Sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Điều kiện then chốt để duy trì thỏa thuận là Tehran phải mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại đang diễn biến theo một kịch bản khác. Theo ghi nhận của WSJ, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển có nhích lên nhẹ vào ngày 9/4 nhưng vẫn ở mức cực kỳ khiêm tốn.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 10 tàu đi qua eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng rời.
Trước khi những biến động bùng phát vào cuối tháng 2, mỗi ngày tuyến đường này đón nhận hơn 100 lượt tàu qua lại. Nơi đây vốn gánh vác việc luân chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Sự sụt giảm đột ngột này đã tạo ra một “nút thắt cổ chai” trên biển. Theo báo cáo của Lloyd’s List, khoảng 800 con tàu vẫn đang mắc kẹt, neo đậu chờ đợi tại vùng biển xung quanh khu vực này. Lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường và gần như hoàn toàn do thương mại liên quan đến Iran chi phối.
“Luật chơi” mới và lời đồn tiền mã hóa
Sự thận trọng của các doanh nghiệp vận tải là hoàn toàn có cơ sở khi những “luật chơi” mới đang dần thành hình. Phía Iran đã phát đi thông điệp qua các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu được phép đi qua ở mức khoảng một chục tàu mỗi ngày.
Theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tàu thuyền giờ đây chỉ được phép đi qua khi có sự phối hợp chặt chẽ với hải quân nước này. Iran cũng đã chủ động công bố các tuyến hàng hải thay thế, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak để tránh rủi ro.
Đi kèm với đó là những điều kiện mang tính chọn lọc khắt khe. Các tàu muốn qua eo biển phải nằm trong một danh sách đã được phê duyệt từ trước. Những quốc gia được xem là “thân thiện” với Tehran có thể sẽ được ưu tiên cấp phép di chuyển.
Gây chú ý nhất trong giới tài chính lúc này là thông tin về khả năng thu phí trung chuyển. Theo tờ Financial Times, Iran có thể sẽ yêu cầu mức phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển.
Điểm độc đáo là khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa. Nếu thành sự thật, đây là một chi tiết mang tính bước ngoặt, buộc các tập đoàn năng lượng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí logistics và phương thức thanh toán.
Bài toán rủi ro của giới chủ tàu
Trước những rào cản và rủi ro khó lường, các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn chọn cách quan sát. Tập đoàn vận tải khổng lồ Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ chưa có kế hoạch nối lại tuyến đường đi qua Hormuz.
Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng phát đi thông điệp cảnh báo tới các hội viên. Tổ chức này nhấn mạnh việc rời khỏi khu vực Vịnh lúc này là hành động không nên thực hiện nếu thiếu đi sự phối hợp chặt chẽ với cả phía Mỹ và Iran.
Những lo ngại về an ninh hàng hải vẫn luôn hiện hữu. Dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế chỉ ra rằng, kể từ đầu tháng 3, đã có tới 30 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại khu vực này, trong đó có 13 chiếc là tàu chở dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá những biến động hiện tại đã tạo ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang giữ thái độ bình tĩnh, chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ các bên liên quan.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện tại vẫn còn nhiều ẩn số đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Biên tập viên Richard Meade của Lloyd’s List nhận định: “Eo biển hiện vẫn mở, hoặc đóng, giống như trước khi kế hoạch ngừng bắn được đưa ra”.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc khối nghiên cứu thị trường và kinh tế toàn cầu Ngân hàng UOB (Singapore), đã cho biết như trên tại sự kiện "The Year Ahead 2026" do Bloomberg Businessweek Vietnam tổ chức ngày 10-4.
Năm 2026, Tổ chức Thương mại thế giới dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu đạt khoảng 1,9%. Ông Suan cảnh báo rằng căng thẳng địa chính trị kéo dài tại Trung Đông cùng với giá năng lượng neo cao có thể làm giảm tới 0,5% tăng trưởng thương mại toàn cầu, do chi phí vận tải gia tăng, gián đoạn các tuyến hàng không và hàng hải, suy yếu du lịch và nhu cầu thương mại.
"Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu chiến lược, đòi hỏi Việt Nam phải khai thác tối đa 16 hiệp định thương mại tự do đã ký kết, gồm CPTPP, RCEP, EVFTA, đồng thời mở rộng sang các thị trường nhập khẩu tăng trưởng nhanh như Trung Đông, châu Phi, Mỹ Latin và một số khu vực của châu Âu", ông Suan Teck Kin phân tích.
