do UBND TP HCM phối hợp với Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 4/4.
Theo ông Du, khoảng một thập niên qua TP HCM không thiếu cơ chế đặc thù, song các chính sách chưa tạo động lực tăng trưởng rõ rệt, thậm chí vai trò, đóng góp của thành phố có xu hướng giảm.
Dẫn số liệu, ông cho biết năm 2001, vùng Đông Nam Bộ chiếm 37,6% GDP cả nước, hiện còn 31,1%; trong khi vùng Đồng bằng sông Hồng từ khoảng 25% đã vươn lên dẫn đầu. Cách đây 20-25 năm, khu vực TP HCM (gồm Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương cũ) đóng góp khoảng 50% thu ngân sách, nay còn khoảng một phần ba.
Diễn biến này cũng thể hiện qua các giai đoạn áp dụng cơ chế đặc thù. Khi ban hành Nghị quyết 54 năm 2017, vùng TP HCM chiếm khoảng 27% GDP cả nước; sau 5-6 năm triển khai, tỷ trọng giảm còn 24,5% và đến năm 2020 còn 23,1%.
Liên hệ giai đoạn đầu Đổi mới, TS Huỳnh Thế Du cho rằng TP HCM từng tăng trưởng mạnh nhờ cách làm linh hoạt, "phá rào" trước những ràng buộc chưa phù hợp. "Luật Đô thị đặc biệt hay việc nới khung thể chế chỉ là điều kiện cần, vấn đề là cách làm và vận hành thực tế của bộ máy", ông nói.
Theo chuyên gia này, điểm mấu chốt nằm ở "thể chế phi chính thức" - cách hệ thống thực sự vận hành, từ phối hợp giữa các cơ quan, xử lý công việc đến tinh thần dám làm và mức độ linh hoạt trong thực thi - có thể chiếm tới 80% động lực đổi mới.
TS Du lưu ý nếu chỉ hoàn thiện quy định trên giấy mà không thay đổi cách vận hành, hiệu quả sẽ hạn chế. Vì vậy, cùng với xây dựng luật, TP HCM cần khơi lại tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm trong đội ngũ thực thi.
"Giả định TP HCM có quyền như Singapore, tôi vẫn lo ngại nếu cách làm không thay đổi", ông nói, dẫn lại việc thành phố đã trải qua nhiều cơ chế như Nghị quyết 54, 98 nhưng chưa tạo được bứt phá rõ rệt.
Đồng quan điểm, TS Huỳnh Thanh Điền, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng để luật phát huy hiệu quả cần hướng tới mục tiêu: thành phố phải "được làm, làm được và dám làm", đồng thời triển khai nhanh, sáng tạo và hiệu quả.
Theo ông, dự thảo luật cần thiết kế cơ chế để TP HCM chủ động triển khai các nhiệm vụ cụ thể, kể cả ban hành quy định với những nội dung pháp luật hiện hành chưa đề cập. Tuy nhiên, quyền hạn phải đi kèm năng lực thực thi và trách nhiệm, do đó cần cơ chế bảo vệ cán bộ, nhất là người trực tiếp ra quyết định.
TS Điền nhấn mạnh điểm nghẽn hiện nay nằm ở khâu tổ chức thực hiện, khi chủ trương, định hướng cơ bản đã rõ. Vì vậy, dự thảo cần bổ sung các công cụ hỗ trợ như quy hoạch, kiến tạo không gian phát triển, liên kết vùng, đồng thời cho phép thành phố chủ động với các lĩnh vực mới.
Về tài chính, ông đề xuất tăng quyền tự chủ tài khóa, cho phép TP HCM chủ động thu - chi, áp dụng một số khoản thu đặc thù và sử dụng các công cụ huy động vốn như trái phiếu, quỹ hạ tầng.
Ngoài ra, cần đột phá trong hợp tác công tư, mở rộng sang hạ tầng số, không gian ngầm và các lĩnh vực mới, cùng cơ chế tài chính cho đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng cần chủ động hơn về tổ chức bộ máy, chính sách tiền lương để thu hút nhân lực chất lượng cao.
Bộ Chính trị đã đồng ý cho TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự Luật Thủ đô. Thành phố dự kiến hoàn tất dự thảo trong tháng 4, sau đó tổ chức các hội thảo, lấy ý kiến từ tháng 5 đến tháng 6 trước khi trình Quốc hội khóa XVI xem xét vào cuối năm 2026.
Theo Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường, thành phố không chỉ dừng ở bổ sung cơ chế đặc thù mà hướng tới luật hóa các chính sách ở mức cao nhất, đủ sức giải phóng nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.
TP HCM xác định ba nguyên tắc khi xây dựng luật. Thứ nhất, trao quyền tự chủ toàn diện theo phương châm "địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm". Thứ hai, luật hóa các vấn đề thực tiễn chưa có hành lang pháp lý như quản lý không gian ngầm, tài sản công, đường sắt đô thị, phát triển trung tâm tài chính, thu hút nhân tài. Thứ ba, thể chế hóa các cơ chế đặc thù, biến lợi thế riêng của thành phố thành quy định pháp luật để phát huy hiệu quả.
Ngày 10.4, Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND thành phố Đà Nẵng cho biết đã chuyển đơn kiến nghị của công dân liên quan vụ phá hoại mộ mẹ Việt Nam anh hùng đến Chủ tịch UBND phường Điện Bàn Bắc để xem xét, giải quyết theo quy định.
Theo đó, Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng nhận được đơn của ông N.H (ở phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng) có nội dung kiến nghị, phản ánh liên quan hành vi đập phá mộ mẹ Việt Nam anh hùng Trương Thị Trình (mẹ ông H.) tại tổ dân phố Bích Bắc, phường Điện Bàn Bắc.
Sau khi xem xét nội dung đơn, Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng chuyển đơn đến Chủ tịch UBND phường Điện Bàn Bắc để chỉ đạo xem xét giải quyết theo quy định pháp luật; trả lời đơn công dân và báo cáo kết quả giải quyết về Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng trước ngày 20.4 để theo dõi, giám sát.
Đáng chú ý, trong đơn, ông N.H nghi vấn hành vi đập phá mộ phát sinh từ mâu thuẫn tranh chấp đất đai giữa ông N.H với 2 người khác (ông N.Đ.H và ông N.Đ.D) tại thửa đất số 22, bản đồ số 7 tại phường Điện Bàn Bắc.
Trước đó, phản ánh với Thanh Niên, cháu của bà mẹ Việt Nam anh hùng Trương Thị Trình cho biết không khỏi bàng hoàng, đau xót khi phát hiện ngôi mộ bị phá hoại nghiêm trọng.
Người cháu này đang ở phường Điện Bàn Bắc, thờ phụng bà Trình lâu nay, nhà cũng gần ngôi mộ.
Theo người cháu này, trước thời điểm xảy ra sự việc, khu vực mộ không có dấu hiệu bị xâm phạm, gia đình cũng "không có mâu thuẫn với ai" đến mức dẫn đến hành vi phá hoại nghiêm trọng như vậy.
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy nhiều hạng mục của ngôi mộ bị đập vỡ, kết cấu bị phá hủy, gạch đá vương vãi khắp nơi. Đặc biệt, di ảnh của mẹ Việt Nam anh hùng cũng bị đập hư hỏng nặng, nằm ngổn ngang.
Trao đổi với PV Thanh Niên vào sáng nay 10.4, lãnh đạo Công an phường Điện Bàn Bắc cho biết đơn vị đã vào cuộc xác minh. Vụ việc vẫn đang được lực lượng công an phường tập trung điều tra, khi nào có kết quả cụ thể sẽ thông tin.