Trong thông điệp mới nhất ngày 9-4, lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định nước Cộng hòa Hồi giáo này không tìm kiếm chiến tranh với Mỹ và Israel, nhưng sẽ quyết tâm bảo vệ các quyền lợi của mình.
“Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh và cũng không mong muốn điều đó. Nhưng chúng tôi sẽ không từ bỏ các quyền hợp pháp của mình trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Về điểm này, chúng tôi coi toàn bộ mặt trận kháng chiến là một thể thống nhất”, ông Khamenei phát biểu.
Ngoài ra, ông Khamenei cho biết sẽ đưa việc quản lý eo biển Hormuz “bước sang một giai đoạn mới”, theo Đài CNN.
Trong thời gian gần đây, tình hình sức khỏe của tân lãnh tụ tối cao Iran gây chú ý dư luận bởi thông tin ông đã bị thương nặng.
Tehran cũng kêu gọi các nước láng giềng phía nam cảnh giác với những “lời hứa giả dối”, đồng thời nói rằng Iran vẫn đang chờ đợi “một phản hồi phù hợp” từ họ để chứng minh thiện chí và tình anh em.
Ngày 9-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo “thời gian đang cạn dần”, đồng thời khẳng định Lebanon là “một phần không thể tách rời của lệnh ngừng bắn”.
“Lebanon và toàn bộ Trục kháng chiến, với tư cách là các đồng minh của Iran, là một phần không thể tách rời của lệnh ngừng bắn”, ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội X, cũng như cảnh báo mọi hành động vi phạm lệnh ngừng bắn sẽ phải trả giá đắt.
Ở phía ngược lại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 9-4 một lần nữa khẳng định không có lệnh ngừng bắn nào với lực lượng Hezbollah tại Lebanon.
“Tôi muốn nói với quý vị: không có lệnh ngừng bắn ở Lebanon. Chúng tôi đang tiếp tục tấn công Hezbollah bằng sức mạnh, và sẽ không dừng lại cho đến khi khôi phục được an ninh cho các bạn”, nhà lãnh đạo Israel phát biểu.
Ngày 9-4, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif đã gọi Israel là thế lực “độc ác và tai ương đối với nhân loại”, đồng thời cáo buộc quốc gia Do Thái này đang thực hiện “hành vi diệt chủng” tại Lebanon khi các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra.
“Những thường dân vô tội đang bị Israel sát hại, trước tiên là Gaza, đến Iran và giờ là Lebanon, tình trạng đổ máu vẫn tiếp diễn không ngừng”, ông Khawaja Asif viết trên mạng xã hội.
Ngày 9-4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Iran “không phóng bất kỳ tên lửa nào vào bất kỳ quốc gia nào trong thời gian ngừng bắn cho đến thời điểm hiện tại”.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi truyền thông đưa tin rằng một máy bay không người lái đã gây thiệt hại tại một cơ sở của quân đội Kuwait, theo Hãng tin Fars.
“Nếu những thông tin được truyền thông đăng tải là đúng, thì chắc chắn đó là hành động của kẻ thù theo chủ nghĩa Do Thái hoặc của Mỹ”, IRGC khẳng định.
Bên cạnh đó, IRGC lưu ý các lực lượng vũ trang Iran “sẽ công khai thông báo” nếu họ “tấn công bất kỳ mục tiêu nào”.
Ngày 10-4 theo giờ địa phương, quân đội Israel cho biết Hezbollah đã phóng một tên lửa vào nước này, kích hoạt còi báo động không kích tại nhiều khu vực trên cả nước, bao gồm cả Tel Aviv.
Trước đó, quân đội Israel đã ban hành cảnh báo với người dân tại các khu vực phía nam thủ đô Beirut về các cuộc không kích sắp diễn ra, cũng như kêu gọi họ nhanh chóng sơ tán.
Theo báo South China Morning Post, chính quyền Iran đã kêu gọi thanh niên, sinh viên, nghệ sĩ và các tầng lớp xã hội tham gia lập các "hàng rào người" bao quanh các nhà máy điện - những cơ sở được coi là tài sản quốc gia.
"Các nhà máy điện là tài sản và nguồn lực quốc gia của chúng ta, bất kể quan điểm hay khuynh hướng chính trị, chúng thuộc về tương lai của Iran và thế hệ trẻ Iran", ông Alireza Rahimi, Thư ký Hội đồng Tối cao về thanh niên và thiếu niên, phát biểu trong một video kêu gọi.
Đây là biện pháp từng được Iran áp dụng trước đây tại các cơ sở hạt nhân trong thời điểm căng thẳng với phương Tây.