Ông Suan Teck Kin cũng nhấn mạnh vị thế vững chắc của Việt Nam trong lĩnh vực điện tử và bán dẫn, đây là nền tảng để vươn lên các phân khúc có giá trị cao hơn trong chuỗi giá trị.
Hiện Việt Nam đứng thứ 8 toàn cầu về xuất khẩu các sản phẩm liên quan đến điện tử, hơn 170 dự án bán dẫn có vốn đầu tư nước ngoài, chủ yếu tập trung vào thiết kế chip và khâu đóng gói, kiểm định.
Những lợi thế này tạo bệ phóng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các phân khúc giá trị cao như đóng gói và kiểm định tiên tiến, linh kiện điện tử chính xác, vật liệu và công cụ sản xuất, cũng như ứng dụng AI công nghiệp và tự động hóa trong sản xuất và logistics.
Trong triển vọng năm 2026, ông Suan cho biết UOB giữ quan điểm tích cực một cách thận trọng đối với Việt Nam. Dù tăng trưởng GDP có dấu hiệu chững lại, hoạt động kinh tế vẫn được hỗ trợ bởi các lĩnh vực sản xuất, xây dựng và dịch vụ, cùng với đà tăng mạnh của xuất khẩu và FDI, nhờ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp diễn.
Tuy nhiên, rủi ro lạm phát đang gia tăng do tác động lan tỏa từ giá năng lượng, khiến UOB điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng năm 2026, đồng thời kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ duy trì chính sách tiền tệ ổn định trong suốt năm 2026.
Ông Star Xu - CEO sàn giao dịch OKX - vừa thông báo đầu tư vào Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX). Công ty sẽ tham gia CAEX với tư cách là đối tác chiến lược cùng HashKey Capital - nhánh đầu tư mạo hiểm thuộc HashKey Group, một trong những tập đoàn tài chính chuyên đầu tư vào blockchain và Web3 có sức ảnh hưởng nhất tại khu vực châu Á.
Giao dịch góp vốn được thực hiện trong tháng 4 cùng các cổ đông khác nhằm giúp CAEX đáp ứng yêu cầu vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Đây là một trong những điều kiện để lập sàn tài sản số theo Nghị quyết 5/2025 về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Bên cạnh đầu tư, OKX sẽ hỗ trợ các khía cạnh về hạ tầng, tuân thủ, bảo mật, quản trị rủi ro và thanh khoản. Ông Star Xu kỳ vọng sẽ giúp CAEX mở rộng một cách bền vững trong khuôn khổ pháp lý đang được hoàn thiện tại Việt Nam.
"Chúng tôi tin rằng tương lai của tài sản số sẽ được xây dựng trên các nền tảng địa phương được quản lý mà người dùng có thể tin tưởng", ông chia sẻ.
OKX (trước đây là OKEx) là sàn giao dịch tài sản số lớn thứ 4 toàn cầu tính theo khối lượng giao dịch. Công ty được thành lập vào năm 2017 bởi Star Xu, cung cấp nhiều dịch vụ như giao dịch giao ngay, tương lai, quyền chọn, vay ký quỹ (margin), tài chính phi tập trung (DeFi), ví Web3... Họ công bố đang hơn 50 triệu người dùng tại hơn 100 quốc gia.
Thông qua thương vụ đầu tư kể trên, OKX cho biết hợp tác với cơ quan quản lý là phần cốt lõi trong chiến lược toàn cầu. Thời gian qua, họ đã đạt được các giấy phép tại nhiều khu vực từ Mỹ, châu Âu đến châu Á, nổi bật có Singapore và Dubai. Doanh nghiệp này khẳng định sẽ đầu tư mạnh vào chống rửa tiền (AML), định danh khách hàng (KYC), quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ...
CAEX được thành lập tháng 9 năm ngoái, với vốn điều lệ ban đầu 25 tỷ đồng. Trong cơ cấu cổ đông, VPBankS, công ty con của VPBank, góp 2,75 tỷ đồng, tương ứng 11% vốn điều lệ.
Cổ đông lớn nhất của CAEX là Công ty cổ phần LynkiD, sở hữu 50% vốn. Doanh nghiệp này hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử, nhà phát triển nền tảng tích điểm, đổi quà và là đối tác loyalty độc quyền của VPBank từ năm 2022.
