Rạng sáng 7.4, tại một quán bánh bèo vỉa hè trên đường Hoàng Văn Thụ (ở phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai), bà Trần Thị Lan (60 tuổi), bị một thanh niên chửi bới, nhổ nước bọt, ném ghế, dùng dao hăm dọa và tát liên tục vào mặt.
Con trai bà đến can ngăn cũng bị nhóm 3 người đấm đá, rượt đuổi. Clip từ camera lan truyền trên mạng xã hội. Cộng đồng mạng phẫn nộ. Công an tỉnh Gia Lai tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý (35 tuổi) về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Câu chuyện trên quen thuộc đến mức cư dân mạng có thể đoán trước được cái kết. Clip lan truyền, dư luận sôi sục, cơ quan chức năng vào cuộc, đối tượng bị tạm giữ.
Rồi vài ngày sau, một clip khác xuất hiện, một nạn nhân khác, một cơn phẫn nộ khác. Tôi gọi đó là vòng lặp, bởi nó lặp đi lặp lại mà không có gì thay đổi ở phần gốc rễ.
Chỉ tính riêng từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4.2026, báo chí đã phản ánh một chuỗi vụ hành hung nơi công cộng với mật độ đáng lo ngại.
Đêm 31.3, tại Đắk Lắk, nhóm thanh niên mang hung khí truy sát người đi đường trên tỉnh lộ 2.
Ngày 5.4, tại Nghệ An, một phụ nữ bị 2 đối tượng bịt mặt dùng hung khí hành hung giữa ban ngày.
Ngày 7.4, tại Huế, một người đàn ông đánh học sinh trong tiệm tạp hóa.
Cùng ngày, tại Lâm Đồng, một sản phụ bị hành hung ngay trước giờ sinh tại bệnh viện. Và cũng trong ngày 7.4, bà Lan bị đánh ở Quy Nhơn Nam.
Năm vụ trong chưa đầy một tuần, trải dài từ Tây nguyên đến Bắc Trung bộ, với nạn nhân đủ mọi lứa tuổi và hoàn cảnh.
Tại Thanh Hóa, theo thống kê của cơ quan chức năng, chỉ trong 3 tháng từ 15.12.2025 đến 15.3.2026, địa bàn tỉnh này đã xảy ra 34 vụ gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích và giết người với khoảng 200 đối tượng liên quan.
Vụ Đặng Chí Thành đánh phụ nữ tại sảnh chung cư Sky Central ở Hà Nội (tháng 8.2025) vừa kết thúc phúc thẩm đầu tháng 4.2026 với mức án 6 tháng tù. Vụ hành hung hàng xóm tại chung cư CT5-ĐN2 tại Hà Nội vào tháng 1.2026 cũng xử lý theo tội gây rối trật tự công cộng.
Những con số ấy cho thấy bạo lực đời thường không phải hiện tượng cá biệt mà đang trở thành một dạng “rối loạn xã hội” có tính hệ thống. Nhưng cách xã hội phản ứng lại mang tính sự vụ. Dư luận chỉ bùng lên khi có clip đủ sốc, đủ rõ nét, đủ biểu tượng.
Clip của bà Lan gây chấn động vì hội tụ tất cả các yếu tố kích hoạt cảm xúc tập thể. Nạn nhân là người già, hành vi côn đồ diễn ra trắng trợn trước camera, lời bà Lan nhẫn nhịn “tôi già rồi, anh cứ chửi thoải mái” trở thành biểu tượng cho sự bất lực. Nhưng không phải vụ nào cũng có camera. Không phải nạn nhân nào cũng đủ “điển hình” để viral (lan truyền).
Tôi không phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội trong việc đẩy nhanh xử lý. Nếu không có clip, rất có thể vụ bà Lan sẽ kết thúc bằng việc gia đình Nguyễn Văn Ý đến thăm hỏi, hỗ trợ tiền, và bà Lan chấp nhận bỏ qua, đúng như bà đã bày tỏ khi nói rằng vợ người đó đang mang thai nên không muốn làm lớn chuyện.