Song song đó, Iran cũng triển khai các biện pháp phòng ngừa đối với hệ thống giao thông. Tại thành phố Mashhad, toàn bộ hoạt động đường sắt đã bị đình chỉ sau khi Israel phát cảnh báo yêu cầu người dân Iran tránh sử dụng tàu hỏa và rời xa các tuyến đường sắt trong vòng 12 giờ tới.
Chính quyền địa phương cho biết việc tạm dừng các chuyến tàu nhằm đề phòng nguy cơ bị tấn công vào hạ tầng giao thông.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trước đó đã kêu gọi người dân Iran không di chuyển bằng tàu hỏa trên toàn quốc, nhấn mạnh việc có mặt trên tàu hoặc gần đường ray có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
Quân đội Israel cũng cho biết vừa hoàn tất một loạt cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào các "cơ sở hạ tầng" trên khắp Iran trong ngày 7-4, nhưng không cung cấp chi tiết cụ thể về các mục tiêu này.
Các động thái trên diễn ra trong bối cảnh thời hạn do Tổng thống Trump đặt ra nhằm buộc Iran mở lại eo biển Hormuz đang đếm ngược từng giờ.
Washington cảnh báo sẽ tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào hạ tầng dân sự của Iran, bao gồm tất cả nhà máy điện và cầu đường, nếu yêu cầu không được đáp ứng. Hạn chót ông đặt ra cho chính quyền Tehran là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ, tức 7h sáng 8-4 giờ Việt Nam).
Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo rằng toàn bộ Iran có thể bị "xóa sổ trong một đêm", đồng thời bác bỏ những lo ngại về tội ác chiến tranh.
Iran cho đến nay vẫn không cho thấy tín hiệu muốn xuống thang xung đột. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết trên mạng xã hội X rằng 14 triệu người Iran đã đăng ký tình nguyện tham chiến trong trường hợp Mỹ và Israel tiến hành tấn công trên bộ - con số gấp đôi trước đó.
"Hơn 14 triệu người Iran đã tuyên bố sẵn sàng hy sinh tính mạng", ông viết. "Bản thân tôi cũng đã, đang và sẽ luôn sẵn sàng hy sinh vì Iran".
Theo Đài CNN, Nhà Trắng đã tìm cách trấn an dư luận trước những đồn đoán rằng chính quyền Mỹ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân ở Iran, cũng như bác bỏ một bài đăng trên mạng xã hội cho rằng Phó tổng thống JD Vance đã ám chỉ khả năng này.
Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Budapest (Hungary) ngày 7-4, ông Vance đã tiết lộ rằng Mỹ vẫn còn "những công cụ chưa sử dụng" ở cuộc chiến với Iran, làm dấy lên suy đoán rằng Washington có thể tính đến phương án leo thang, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.
"Chúng tôi có những công cụ trong tay mà cho đến nay vẫn chưa quyết định sử dụng. Tổng thống Mỹ có thể quyết định sử dụng chúng. Và ông ấy sẽ làm vậy nếu phía Iran không thay đổi", ông Vance trả lời báo giới.
Phát biểu này, cùng với cảnh báo của ông Trump với Iran trên Truth Social rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất ngay trong đêm nay", đã làm dấy lên suy đoán trên mạng rằng ông Vance đang đề cập đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ cách diễn giải này. Phản hồi trên mạng xã hội X, Nhà Trắng khẳng định "không có bất kỳ điều gì" trong phát biểu của ông Vance ám chỉ lựa chọn hạt nhân, đồng thời chỉ trích các suy đoán là vô căn cứ.
Dù vậy, làn sóng bàn tán lan rộng trên mạng xã hội - từ cả hai phía chính trị - cho thấy tâm lý lo ngại đang gia tăng khi thời hạn mà ông Trump đặt ra cho Iran trước khi tiến hành các đợt không kích dữ dội nhất từ trước đến nay (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) đang đến rất gần.
Cũng trong cuộc họp báo ở Budapest, ông Vance nhấn mạnh Mỹ có ưu thế vượt trội về sức mạnh và sẵn sàng gây "tổn thất lớn hơn nhiều" nếu Iran tiếp tục đối đầu, song khẳng định Washington vẫn ưu tiên giải pháp đàm phán.
"Quyết định hiện nằm trong tay Iran", ông nói, cho biết Mỹ kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Tehran trước thời hạn tối hậu thư.
Theo các điều kiện được đưa ra, Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với năng lượng toàn cầu - và từ bỏ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.
"Tôi hy vọng họ sẽ đưa ra quyết định đúng đắn. Điều chúng tôi thực sự mong muốn là một thế giới nơi dầu khí được lưu thông tự do, người dân có thể chi trả để sưởi ấm hoặc làm mát nhà cửa, nơi họ có thể đủ khả năng đi lại để làm việc", ông nói. "Điều đó sẽ không thể xảy ra nếu Iran tiếp tục tham gia vào các hành động mà chúng tôi coi là 'khủng bố kinh tế'".
