Tôi đến Thiềng Liềng (ở Cần Giờ) lần đầu vào năm 2014, trong một chuyến đi gần như không có kế hoạch. Hòn đảo nhỏ bao quanh bởi những cánh rừng đước mênh mông và dòng Soài Rạp quanh năm sóng vỗ khi đó hiện ra đúng nghĩa là một vùng đất xa xôi hẻo lánh nhất của TP.HCM: không nhà trọ, không dịch vụ du lịch, không nhiều người biết đến.
Muốn ở lại, chúng tôi chỉ có thể xin ngủ nhờ một người dân làm muối tốt bụng. Đêm xuống, cả đảo chìm trong bóng tối, thỉnh thoảng mới thấy vài ánh đèn le lói.
Không gian yên tĩnh đến mức có thể nghe rõ tiếng tàu chạy ngoài sông, tiếng máy nổ phát điện đều đều. Đón tôi là chị Mười Giạ – chủ homestay đã gắn bó với hòn đảo nhỏ hơn 30 năm. Năm 1993, chị Giạ lúc đó mới 23 tuổi đã theo chồng về làm dâu ở đảo, bắt đầu làm quen với nghề làm muối truyền thống của gia đình.
Chị Giạ nhớ mãi những ngày đầu bước chân về nhà chồng: vài nóc nhà rải rác, lối đi nhỏ xíu len lỏi giữa ruộng muối, tiếng ếch nhái kêu và những ánh đèn dầu leo lét ban đêm, nhà nào khá giả lắm thì chạy thêm máy nổ phát điện. Nghề làm muối thời gian đó phụ thuộc hoàn toàn vào nắng gió và sức người: từ lăn ruộng, làm bờ, quay nước…
Cuộc sống sinh hoạt đã khó khăn, việc tìm con chữ của trẻ em Thiềng Liềng ngày ấy cũng thật gian nan khi trên đảo chỉ có trường mẫu giáo và tiểu học. Muốn học tiếp cấp 2, cấp 3 các em phải vào Thạnh An, mỗi ngày thức dậy từ 4 giờ sáng, rọi đèn pin men theo những con đường nhỏ để kịp chuyến đò 5 giờ xuất bến.
Gần 40 năm người dân Thiềng Liềng sống bằng đèn dầu, bằng máy phát điện cho đến năm 2011, Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) thực hiện lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên đảo. Tuy nhiên, nguồn năng lượng này chỉ đủ để thắp sáng, xem tivi, còn máy bơm nước, máy giặt, tủ lạnh, máy lạnh hay xa hơn nữa là giúp sức cho nghề làm muối lúc đó vẫn còn xa vời với chị Giạ và dân đảo.
Ngày 29.4.2016, công trình xây dựng lưới điện 22 kV xuyên rừng cấp điện cho ấp Thiềng Liềng chính thức được khánh thành và đóng điện. Hàng trăm hộ dân trên đảo trong đó có gia đình chị Giạ đã vỡ òa trong niềm vui – một khoảnh khắc mà nhiều người chờ đợi suốt hàng chục năm.
Ít ai biết rằng, để có được ánh sáng ấy, những người làm điện đã phải vượt qua không ít khó khăn: kéo cáp ngầm băng qua sông, xuyên qua rừng ngập mặn, đi qua những cánh đồng muối mênh mông – những địa hình phức tạp bậc nhất của vùng ven biển Cần Giờ.
Thế nhưng, bằng sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền các cấp và quyết tâm của ngành điện thành phố, công trình vẫn được hoàn thành, đưa điện lưới quốc gia đến với Thiềng Liềng – mở ra một bước ngoặt thực sự trong đời sống và sinh kế của người dân nơi đây.
Đường điện kéo tới đâu, ánh sáng theo về tới đó, không chỉ thắp sáng một vùng quê mà còn thắp lên những ước mơ và khát khao bao đời của những người như chị Giạ. Điện về, những đứa trẻ ở Thiềng Liềng có thể tự ra bến đò trên con đường sáng trưng, có thể học bài dưới ánh đèn sáng và tiếp cận với internet qua nhiều thiết bị hiện đại. Từ đây một bước ngoặt thực sự mở ra với đời sống sản xuất của người dân đảo. Qua rồi cái thời ngồi hì hục ngồi quay nước cả ngày để nước đầy vuông muối, giờ đây chỉ cần chiếc mô tơ điện, bật công tắc là nước đã được bơm đều vào ruộng muối giúp tiết kiệm không chỉ thời gian mà cả sức lực cho diêm dân.
Đến Thiềng Liềng những ngày này, tôi cảm nhận không khí tất bật của hòn đảo nhỏ, bận rộn nhưng ai cũng phấn khởi vui mừng. Những cánh đồng muối trắng trải dài tít tắp, những thuyền ghe neo san sát ngoài sông chờ thu mua, những dáng người ngược xuôi gánh muối từ ruộng về kho, chở muối ra bến và cả tiếng nói cười xôn xao của những du khách… Mang ra ly nước trái siro từ vườn nhà, chị Giạ hồ hởi kể về vai trò mới của mình: chủ homestay kiêm hướng dẫn viên.
