Thế nhưng, ngày càng có những trường hợp chỉ cần cầm điện thoại lên đã thấy choáng, buồn nôn hoặc mệt mỏi, thậm chí sợ cầm vào điện thoại.
Chị N.T.M. (40 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) chia sẻ khoảng vài tháng gần đây, chị bắt đầu gặp tình trạng rất khó chịu: “Cứ cầm điện thoại lên là tôi thấy buồn nôn, chóng mặt, tay tê như kiến bò, nhiều lúc còn sợ không dám dùng nữa”.
Trước đó, chị M. có tiền sử đau cột sống cổ do đặc thù công việc phải ngồi máy tính nhiều giờ mỗi ngày. Ngoài thời gian làm việc, chị vẫn thường xuyên sử dụng điện thoại để trao đổi công việc và giải trí.
“Ban đầu chỉ là mỏi cổ, rồi dần dần mỗi lần nhìn vào điện thoại lâu là thấy choáng nhẹ. Sau này chỉ cần cầm lên thôi cũng đã thấy khó chịu”, chị chia sẻ.
Tình trạng này khiến công việc của chị bị ảnh hưởng đáng kể, khi nhiều lúc chị phải trì hoãn trả lời tin nhắn, hạn chế sử dụng điện thoại dù công việc yêu cầu liên tục.
BS Ngô Văn Quốc – trưởng khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) – cho biết hiện nay số lượng bệnh nhân bị đau cổ vai gáy đến phòng khám xương khớp tăng dần theo từng năm và có xu hướng trẻ hóa.
Nếu quan sát kỹ sẽ thấy việc đau cổ, đau lưng do dùng máy tính, điện thoại trong tư thế xấu còn ảnh hưởng đến cả dáng đi, dáng ngồi. Những bệnh nhân này thường kèm theo gù lưng và người có xu hướng cúi người ra phía trước.
BS Nguyễn Tiến Lộc – khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh – cũng giải thích cầm điện thoại trong thời gian dài khiến mắt đã quen với khoảng cách nhìn gần, nên khi vừa ngưng dùng để làm việc khác, mắt người dùng cần khoảng thời gian ngắn để thích nghi với sự thay đổi khoảng cách nhìn, dẫn đến tình trạng chóng mặt, buồn nôn do não bộ đang thích nghi với sự thay đổi.
Ngoài ra, trong thời gian dài cầm điện thoại ở một tư thế cũng khiến các gân ở cổ bàn tay phải gồng cứng liên tục để giữ màn hình ổn định. Điều này góp phần làm tăng áp lực ở cổ tay, gây ra tình trạng tê tay như người bị bệnh “hội chứng ống cổ tay”.
Đây là loại bệnh thường gặp ở những người phải lao động bằng bàn tay liên tục như thợ hớt tóc, nghệ sĩ dương cầm.
Với một số người bệnh có cảm giác khó chịu ngay khi cầm điện thoại, BS Lộc cho hay cảm giác “khó chịu” này có thể đến từ nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên nếu “khó chịu” đến từ bàn tay thì nguyên nhân lớn nhất là do người bệnh mắc phải bệnh hội chứng ống cổ tay như đề cập.
Khi cúi đầu nhìn điện thoại, các cơ ở vùng cổ sẽ phải gồng cứng liên tục để đảm bảo đầu và cổ được giữ ổn định. Sau nhiều giờ dùng điện thoại, người dùng sẽ có cảm giác mỏi cổ do các cơ kể trên bị quá tải.
Đáng lưu tâm, với các video ngắn thường đánh vào tâm lý “thỏa mãn nhanh” của người dùng, chúng ta dễ dồn sự tập trung vào màn hình trong thời gian dài mà quên mất mình đang sử dụng điện thoại ở tư thế không tốt.
