Ngày 10/4, UBND xã Hòa Vang công bố triển khai chính sách này, trở thành địa phương đầu tiên miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ tiểu học đến THPT.
Trước đó, xã đã huy động gần 1,5 tỷ đồng để mua mới hơn 74.000 cuốn sách. Kết hợp với mô hình “Tủ sách dùng chung” hiện có, tổng kho sách của địa phương hiện đạt hơn 91.000 cuốn, đáp ứng đầy đủ nhu cầu cho hơn 7.000 học sinh trên địa bàn. Các em sẽ mượn sách từ thư viện và hoàn trả khi kết thúc năm học.
“Việc này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân mà còn giáo dục học sinh ý thức giữ gìn tài sản chung”, ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang nói. Theo ông, việc cả nước dùng chung một bộ sách giáo khoa giúp địa phương thuận lợi hoàn thành mục tiêu này sớm hơn dự kiến.
Chủ trương miễn phí sách giáo khoa được đề cập trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, được Quốc hội thông qua hồi tháng 12/2025.
Theo dự kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc này được triển khai trong cả nước từ năm học 2029-2030. Nhà nước sẽ đầu tư mua sắm cho thư viện, học sinh và giáo viên được mượn sách để dùng trong học kỳ hoặc năm học, trả khi dùng xong.
Nguyễn Đông
Tin Gốc: https://vnexpress.net/xa-dau-tien-mien-phi-sach-giao-khoa-tu-lop-1-den-12-5060839.html
Yêu cầu học sinh quay video tự học mỗi ngày: Trường có quyền pháp lý không?
Trường THPT Hàm Yên ở Tuyên Quang đang được nhiều người nhắc đến vì một quy định lạ. Mỗi tối, sau giờ tự học ở nhà, học sinh quay video trình bày lại kiến thức vừa nắm được rồi đăng lên phần bình luận trên fanpage công khai của trường để nộp bài.
Hàng trăm video xuất hiện dưới mỗi bài đăng hằng ngày, khuôn mặt và giọng nói của học sinh hiện diện trên không gian mạng không giới hạn người xem, không giới hạn thời gian lưu trữ. Dư luận chia làm hai luồng ý kiến. Phụ huynh khen hay. Một số chuyên gia giáo dục khen sáng tạo. Nhưng theo góc độ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền trẻ em, câu chuyện không đơn giản là cách làm này hay hay dở về mặt sư phạm. Điều cần xem xét là nhà trường có quyền pháp lý để làm điều này hay không.
Hiệu trưởng nhà trường khẳng định với báo chí rằng hoạt động này có sự đồng thuận gần như tuyệt đối từ giáo viên, phụ huynh và học sinh ngay từ đầu năm. Phòng Đảng ủy họp trước, sau đó tổ chức hội nghị có đầy đủ các bên, lấy ý kiến, phân tích, rồi mới triển khai. Chỉ có 2 người không đồng ý trong cả trường. Đây là cách đại diện nhà trường lý giải tính hợp lệ của quy định.
Nhưng lý giải đó đang nhầm lẫn giữa sự đồng thuận xã hội và sự cho phép của pháp luật. Đây là 2 phạm trù hoàn toàn khác nhau. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2026, tức là đang có hiệu lực pháp lý đầy đủ tại thời điểm Trường THPT Hàm Yên triển khai hoạt động này vào tháng 4.2026.
Luật xác lập rõ các quyền dữ liệu cơ bản của công dân, trong đó có quyền đồng ý, quyền truy cập, và quyền yêu cầu xóa dữ liệu. Quan trọng hơn, việc im lặng không được coi là đồng ý xử lý dữ liệu cá nhân theo quy định của luật này.
Hình ảnh khuôn mặt và giọng nói trong video là dữ liệu cá nhân. Khi học sinh đăng video lên fanpage công khai của trường theo yêu cầu, nhà trường đang là bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân của người dưới 18 tuổi. Theo luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, việc xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ em nhằm công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư và bí mật cá nhân của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của trẻ em và người đại diện theo pháp luật.
