Chiều 9/4, TAND Hà Nội tuyên phạt Đỗ Tuấn Anh (41 tuổi, cựu Đội phó Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an quận Cầu Giấy cũ) và Lê Quang Hưng, 30 tuổi, lần lượt 3 năm và 3 năm 6 tháng tù cùng về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo HĐXX, bị cáo Hưng không điều tra cơ bản khu nhà trọ, không lập hồ sơ quản lý và không xử lý vi phạm; còn Đội phó Tuấn Anh không chỉ đạo, đôn đốc đầy đủ, để cơ sở tồn tại nhiều vi phạm nhưng không bị kiểm tra, xử lý.
Tuy nhiên, HĐXX xác định sai phạm của hai bị cáo không phải nguyên nhân chính dẫn đến vụ cháy đặc biệt nghiêm trọng; nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ trách nhiệm của chủ nhà trọ là vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết.
HĐXX nhận định hai bị cáo phạm tội do lỗi vô ý, được gia đình các nạn nhân xin giảm nhẹ nên tuyên mức án như trên. Trước đó, VKS đề nghị phạt mỗi bị cáo 3-4 năm tù.
Chủ nhà được miễn trách nhiệm hình sự là ‘chưa phù hợp’
Ngoài ra, tòa cho rằng việc VKS không truy tố, miễn trách nhiệm hình sự đối với ông Nguyễn Kim Quyết là chưa phù hợp với tính chất, mức độ hậu quả vụ án, nên kiến nghị Cơ quan điều tra và VKSND Hà Nội tiếp tục xem xét trách nhiệm hình sự của ông này để xử lý theo quy định pháp luật.
Đối với các vi phạm trong công tác quản lý nhà trọ, HĐXX kiến nghị thành phố Hà Nội chỉ đạo UBND các phường, xã và cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền về phòng cháy chữa cháy, không để xảy ra vụ việc tương tự.
Tòa cũng kiến nghị Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời hướng dẫn, chỉ đạo cán bộ chiến sĩ thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ.
Vụ hỏa hoạn trên phố Trung Kính khiến 15 người chết xảy ra hồi tháng 5/2024; trong đó 12 nạn nhân là khách trọ, còn lại là thành viên chủ nhà.
Ông Nguyễn Kim Quyết bị xác định cùng vợ quản lý khu nhà trọ vi phạm nhiều quy định về PCCC – nơi xảy ra vụ cháy khiến 15 người chết, trong đó có mẹ, vợ và con trai ông. Dù có dấu hiệu phạm tội, ông được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự do chịu thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, đã bồi thường 895 triệu đồng và tích cực khắc phục hậu quả.
Tại tòa, ông Quyết liên tục khai mọi việc cho thuê, quản lý nhà trọ đều do vợ phụ trách, bản thân “không biết, không quan tâm”.
Chủ tọa bác lời khai này, cho rằng ông không thể phủi trách nhiệm khi đứng tên trên hợp đồng cho thuê trọ.
Hai cựu cảnh sát phân trần việc thiếu trách nhiệm
Khu nhà trọ của ông Quyết là cơ sở thuộc diện quản lý nhà nước về PCCC của Đội Cảnh sát PCCC và CNCH Công an quận Cầu Giấy. Dù được giao phụ trách địa bàn phường Trung Hòa, bị cáo Hưng không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ rà soát, không phát hiện cơ sở ông Quyết cho thuê trọ và vi phạm quy định PCCC.
Đối với cựu Đội phó Tuấn Anh, VKS xác định bị cáo không chỉ đạo, quản lý đầy đủ, dẫn đến khu trọ của ông Quyết không có đơn vị nào phụ trách. Dù tồn tại nhiều vi phạm về PCCC, cơ sở này suốt thời gian dài không bị kiểm tra, xử lý.
Khai tại tòa, cựu thượng úy Hưng cho biết công tác tại Đội từ tháng 4/2021. Chín tháng trước vụ hỏa hoạn, bị cáo được phân công quản lý một nửa địa bàn phường Trung Kính (cũ), rộng khoảng 1,2 km2. Nhiệm vụ của Hưng là rà soát các cơ sở kinh doanh trên địa bàn để phân loại thuộc diện quản lý của phường hay quận.
Trả lời câu hỏi vì sao không đưa khu trọ nhà ông Quyết vào bất kỳ danh sách nào, Hưng khai thời điểm đó mới nhận địa bàn, trong khi phường có nhiều cơ sở nên chủ yếu quản lý theo danh sách cán bộ tiền nhiệm bàn giao, dự định sẽ tiếp tục đi thực tế để cập nhật các địa điểm chưa nắm được.
Tuy nhiên, theo lời bị cáo, mới làm được vài tháng thì Hà Nội liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy nghiêm trọng, khiến thành phố triển khai hàng loạt kế hoạch tổng kiểm tra liên ngành đối với quán karaoke trá hình, nhà xưởng, tòa nhà văn phòng…
Hưng cho biết mình được phân công tham gia các đoàn kiểm tra này nên phần lớn thời gian phải thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo cấp trên, không còn thời gian rà soát bổ sung địa bàn.