Với hiện tượng “cứ cầm điện thoại lên là buồn nôn, mệt, tê tay, thậm chí sợ sử dụng điện thoại” – chia sẻ với Tuổi Trẻ, ThS Hoàng Trọng Lân, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho rằng bên cạnh vấn đề bệnh lý cơ thể, tình trạng này có thể còn do yếu tố tâm lý.
Theo ThS Lân, ở những người có tiền sử đau cột sống cổ, việc duy trì tư thế cúi đầu trong thời gian dài khi dùng điện thoại có thể gây chèn ép thần kinh, rối loạn tuần hoàn vùng cổ – đầu. Hệ quả là xuất hiện các triệu chứng như tê tay, chóng mặt, buồn nôn.
Đáng chú ý, khi những trải nghiệm khó chịu này lặp lại nhiều lần, não bộ có thể hình thành một “liên kết có điều kiện”. Ông Lân cho biết từng tiếp nhận một trường hợp điển hình, một nhân viên văn phòng sau thời gian dài bị đau cổ vai gáy, mỗi lần dùng điện thoại đều thấy choáng nhẹ và buồn nôn.
Ban đầu đây là phản ứng sinh lý do tư thế. Tuy nhiên về sau dù đã điều chỉnh tư thế và chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, người này vẫn xuất hiện cảm giác khó chịu và dần né tránh việc sử dụng điện thoại.
“Điều này cho thấy yếu tố thể chất có thể là nguyên nhân khởi phát nhưng yếu tố tâm lý lại góp phần duy trì và làm trầm trọng thêm triệu chứng”, ông Lân phân tích. Theo đó, một “vòng xoắn” có thể hình thành trải nghiệm khó chịu khiến não ghi nhớ, từ đó sinh ra lo âu dự đoán; lo âu lại làm tăng phản ứng sinh lý khiến triệu chứng rõ hơn và dẫn đến né tránh.
Theo chuyên gia, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành rối loạn lo âu. Người gặp vấn đề sẽ dần hạn chế hoặc sợ sử dụng thiết bị, thậm chí né tránh công việc, giao tiếp trực tuyến, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
Người có các dấu hiệu như triệu chứng kéo dài nhiều tuần không giảm, mức độ khó chịu tăng dần, xuất hiện hành vi né tránh hoặc lo lắng rõ rệt khi nghĩ đến việc sử dụng điện thoại nên tìm đến chuyên gia để được thăm khám. Việc đánh giá sớm giúp phân biệt rõ yếu tố thể chất và tâm lý, từ đó có hướng can thiệp.
Về nguyên tắc xử lý, ông Lân ví cột sống cổ như “nền tảng vật lý”. Nếu nền tảng này gặp vấn đề như sai tư thế, căng cơ hay chèn ép nhẹ cần điều chỉnh tư thế, tập vật lý trị liệu để loại bỏ tín hiệu khó chịu từ cơ thể.
Song song đó cần can thiệp vào “cách não đã học và ghi nhớ trải nghiệm”. Liệu pháp tâm lý, đặc biệt theo hướng nhận thức – hành vi, giúp người bệnh điều chỉnh lại nhận thức và hành vi. Người bệnh có thể tập tiếp xúc lại với điện thoại từng bước, bắt đầu từ thời gian ngắn, ở tư thế đúng và trong trạng thái thư giãn, sau đó tăng dần.
“Hiểu đơn giản là vừa chỉnh lại cơ thể, vừa “dạy lại” não rằng việc sử dụng điện thoại là an toàn. Khi hai quá trình này diễn ra song song, triệu chứng sẽ giảm bền vững”, ông Lân nói.
Theo báo cáo mới nhất về tình hình bệnh truyền nhiễm tại TP.HCM trong tuần 14 (từ ngày 30-3 đến 5-4) của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP (HCDC), số ca mắc tay chân miệng trên địa bàn tiếp tục tăng báo động.
Cụ thể trong tuần 14 ghi nhận 1.347 ca bệnh tay chân miệng, tăng 64% so với trung bình 4 tuần trước (821 ca).