Sự đồng ý đó phải là sự đồng ý thực chất, cụ thể và có thể rút lại bất cứ lúc nào. Một cuộc họp đầu năm học trong đó đa số giơ tay tán thành không đáp ứng tiêu chuẩn đó. Vấn đề không chỉ dừng lại ở quy trình lấy đồng ý mà còn phải hỏi nhà trường dựa vào thẩm quyền nào để đặt ra yêu cầu bắt buộc trong thời gian học sinh ở nhà.
Điều 19 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT quy định rằng các hoạt động giáo dục thực hiện theo kế hoạch giáo dục của nhà trường, được tổ chức trong và ngoài giờ lên lớp, trong và ngoài khuôn viên nhà trường, nhằm thực hiện chương trình các môn học và hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành. Yêu cầu quay video nộp lên mạng xã hội công khai không nằm trong bất kỳ chương trình giáo dục nào do Bộ GD-ĐT ban hành.
Do đó việc này là sáng kiến đơn phương của một hiệu trưởng và kéo theo hệ quả pháp lý mà người đưa ra dường như chưa nhận thức đầy đủ.
Từ thực tế này cần phân biệt rõ 2 việc. Thứ nhất là phương pháp sư phạm, thuộc về không gian tự chủ chuyên môn của giáo viên và nhà trường, vốn được pháp luật tôn trọng. Thứ hai là hình thức thực hiện phương pháp đó, khi nó đụng chạm đến quyền của người dưới 18 tuổi trên không gian mạng thì phải tuân thủ pháp luật.
Việc yêu cầu học sinh trình bày lại kiến thức sau giờ tự học là ý tưởng sư phạm hoàn toàn có thể ủng hộ. Nhưng nền tảng thực hiện ý tưởng đó là fanpage công khai thay vì nhóm riêng tư nội bộ thì đây không còn là vấn đề sư phạm nữa mà là vấn đề pháp lý.
Có thể hiểu vì sao nhà trường chọn fanpage công khai. Như hiệu trưởng giải thích, dung lượng video trên Zalo nhóm lớp bị giới hạn nên phải chuyển sang Facebook. Đây là lý do kỹ thuật, không phải lý do pháp lý. Lý do kỹ thuật không thể hợp thức hóa việc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định. Giải pháp đúng trong trường hợp này là tìm nền tảng phù hợp khác có khả năng kiểm soát quyền truy cập, chứ không phải dùng không gian công khai vì tiện lợi hơn.
Điều đáng lo ngại hơn là không có bất kỳ cơ quan nào lên tiếng về tính hợp lệ pháp lý của hoạt động này trước khi báo chí đưa tin. Khi vụ việc thành tin tức, phản ứng của các bên liên quan chủ yếu xoay quanh hiệu quả sư phạm, không ai đặt câu hỏi về vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là khoảng trống thể chế rõ ràng.
Bộ GD-ĐT đến nay chưa có bất kỳ hướng dẫn chuyên biệt nào về việc nhà trường được và không được làm khi thu thập, xử lý và công bố dữ liệu cá nhân của học sinh trên các nền tảng mạng xã hội, trong khi luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã có hiệu lực hơn 4 tháng.
Vụ việc ở trường THPT Hàm Yên không phải là trường hợp cá biệt. Đây chỉ là trường hợp đủ lớn để dư luận quan tâm. Khắp nơi, nhà trường đang sử dụng Facebook, Zalo, YouTube để triển khai các hoạt động giáo dục mà không có khung pháp lý rõ ràng làm nền tảng. Sự đồng thuận của cộng đồng trong một buổi họp đầu năm không thể thay thế cho nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Và sự im lặng của cơ quan quản lý không có nghĩa là hành vi đó được phép.
Điều cần thiết lúc này không phải là phán xét hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên, người đang hành động bằng thiện chí thực sự với học sinh. Điều cần thiết là Bộ GD-ĐT ban hành hướng dẫn cụ thể về việc nhà trường được phép sử dụng nền tảng mạng xã hội ở mức độ nào trong hoạt động giáo dục, với điều kiện gì và với những biện pháp bảo vệ dữ liệu nào cho học sinh. Bởi vì câu chuyện yêu cầu học sinh quay video tự học mỗi ngày ở Tuyên Quang hôm nay sẽ còn xảy ra ở nhiều nơi khác, với nhiều hình thức khác nhau, và "đa số đồng ý" sẽ không bao giờ là câu trả lời pháp lý đúng.