Dù phủ nhận khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân, chính quyền ông Trump vẫn phát tín hiệu cứng rắn, khi Tổng thống Mỹ cảnh báo có thể tấn công vào hạ tầng dân sự quan trọng của Iran - bao gồm nhà máy điện và các cây cầu - nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận.
Ở chiều ngược lại, các dấu hiệu chuẩn bị đối phó cũng đã xuất hiện tại Iran. Truyền thông nước này đưa tin người dân đang được kêu gọi lập "hàng rào người" quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu nhằm ngăn chặn hoặc làm chậm các cuộc tấn công tiềm tàng.
"Sau quá trình phân tích nghiêm ngặt dựa trên dữ liệu, chúng tôi đã ra quyết định khó khăn nhưng cần thiết là chấm dứt hoạt động của tàu ngầm USS Boise", tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle cho biết hôm 10/4.
Đô đốc Caudle nói rằng động thái chiến lược này sẽ giúp hải quân Mỹ tái phân bổ lực lượng lao động tay nghề cao cho các ưu tiên cao nhất, như đóng tàu ngầm lớp Virginia và Columbia mới, cũng như cải thiện năng lực sẵn sàng chiến đấu của hạm đội hiện tại.
Theo hải quân Mỹ, quyết định trên là một phần trong sáng kiến quy mô lớn nhằm tối ưu hóa cấu trúc hạm đội, đảm bảo ngân sách được đầu tư vào những năng lực sẽ trực tiếp giúp duy trì ưu thế chiến đấu.
Hải quân Mỹ đã chi khoảng 800 triệu USD cho dự án đại tu tàu ngầm USS Boise, song mới chỉ hoàn thành 22% kế hoạch công việc. Tổng chi phí ước tính để hoàn thành quá trình này đã tăng lên 3 tỷ USD, theo Fox News.
Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan cho biết nỗ lực đại tu USS Boise tương đương 65% chi phí đóng mới một tàu ngầm lớp Virginia, song nó chỉ có thể vận hành được thêm vài năm sau khi sửa chữa. "Đến một lúc nào đó, cần phải chấp nhận cắt lỗ và bước tiếp", ông nói.
Hải quân Mỹ dự định sửa chữa USS Boise từ năm 2013, song kế hoạch đã nhiều lần bị trì hoãn, chủ yếu do thiếu xưởng đóng tàu. Chiến hạm về cảng sau chuyến hải trình cuối cùng vào tháng 1/2015 và không ra khơi kể từ đó. USS Boise bị đánh giá là "không còn khả năng hoạt động bình thường" từ năm 2016 và bị tước chứng nhận khả năng lặn sau đó một năm.
Hải quân Mỹ đã chuyển USS Boise từ cảng nhà ở bang Virginia đến xưởng của hãng Newport News năm 2018. Chiến hạm này trở về cảng nhà sau đó một năm do vấn đề ưu tiên ngân sách. Nó tiếp tục di chuyển đến xưởng của Newport News vào năm 2020, song phải đến năm 2021 mới được đưa vào ụ khô để bắt đầu hoạt động bảo dưỡng hạn chế.
Nỗ lực đại tu toàn diện tiếp bị trì hoãn do vấn đề ngân sách, hợp đồng chỉ được hải quân Mỹ ký kết năm 2024.
Tính đến năm ngoái, hải quân Mỹ vẫn nỗ lực hoàn thành đại tu tàu ngầm USS Boise để đưa chiến hạm trở lại biên chế vào năm 2029. Tính đến thời điểm đó, chiến hạm này đã dành hơn 1/3 vòng đời nằm trong cảng.
USS Boise thuộc lớp ngầm tấn công nhanh Los Angeles, được khởi đóng năm 1988 và đưa vào biên chế hải quân Mỹ năm 1992. Chiến hạm được trang bị động cơ hạt nhân, có thể mang nhiều loại vũ khí như ngư lôi Mark 48, tên lửa hành trình Tomahawk, tên lửa diệt hạm Harpoon, thủy lôi Mark 67 và Mark 60.
Mỹ đã chế tạo tổng cộng 62 tàu ngầm lớp Los Angeles, với mức giá mỗi chiếc tương đương 1,9 tỷ USD vào năm 2024. Tính đến năm 2025, còn tổng cộng 23 tàu trong biên chế, chiếm gần một nửa hạm đội 50 tàu ngầm hạt nhân tấn công của hải quân Mỹ.
Số lượng tàu ngầm lớp Los Angeles của hải quân Mỹ đã giảm dần trong những năm qua, do lực lượng này tiếp nhận các chiến hạm lớp Virginia có năng lực vượt trội hơn.