Áp lực dư luận đã buộc Công an tỉnh Gia Lai phải tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý thay vì để vụ việc lắng xuống ở cấp phường. Nhưng chính sự phụ thuộc vào áp lực dư luận ấy lại là triệu chứng của một vấn đề sâu hơn.
Khi việc xử lý bạo lực phụ thuộc vào sức nóng truyền thông thay vì quy trình tố tụng, pháp luật không còn vận hành theo nguyên tắc bình đẳng nữa. Một vụ hành hung được xử lý nhanh vì clip có hàng triệu lượt xem. Một vụ khác với mức độ côn đồ tương đương nhưng không có camera thì liệu có trôi vào im lặng?
Chi tiết đáng suy nghĩ nhất trong vụ này là phản xạ đầu tiên của bà Lan. Khi bị hành hung lúc rạng sáng, bà không gọi công an. Bà gọi con trai đến đưa đi bệnh viện.
Phản xạ ấy không phải của riêng bà Lan. Nó phản ánh một thực tế phổ biến rằng với rất nhiều nạn nhân bạo lực đời thường ở Việt Nam, pháp luật không phải nơi họ nghĩ đến đầu tiên khi bị xâm hại.
Có thể vì họ chưa tin vào tốc độ phản ứng của cơ quan chức năng? Có thể vì họ biết rằng với thương tích nhẹ, vụ việc sẽ chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính? Có thể vì văn hóa nhẫn nhịn và dĩ hòa vi quý khiến người bị hại tự cắn răng chịu đựng?
Dù lý do nào thì kết quả cũng giống nhau. Nạn nhân không tìm đến pháp luật và pháp luật cũng không chủ động tìm đến nạn nhân.
Vòng lặp ấy vận hành bằng 3 bước. Thứ nhất là bạo lực xảy ra và nạn nhân chọn im lặng. Thứ hai là clip lan truyền phá vỡ sự im lặng, dư luận phẫn nộ, cơ quan chức năng xử lý theo sức ép. Thứ ba là mọi thứ lắng xuống, không có thay đổi nào về cơ chế phòng ngừa, không có đánh giá nào về lỗ hổng xử lý cho đến khi clip tiếp theo xuất hiện.
Điều 318 bộ luật Hình sự 2015 quy định tội gây rối trật tự công cộng với khung hình phạt cơ bản từ phạt tiền 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Khung tăng nặng theo khoản 2 lên đến 7 năm tù khi có tổ chức, dùng hung khí, hoặc gây cản trở giao thông nghiêm trọng.
Nhưng phần lớn các vụ bạo lực gặp trong đời thường rơi vào khung 1 với mức án phổ biến quanh 6 tháng tù. Mức chế tài ấy có đủ sức răn đe hay không? Tần suất các vụ việc gây rối trong thời gian gần đây đang tự trả lời.
Để phá vỡ vòng lặp ấy cần thay đổi ở cả 3 bước cùng lúc. Nạn nhân cần được khuyến khích và hỗ trợ để trình báo thay vì im lặng. Cơ quan chức năng cơ sở cần chủ động xử lý theo quy trình thay vì chờ áp lực dư luận. Và chế tài cần đủ nghiêm khắc để người có ý định bạo lực phải cân nhắc trước khi hành động thay vì chỉ hối hận sau khi clip lên mạng.
Camera quán bánh bèo của bà Lan đã ghi lại toàn bộ hành vi côn đồ của Nguyễn Văn Ý. Nhưng camera chỉ là “nhân chứng” thụ động. Nó ghi lại được vòng lặp nhưng không phá vỡ được vòng lặp. Việc phá vỡ ấy là phần việc của pháp luật, của thiết chế và của cả xã hội.
Nếu chúng ta tiếp tục chỉ phẫn nộ theo từng clip rồi quên thì vòng lặp sẽ tiếp tục quay. Và nạn nhân tiếp theo có thể là bất kỳ ai.
Ngày 8.4, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Văn Tài, Phó chủ tịch UBND phường Mỹ Thượng, cho biết sau khi xác minh việc một nam sinh bị chủ quán tạp hóa đóng trên địa bàn đánh liên tục vào mặt, công an xã đã mời các bên liên quan lên làm việc.