Giáo viên mầm non phải làm việc 10 tiếng mỗi ngày
Đây là thông tin GS-TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam nêu ra trong một hội thảo quốc tế tại Hà Hội, sáng 8.4.
"Theo khảo sát, họ làm việc khoảng 10 tiếng/ngày, đến trường từ khi mới mở cửa và ra về khi đã đóng cửa trường. Nhiều thầy cô phản ánh họ chỉ chăm sóc con người khác, không có thời gian chăm sóc con mình và gia đình", GS Lê Anh Vinh nói.
Từ đó ông Vinh cho rằng, cần phải thiết kế chế độ làm việc linh hoạt, phù hợp với nhóm giáo viên mầm non trên cả nước. Cần có kinh phí để chi trả cho giáo viên, bảo mẫu trong việc đón sớm, trả muộn…
Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam cũng nhấn mạnh cần thay đổi trong cách bảo đảm quyền của trẻ em. Phải tiếp cận theo hướng quyền của trẻ em là những thứ chúng ta không thể lấy đi của trẻ chứ không phải những gì chúng ta có thể mang lại cho trẻ.
Đại diện một số cơ sở mầm non tư thục cũng nêu thực trạng tuyển dụng giáo viên khó khăn và không ổn định. Nhiều giáo viên trẻ nghỉ sau sinh cũng nghỉ việc luôn với lý do con họ không có người chăm sóc.
Chỉ 23% cơ sở mầm non tiếp nhận trẻ dưới 2 tuổi
Bà Helle Buchhave, Trưởng nhóm toàn cầu về giới, Ngân hàng Thế giới cũng nêu những thông tin đáng chú ý, như: chỉ 23% cơ sở mầm non công lập nhận trẻ dưới 2 tuổi, so với 66% ở khu vực tư thục; 11% trường mầm non công lập có số trẻ vượt quá khả năng tiếp nhận chính thức. Có địa phương như tỉnh An Giang, các xã có khu công nghiệp không có cơ sở nào dành cho trẻ dưới 3 tuổi.
59% người sử dụng nhóm chăm sóc trẻ theo gia đình (FCG) đánh giá mức độ kích thích, phát triển chưa đạt kỳ vọng; 66% không hài lòng với cơ sở vật chất của FCG. Đã ghi nhận các trường hợp bạo hành tại các cơ sở nhóm chăm sóc trẻ độc lập (ICG) và FCG ở khu công nghiệp.
75% bà mẹ có con dưới 2 tuổi hiện chưa sử dụng dịch vụ chăm sóc trẻ em, nhưng sẽ sử dụng dịch vụ có đăng ký với chi phí hợp lý nếu có sẵn. Điều này cho thấy nhu cầu là có, nhưng nguồn cung chưa đáp ứng.
Theo báo cáo, chỉ 8% cơ sở mầm non công lập hoạt động sau 18 giờ, so với hơn 33% ở khu vực tư/ICG và 40% ở FCG. Chỉ 7% cung cấp dịch vụ vào thứ bảy. Trong khi, công nhân làm việc theo ca tại các khu công nghiệp đòi hỏi dịch vụ phải linh hoạt vào buổi tối và cuối tuần.
Chỉ 1,6% trẻ em di cư diện KT4 được tiếp cận dịch vụ công lập, so với 34% ở nhóm thường trú. Trẻ em di cư có khả năng tiếp cận dịch vụ công lập thấp hơn 27 - 30 lần. Đây là mức chênh lệch lớn nhất về công bằng tiếp cận...
Bà Helle Buchhave cũng đề xuất nhiều giải pháp, trong đó chính sách đãi ngộ giáo viên, xây thêm trường công lập, chính sách khuyến khích khu vực trường ngoài công lập tồn tại và phát triển,...
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/giao-vien-mam-non-phai-lam-viec-10-tieng-moi-ngay-185260408184857676.htm