Năm 2022, Thiềng Liềng bắt đầu phát triển du lịch cộng đồng, và chị Giạ là một trong những người tiên phong. Có điện lưới quốc gia, chị Giạ mở rộng căn nhà, trang bị thêm tủ đông trữ đồ ăn, quạt, máy lạnh. Từ ruộng muối, chị mở thêm dịch vụ homestay lưu trú, làm siro giải khát đồng thời kể câu chuyện của Thiềng Liềng cho du khách. “Ngày mới ra đảo chị không bao giờ nghĩ đến cảnh sẽ có ai ra đây du lịch chứ đừng nói tới ở lại” – chị cười tươi rói.
Tuy mới chỉ có khoảng 16 hộ làm du lịch cộng đồng, thế nhưng Thiềng Liềng đã tạo được dấu ấn về một hòn đảo mộc mạc bình yên không chỉ có muối mà còn đa dạng trải nghiệm từ cảnh sắc, ẩm thực đến văn hóa nghệ thuật.
Những đứa trẻ Thiềng Liềng năm xưa học bài dưới ánh đèn dầu giờ bắt đầu quay lại xây dựng quê hương trong vai trò những hướng dẫn viên bản địa, những chủ homestay, chủ quán cà phê. Nhờ hòa lưới điện quốc gia, hòn đảo nhỏ thực sự đã thay áo mới, đầy sức sống, đầy nội lực cho một chặng đường phát triển mới.
Hơn ba thập kỷ trôi qua, chị Giạ từ một cô gái trẻ liều lĩnh theo chồng đi khởi nghiệp đã trở thành bà ngoại của những đứa trẻ, là chủ homestay đồng thời cũng là người chứng kiến vô vàn những đổi thay của một hòn đảo leo lét ánh đèn dầu, rồi bỗng bừng sáng với điện lưới quốc gia.
Hành trình đưa điện ra Thiềng Liềng không đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật, mà là câu chuyện của sự kiên trì, của những nỗ lực của ngành điện thành phố manh tên Bác đã rút ngắn khoảng cách giữa đảo xa và đất liền. Điện giờ đây không chỉ thắp sáng những ngôi nhà mà còn mở ra một hướng đi mới giúp bà con trên đảo phát triển kinh tế bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/dien-ve-da-doi-doi-cho-nguoi-dan-tren-dao-thieng-lieng-185260407210350905.htm
THỂ LỆ CUỘC THI ẢNH Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác với tổng giải thưởng 120 triệu đồng
Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Sở Quản lý và Phân phối Điện TP.HCM (7.8.1976 -7.8.2026), nay là Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), Báo Thanh Niên và EVNHCMC phát động cuộc thi viết và ảnh: Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác, nhằm tôn vinh chặng đường 50 năm xây dựng, phát triển, đồng thời lan tỏa hình ảnh đẹp của ngành điện tận tụy – bản lĩnh – hiện đại – nhân văn – nghĩa tình. Tổng giải thưởng là 220 triệu đồng.
Tất cả độc giả Báo Thanh Niên, người dân, cán bộ, công nhân viên, học sinh – sinh viên, người lao động… đểu có thể tham gia cuộc thi, không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp.
Không hạn chế
Tác phẩm dự thi là ảnh phản ánh sự đổi thay mạnh mẽ của ngành điện TP.HCM trong suốt 50 năm qua; vai trò cung cấp điện cho phát triển kinh tế – xã hội; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; các công trình tiêu biểu; cùng những phản ánh chân thực, xúc động về ngành điện.
Các bức ảnh về các sự kiện, ấn tượng của người dân/khách hàng trước sự thay đổi từng ngày của ngành điện TP.HCM về chất lượng dịch vụ, chất lượng cung ứng, chất lượng nguồn điện. Bức ảnh cũng thể hiện được sự phát triển công nghiệp đầu tàu kinh tế của cả nước, cho sự phát triển kinh tế - xã hội phát triển, đời sống của người dân tại vùng sâu, vùng khó khăn, nơi đảo xa… được thay đổi nhờ có điện.
- Điện lực TP.HCM với đời sống: Góp phần phát triển kinh tế – xã hội, đảm bảo điện cho sản xuất, sinh hoạt, quốc phòng – an ninh.
- Ngành điện năng động, sáng tạo, chuyên nghiệp: Hình ảnh CBCNV trong lao động; phong trào thi đua; công trình đầu tư phát triển lưới điện; dịch vụ khách hàng; hoạt động an sinh xã hội.
- Lưới điện thông minh – chuyển đổi số: SCADA/DMS, điều khiển từ xa, trạm không người trực, AI, đo xa, camera nhiệt…
- Điện hướng tới tương lai xanh: Công nghệ mới, năng lượng sạch, giải pháp giảm phát thải, hiện đại hóa lưới phân phối..