Qua xác minh ban đầu, sự việc xảy ra ngày (6.4), tại quán tạp hóa H.H ở phường Mỹ Thượng.
Theo nội dung clip trích xuất từ camera an ninh của quán này, trong lúc một nam học sinh đang uống nước, rồi tiến lại đứng gần tủ lạnh thì bất ngờ bị người đàn ông mặc áo vàng (chủ quán) liên tiếp đánh vào mặt.
Đáng chú ý, người đàn ông này đã tác động rất mạnh khiến nam sinh xây xẩm mặt mày, gần ngã xuống, khi có người vào can ngăn thì mới dừng lại. Đoạn clip sau khi lan truyền trên mạng xã hội đã thu hút nhiều lượt xem, đa phần đều để lại bình luận bày tỏ sự bức xúc.
Nam sinh trong đoạn clip trên là em N.H.T.Đ (13 tuổi, học sinh lớp 7 tại một trường THCS đóng trên địa bàn phường Mỹ Thượng). Theo lời kể của phụ huynh em Đ., cùng ngày, khi vừa tan học, em Đ. ghé quán tạp hóa này để mua nước. Uống xong, em Đ. tiến tới tủ lạnh gần đó để hỏi mua kem, thì bị nam chủ quán lao đến đánh liên tục vào mặt.
Sau khi đi học về, em Đ. có biểu hiện đau đầu và kể lại việc cho gia đình. Cùng ngày, gia đình em Đ. đã đến quầy tạp hóa này, tìm gặp chủ quán để làm rõ, đồng thời yêu cầu trích xuất camera xem lại sự việc. Quá trình đó, phụ huynh em Đ. đã quay lại đoạn clip trên và đăng lên mạng xã hội.
Cũng theo thông tin từ người nhà em Đ., ngày 7.4, gia đình đã đưa em Đ. đi khám tại Bệnh viện T.Ư Huế để thăm khám, tại đây em Đ. được chẩn đoán bị chấn động não.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Văn Tài, Phó chủ tịch UBND phường Mỹ Thượng, cho biết công an đang tiếp tục làm việc với người đàn ông đánh em Đ. và khi có thông tin sẽ cung cấp cụ thể.
Theo đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 vừa được UBND TP HCM phê duyệt, khu vực này nằm tại hồ trung tâm Thủ Thiêm, thuộc phường An Khánh, giáp các đường Nguyễn Cơ Thạch, Tố Hữu, Mai Chí Thọ.
Đây sẽ là trung tâm chính trị - hành chính - văn hóa mới của thành phố, kết hợp không gian công viên và mặt nước. Quy mô phục vụ gồm khoảng 6.000 cán bộ, công chức, viên chức, 2.000 lượt người đến giao dịch hành chính, 3.000 khách đến các công trình văn hóa, 3.000 người tham quan công viên cùng khoảng 1.000 lao động.
Đồ án quy hoạch nhằm cụ thể hóa việc xây dựng các công trình trọng điểm tại Thủ Thiêm như trung tâm hành chính, cung thiếu nhi, nhà hát - trung tâm biểu diễn - hội nghị, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị sau điều chỉnh địa giới. Đồ án này cũng thay thế các quy hoạch chi tiết trước đây liên quan hồ trung tâm và dự án cung thiếu nhi trong khu vực.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, dự án dự kiến khởi công dịp 30/4, gồm trung tâm hành chính cao 33 tầng, nhà hát đa năng, công viên khoảng 10 ha, mặt nước hơn 12 ha và hầm đậu xe ngầm. Tổng vốn đầu tư ước khoảng 30.800 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức PPP (BT).
Công trình được định hướng theo mô hình xanh, không gian mở, giúp người dân thuận tiện tiếp cận dịch vụ công. Các khu chức năng được tổ chức linh hoạt, dùng chung hạ tầng như phòng họp, hội nghị và không gian làm việc để tối ưu vận hành.
Khu đô thị mới Thủ Thiêm được quy hoạch từ năm 1996 với diện tích 930 ha, nằm bên bờ đông sông Sài Gòn, đối diện quận 1 cũ, định hướng trở thành trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ mới của TP HCM với quy mô dân số khoảng 200.000 người.