Tích lũy từ đầu năm đến tuần 14 ghi nhận 10.496 ca, tăng 182,4% so với cùng kỳ năm 2025 (3.717 ca) và cao hơn ngưỡng cảnh báo (trung bình 5 năm + 2 độ lệch chuẩn).
Có đến 120/168 phường, xã, đặc khu có số mắc tăng so với trung bình 4 tuần trước, trong đó có 43/168 phường xã có số ca mắc tăng báo động.
Về ổ dịch tay chân miệng, ghi nhận 29 ổ dịch tại trường học và 17 ổ dịch cộng đồng trong tuần. Tích lũy từ đầu năm đến tuần 14 là 438 ổ dịch, trong đó có 244 ổ dịch trường học (61 ổ đang theo dõi, 183 ổ đã kết thúc) và 194 ổ dịch cộng đồng (29 ổ đang theo dõi, 165 ổ đã kết thúc theo dõi).
Trong tuần ghi nhận 425 ca tay chân miệng từ các tỉnh khác đến khám, điều trị tại TP.HCM (chiếm 24% trên tổng số 1.772 ca điều trị). Trong các ca bệnh nặng từ độ 2B trở lên, có 16/26 ca là bệnh nhân chuyển đến từ tỉnh khác (chiếm 61,5%).
Trong tuần không ghi nhận ca tử vong tay chân miệng. Tuy nhiên tích lũy từ đầu năm đến nay ghi nhận 4 ca tử vong, tăng 4 ca so với cùng kỳ năm 2025 (0 ca).
Theo HCDC, TP.HCM là địa phương tiếp nhận và điều trị số lượng lớn bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm từ các tỉnh khác, đặc biệt là các trường hợp nặng. Điều này tạo áp lực đáng kể lên hệ thống điều trị của TP, nhất là bệnh viện tuyến cuối.
Trước tình hình bệnh tay chân miệng tăng nhanh, HCDC cho biết tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn trực tiếp cho các phường, xã, đặc khu về việc triển khai các hoạt động giám sát, điều tra dịch tễ, xác định và xử lý ổ dịch tay chân miệng tại cộng đồng và trường học.
Đồng thời tiếp tục điều tra lấy mẫu xét nghiệm tác nhân tại các cơ sở điều trị và các ổ dịch cộng đồng trên địa bàn.
Song song đó đẩy mạnh truyền thông các biện pháp phòng chống tay chân miệng, đặc biệt tại các trường mầm non công lập và tư thục, các nhóm trẻ, các khu dân cư đông trẻ em.
Đồng hành cùng ngành y tế, Takeda Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến truyền thông mới về sốt xuất huyết Dengue với cách tiếp cận đa dạng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ của bệnh.
Một trong những dấu ấn nổi bật của Takeda Việt Nam là chiến dịch DeRIGHT-V, một sáng kiến nhằm "giải mã" những hiểu lầm phổ biến về sốt xuất huyết Dengue thông qua các nội dung và hình thức truyền thông sáng tạo.
Hiệu quả của chiến dịch được ghi nhận qua các giải thưởng quốc tế và trong nước. Năm 2026, chiến dịch đạt giải "Sáng kiến Tiếp thị & Truyền thông của năm" tại Healthcare Asia Pharma Awards - giải thưởng y tế uy tín do Tạp chí Healthcare Asia tổ chức thường niên nhằm vinh danh các doanh nghiệp có sáng kiến đổi mới, đóng góp ý nghĩa cho hệ thống chăm sóc sức khỏe ở khu vực châu Á. Trước đó, chiến dịch cũng nhận giải "TVC xuất sắc của năm" tại Vạn Xuân Awards 2025.