Hồi tháng 2, CAEX cho biết đang hoàn tất thủ tục nâng vốn gấp 400 lần lên 10.000 tỷ đồng để đáp ứng yêu cầu thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Ban lãnh đạo cho biết công ty đã chuẩn bị đủ nguồn lực công nghệ, tài chính để tham gia thí điểm cung cấp dịch vụ sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Việt Nam thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm. Bộ Tài chính đã bắt đầu nhận hồ sơ cấp phép lập sàn giao dịch. Cơ quan này cho biết khoảng 10 công ty chứng khoán và ngân hàng có kế hoạch tham gia. Theo định hướng, Việt Nam sẽ có "hơn một sàn" để đảm bảo cạnh tranh, nhưng số lượng giấy phép sẽ hạn chế nhằm kiểm soát rủi ro.
Đây là chia sẻ của PGS.TS Trần Quang Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, chia sẻ tại họp báo thông tin về chương trình triển lãm ngành sữa và sản phẩm sữa lần thứ 5 diễn ra ngày 8-4 tại Hà Nội.
Theo PGS.TS Trần Quang Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, ngành sữa trong nước đã có bước chuyển mạnh mẽ trong những năm gần đây.
Nếu trước đây, sữa được xem là sản phẩm "xa xỉ", chủ yếu dùng khi thăm hỏi người bệnh, thì hiện nay đã trở thành mặt hàng thiết yếu, đáp ứng phần lớn nhu cầu trong nước. Không chỉ có doanh nghiệp nội địa, nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cũng tham gia sản xuất tại Việt Nam, góp phần nâng cao năng lực ngành.
Tuy nhiên cùng với cơ hội, ngành sữa cũng đối mặt nhiều thách thức. Đặc biệt vừa qua nhiều vụ việc sữa giả, kém chất lượng bị phát hiện gây ảnh hưởng đến thị trường, niềm tin người tiêu dùng.
Cũng bởi vậy, người tiêu dùng ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc cũng như yếu tố phát triển bền vững.
"Những sản phẩm bị cơ quan chức năng khởi tố là sản phẩm giả, kém chất lượng vừa qua đều không phải thành viên của hiệp hội. Các doanh nghiệp thành viên đều được chọn lọc kỹ, đảm bảo tiêu chuẩn sản xuất và tuân thủ nghiêm ngặt quy định về chất lượng, an toàn thực phẩm.
Nhờ sự vào cuộc của các đơn vị mà những doanh nghiệp chân chính có thể cạnh tranh lành mạnh, nghiêm túc đầu tư dây truyền sản xuất, ngày càng nâng cao chất lượng sản phẩm...", ông Trung nói.
Ông Trung cũng cho rằng trong bối cảnh toàn cầu biến động, đặc biệt là vấn đề năng lượng và môi trường, doanh nghiệp ngành sữa buộc phải thích ứng với các tiêu chuẩn mới như sử dụng năng lượng tái tạo, giảm phát thải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero).
Cùng với đó, hệ sinh thái sản phẩm từ sữa ngày càng mở rộng, không chỉ dừng ở sữa truyền thống mà còn phát triển sang các sản phẩm như kem, trà sữa, sữa hạt, đồ uống kết hợp trái cây… Đây được xem là xu hướng tiêu dùng hiện đại, giúp gia tăng giá trị cho ngành.
"Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để ngành sữa Việt Nam nâng cấp và phát triển bền vững hơn", ông Trung nhận định.
Ông Trung cho biết thêm lần đầu tiên triển lãm kem, trà sữa với quy mô lớn. Theo ông, đây là những sản phẩm đang được thị trường yêu thích, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Á.
"Mặc dù hiện nay ngành y tế khuyến cáo không nên sử dụng quá nhiều các sản phẩm đồ uống có đường. Tuy nhiên sử dụng có liều lượng hợp lý sẽ không gây hại. Vì vậy cần tuyên truyền đến người dân và doanh nghiệp sản xuất để vừa phát triển sản phẩm từ sữa, vừa bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng", ông Trung nói.
Ngoài hoạt động trưng bày, nhiều doanh nghiệp cũng sẽ giới thiệu công nghệ mới trong sản xuất kem, pha chế đồ uống, chế biến sữa… tạo cơ hội trao đổi, hợp tác và chuyển giao công nghệ.
Hiệp hội Sữa Việt Nam đặt mục tiêu nâng cao nhận thức cộng đồng về việc lựa chọn sản phẩm đạt chuẩn, minh bạch nguồn gốc và đảm bảo an toàn thực phẩm.
Đồng thời xây dựng một hệ sinh thái phát triển bền vững, trong đó doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm và uy tín; người tiêu dùng được trang bị kiến thức và thị trường vận hành minh bạch, lành mạnh.
Sự kiện dự kiến diễn ra từ ngày 28 đến 31-5 tại Cung văn hóa Hữu nghị, Hà Nội với chủ đề "Chuỗi giá trị ngành sữa - Đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững".