Hiện các cơ quan công quyền của TP HCM phân tán ở nhiều nơi, trong đó trụ sở HĐND và UBND thành phố đặt tại số 86 Lê Thánh Tôn - công trình hơn 100 năm tuổi. Trung tâm hành chính mới tại Thủ Thiêm được kỳ vọng sẽ tạo đầu mối tập trung, hiện đại hóa bộ máy quản lý đô thị.
Hơn 10 giờ ngày 12.4, Công an TP.HCM vẫn đang phối hợp các đơn vị nghiệp vụ phong tỏa, khám nghiệm hiện trường vụ cháy nhà trọ trên đường Nguyễn Thị Thơi (phường Tân Thới Hiệp). Vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã cướp đi sinh mạng của 2 người và khiến nhiều người khác phải nhập viện cấp cứu.
Theo người dân tại hiện trường, căn nhà xảy ra hỏa hoạn là loại hình nhà ở kết hợp cho thuê trọ. Bà H., một người dân sống cạnh hiện trường, chưa hết bàng hoàng kể lại: "Lúc đó khoảng 3 giờ, khu phố đang ngủ say thì nghe tiếng nổ bùng bùng. Mọi người đến thì thấy cháy xuất phát từ tầng trệt (nơi để xe máy). Khói đen kịt bốc lên từ tầng trệt, lùa thẳng theo lối cầu thang duy nhất lên các phòng trọ phía trên khiến mọi người bị ngộp, không thấy đường mò ra".
Trong cơn hoảng loạn, nhiều người ở các tầng trên cao đã phải leo qua ban công, nhảy sang mái tôn nhà hàng xóm để thoát thân.
Một nhân chứng tên C. xúc động nhớ lại khoảnh khắc cứu bé gái: "Tội nghiệp nhất là nhà có bé gái nhỏ mới vài tuổi. Khói dày đặc đến mức mẹ bé không thấy đường đi, chỉ biết ôm con kêu cứu. Tôi thấy một người nào đó đứng trên lầu thả bé xuống cho người phía dưới chụp lấy. May mắn là bé an toàn, trong khi những người lớn xung quanh đều bị ám khói đen thui, xỉu hết".
Theo người dân địa phương, khi phát hiện lửa bùng phát, vợ chồng chủ nhà đã nỗ lực mở cửa thoát hiểm phía trước để các sinh viên, người lao động ở trọ chạy ra ngoài. Tuy nhiên, do khói bốc quá nhanh và dày đặc, những người ở các phòng phía sau đã không kịp thoát thân và bị ngạt khói.
Nhiều người dân cho biết thêm, khi cháy, điện bị cúp, trời lại tối nên người dân xung quanh không thể tiếp cận trực tiếp. Người dân chỉ biết dùng nước sinh hoạt tạt vào các vách tường lân cận để ngăn cháy lan trong lúc chờ lực lượng chức năng.
Đến hơn 10 giờ cùng ngày, thi thể 2 nạn nhân tử vong (được xác định là người từ tỉnh khác đến thuê trọ) đã được đưa ra khỏi hiện trường. Những người bị thương đang được điều trị tại các bệnh viện. Danh tính các nạn nhân chưa được công bố.
Trao đổi với Báo Thanh Niên, một lãnh đạo UBND phường Tân Thới Hiệp cho biết ngay sau khi vụ việc xảy ra, chính quyền địa phương đã có mặt tại hiện trường để chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả.
"Bước đầu, địa phương hỗ trợ mỗi trường hợp tử vong 10 triệu đồng và người bị thương 5 triệu đồng. Chúng tôi đã chỉ đạo MTTQ và các đoàn thể phối hợp nắm bắt gia cảnh của các nạn nhân, đa phần là người dân từ các tỉnh lên thành phố mưu sinh, để có hướng hỗ trợ thêm. Đồng thời, phường cũng đã báo cáo Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM để xin thêm nguồn hỗ trợ cho gia đình các nạn nhân", vị này thông tin thêm.
Nguyên nhân vụ cháy nhà trọ ở phường Tân Thới Hiệp đang được Công an TP.HCM điều tra làm rõ.