Tên gọi DeRIGHT-V phản ánh mục tiêu của Takeda trong hành trình cùng Việt Nam ứng phó với dịch bệnh: De - hai chữ cái đầu của từ Dengue (sốt xuất huyết Dengue), và cũng là hai chữ đầu của từ Demystify - nghĩa là giải mã những hiểu lầm vẫn còn tồn tại về căn bệnh này; RIGHT - thể hiện mục tiêu mang lại nhận thức đúng đắn và khoa học hơn trong phòng bệnh; V (Victory) - đại diện cho Việt Nam và khát vọng về một chiến thắng trước dịch bệnh.
Trong hai năm triển khai (2024 - 2025), chiến dịch đã "giải mã" những lầm tưởng về sốt xuất huyết Dengue qua chuỗi video ngắn, "biến" tiếng muỗi thành bộ âm thanh xu hướng Mosquito Beat Drop, đến xây dựng trạm kể chuyện tương tác về biến chứng bệnh tại Thảo Cầm Viên (TP.HCM). Những nỗ lực này được Takeda duy trì và làm mới liên tục, góp phần thúc đẩy thói quen chủ động bảo vệ sức khỏe của cộng đồng.
Nhờ đó, chiến dịch đạt hơn 733 triệu lượt hiển thị, 78 triệu lượt xem, đồng thời ghi nhận mức tăng gấp 11 lần về lượng tìm kiếm liên quan đến sốt xuất huyết Dengue và tiêm chủng phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue so với 2 năm trước đó.
Để mở rộng phạm vi tác động, Takeda phối hợp với trung tâm kiểm soát bệnh tật địa phương và cơ quan báo chí nhằm cung cấp thông tin dịch tễ chính thống, giúp cộng đồng nhận diện đúng mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết Dengue.
Ông Benjamin Ping, Tổng giám đốc Takeda Việt Nam, chia sẻ: "Mặc dù nhận thức về bệnh sốt xuất huyết khá cao, khảo sát của chúng tôi cho thấy phần lớn người dân vẫn chưa hiểu đầy đủ về nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của bệnh".
"Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 100.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Bệnh hiện đã xảy ra quanh năm, trên phạm vi cả nước từ Nam ra Bắc và ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi từ trẻ em, người trưởng thành đến người cao tuổi. Sốt xuất huyết có thể dẫn đến nhập viện, khiến phụ huynh phải nghỉ làm và trẻ em phải nghỉ học trong thời gian dài. Vì vậy, truyền thông y tế rõ ràng và hiệu quả là yếu tố thiết yếu để giúp người dân hiểu đúng về bệnh, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa nhằm bảo vệ bản thân và gia đình, qua đó giảm thiểu tác động kinh tế - xã hội của bệnh", ông Benjamin Ping cho biết.
Suốt 2 năm qua, Takeda Việt Nam đã phối hợp với các hiệp hội y tế, bệnh viện tuyến trung ương và các đơn vị đào tạo triển khai hơn 1.000 hoạt động giáo dục và cập nhật kiến thức, tiếp cận hơn 7.000 chuyên gia chăm sóc sức khỏe trên toàn quốc. Nổi bật trong số đó là Hội nghị Khoa học toàn quốc về sốt xuất huyết Dengue 2025, quy tụ hơn 700 chuyên gia trong và ngoài nước.
Trên nền tảng khoa học, Takeda Việt Nam cũng thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các giải pháp dự phòng tiên tiến. Trong đó, vắc-xin sốt xuất huyết Dengue của Takeda đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị triển khai tại các quốc gia có gánh nặng bệnh tật cao, hiện được phê duyệt tại hơn 40 quốc gia với hơn 21 triệu liều được phân phối toàn cầu.
Những nỗ lực này cho thấy cách tiếp cận toàn diện của Takeda Việt Nam trong phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue, góp phần hướng tới một cộng đồng chủ động hơn trước các nguy cơ sức khỏe.
Nội dung do Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam cung cấp. Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin đến công chúng; không sử dụng để chẩn đoán hoặc điều trị một vấn đề sức khỏe hoặc bệnh tật; và không nhằm mục đích thay thế cho việc tư vấn với bác sĩ.