Bài dự thi gửi về Email: 50namnganhdienthanhpho@thanhnien.vn
Gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, P. Xuân Hòa, TP.HCM (ghi rõ: Bài tham dự cuộc thi: Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác)
Từ ngày 11.3 – 30.6.2026
Mọi chi tiết của Thể lệ đăng chi tiết tại: thanhnien.vn
Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác: 50 năm ấy, những mạch ngầm kiêu hãnh
Thú thực là khi đứng giữa lòng Sài Gòn - TP.HCM rực rỡ của năm 2026 này, nhìn những bảng hiệu LED lấp lánh trên phố đi bộ Nguyễn Huệ (TP.HCM), trong đầu tôi lại hiện lên một hình ảnh chẳng liên quan chút nào. Đó là mùi dầu hỏa nồng hắc từ "chiếc đèn Huê Kỳ" và tiếng lạch cạch của chiếc quạt nan cũ kỹ giữa trưa hè oi ả. Với những đứa trẻ sinh ra ngay sau ngày đất nước thống nhất như tôi, ký ức về thành phố không bắt đầu bằng những tòa nhà chọc trời. Nó bắt đầu bằng bóng tối và những sự chờ đợi.
Trở lại cái thời cắt điện luân phiên ấy gian khó thật nhưng cũng đầy tình nghĩa. Hễ điện tắt là cả xóm lại kéo nhau ra vỉa hè hóng gió, tiếng máy nổ "bạch bạch" của mấy nhà khá giả vang lên xé toạc cái tĩnh lặng của đêm đen.
Và trong ánh đèn lờ mờ ấy, hình ảnh những chú thợ điện vai vác thang tre, len lỏi qua từng con hẻm nhỏ với bộ đồ bảo hộ sờn cũ đã trở thành một phần của tuổi thơ tôi. Họ không chỉ đi sửa dây điện chằng chịt như mạng nhện đâu. Tôi cảm giác họ đang chắt chiu từng tia sáng để nối lại niềm hy vọng cho một thành phố vừa đi qua bão táp chiến tranh.
Rồi Sài Gòn chuyển mình. Thập niên 90 và những năm đầu thế kỷ 21 chứng kiến một sự lột xác ngoạn mục. Những trạm biến áp 110 kV, 220 kV mọc lên, đóng vai trò như những "trái tim" khổng lồ bơm sức sống cho vùng đất năng động nhất cả nước này. Tôi vẫn nhớ cảm giác choáng ngợp khi lần đầu thấy đèn cao áp rực sáng dọc đại lộ Đông Tây. Chao ôi, nó đẹp lạ lùng! Nhưng có một cuộc cách mạng khác, lặng lẽ hơn mà có lẽ ít người để ý: Chiến dịch ngầm hóa lưới điện.
Chưa kể đến việc an toàn, cái hay nhất là nhìn lên bầu trời thành phố hôm nay, bạn sẽ không còn thấy những "búi dây" đen kịt che lấp màu xanh của mây trời nữa. Những hàng cột điện thô kệch đã lùi bước, nhường chỗ cho không gian kiến trúc thông thoáng. Dòng điện bây giờ đã được giấu kín vào lòng đất, trở thành những mạch máu ngầm bền bỉ, mặc kệ những cơn mưa rào bất chợt hay giông bão phương Nam, ánh sáng vẫn chưa bao giờ lỗi nhịp.
50 năm ngành điện thành phố - một nửa thế kỷ, một hành trình dài dằng dặc từ việc phải đóng cắt điện bằng tay cho đến lúc làm chủ công nghệ 4.0. Giờ đây, ngồi trong một quán cà phê nhỏ ven sông, tôi có thể thanh toán hóa đơn điện chỉ bằng một cái chạm nhẹ trên smartphone. Tiện lợi đến mức đôi khi mình quên mất sự hiện diện của nó. Không còn cảnh nhân viên cầm sổ gõ cửa từng nhà, thay vào đó là hệ thống đo xa và trung tâm điều khiển từ xa cực kỳ hiện đại. Thậm chí, nhiều khi sự cố được xử lý xong xuôi trong tích tắc trước cả khi khách hàng kịp nhận ra.
Thế nhưng, dù hiện đại đến đâu, cái "chất" của người thợ điện Sài Gòn - TP.HCM vẫn vậy. Vẫn là màu áo cam rực rỡ đó, nhưng giờ họ là những "kỹ sư số", âm thầm gác đêm cho ánh sáng của những tòa nhà chọc trời và các dây chuyền sản xuất công nghệ cao.
Đêm nay, đứng từ trên cao nhìn xuống, Sài Gòn hiện ra như một dải ngân hà lộng lẫy. Tôi chợt nhận ra sự vĩ đại đôi khi chẳng nằm ở những tượng đài sừng sững, mà nằm chính ở mạch điện ngầm đang lặng lẽ chảy dưới chân mình.
Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), tôi muốn gửi một lời cảm ơn chân thành đến "những người giữ lửa" thầm lặng. Ánh điện hôm nay không chỉ thắp sáng những ngôi nhà, mà còn thắp sáng cả khát vọng vươn tầm quốc tế của một đô thị đặc biệt. Sài Gòn - TP.HCM năm 2026, ánh sáng vẫn lung linh trên dòng kênh Nhiêu Lộc, viết tiếp một hành trình 50 năm kiên cường và rực rỡ của EVNHCMC.