Đối đáp tại tòa, kiểm sát viên nói “rất thông cảm” với áp lực quản lý địa bàn rộng của bị cáo, song cho rằng Hưng phải nhận thức bản thân chưa làm hết trách nhiệm. Theo VKS, nếu gia đình ông Quyết được các bị cáo hướng dẫn, chỉ đạo ngay từ đầu thì hậu quả có thể đã khác.
Trước đó, tại cơ quan điều tra, Hưng khai “nghĩ nhà này thuộc diện UBND phường Trung Hòa quản lý, không phải lực lượng cảnh sát PCCC nên không kiểm tra”.
Về trách nhiệm của chính quyền địa phương, VKS cho biết trong quá trình thực hiện chỉ thị của thành phố, Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ đã tổng rà soát, lập danh sách 861 cơ sở thuộc diện quản lý của UBND phường Trung Hòa. Trong danh sách này không có khu trọ của gia đình ông Quyết. UBND phường Trung Hòa vì vậy mặc nhiên cho rằng cơ sở thuộc diện quản lý của Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
Nhà trọ vi phạm PCCC suốt 15 năm không ai biết
Trong khi đó, cấp trên của Hưng là cựu Đội phó, thiếu tá Đỗ Tuấn Anh khai phụ trách địa bàn của ba phường với số cơ sở phải quản lý lên tới 10.000-20.000.
Bị cáo nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu, song cho rằng bản thân thường xuyên đôn đốc, quan tâm công tác rà soát địa bàn vì luôn xác định đây là nhiệm vụ “xương sống” của đơn vị. “Tôi rất ý thức điều này, trong các biên bản họp đều ghi nhận việc tôi có đôn đốc”, Tuấn Anh nói.
Chủ tọa Đinh Quốc Trí hỏi: “Đôn đốc là một chuyện, nhưng đôn đốc xong có kiểm tra lại xem cấp dưới làm thế nào không?”. Bị cáo đáp có nhận thấy một số cán bộ làm chưa tốt, nhưng “nếu đã chỉ đạo nhiều lần mà cán bộ vẫn không chủ động thì rất khó”.
Về quy trình phân loại cơ sở thuộc diện UBND phường hay Cảnh sát PCCC quận quản lý, Tuấn Anh cho biết việc này cơ bản dựa trên đề xuất của UBND phường lập danh sách.
Theo VKS, tháng 11/2022, Công an phường Trung Hòa từng đề xuất chuyển danh sách nhà cho thuê trọ sang Đội Cảnh sát PCCC quận Cầu Giấy quản lý, trong đó có khu trọ của ông Quyết.
Tuy nhiên, tại tòa, Tuấn Anh cho rằng danh sách chỉ có tên và địa chỉ, chưa thể hiện quy mô nên chưa đủ căn cứ phân loại. “Chúng tôi tiếp nhận cũng không quản lý được, chưa phân quyền cho ai”, bị cáo nói, cho rằng với hàng chục nghìn cơ sở thì chỉ nhìn địa chỉ không thể biết nơi nào vi phạm.
Chủ tọa chia sẻ với khối lượng công việc của bị cáo, nhưng nhấn mạnh với vai trò chỉ huy, khi cấp dưới báo cáo đề xuất thì phải xem xét đến cùng. Theo chủ tọa, việc xem xét không chỉ dừng ở địa chỉ số nhà mà phải đánh giá điều kiện phòng cháy chữa cháy của khu trọ để xác định thuộc thẩm quyền quản lý của phường hay quận.
“Đấy mới là nhiệm vụ của người chỉ huy. Đằng này bị cáo nghe báo cáo thôi mà không xem xét lại có đúng hay không”, chủ tọa phân tích, cho rằng hậu quả là khu trọ suốt 15 năm không thuộc diện quản lý PCCC của bất kỳ cơ quan nào.
Năm 2016, Christine Marie, chuyên gia về tâm lý học giáo phái, cùng chồng là nhà sản xuất video âm nhạc Tolga Katas lái xe từ nhà ở Las Vegas đến cộng đồng Short Creek biệt lập ở Colorado City, bang Arizona. Mục đích của họ là thâm nhập và kết bạn với các thành viên giáo phái Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (FLDS).
Thời điểm đó, giáo phái đa thê khét tiếng này đang chao đảo sau khi người lãnh đạo của họ, nhà tiên tri tự xưng Warren Jeffs, và một số tín đồ nam bị bỏ tù vào năm 2011 vì quan hệ tình dục với những "người vợ" vị thành niên.
Chính quyền đang trong quá trình tịch thu tài sản thuộc sở hữu của FLDS và trục xuất các gia đình đã sinh sống ở đó qua nhiều thế hệ suốt gần một thế kỷ.
Christine Marie, từng trải qua cuộc hôn nhân bạo hành với người chồng tự xưng là tiên tri, quyết định đến Colorado City để giúp đỡ cộng đồng FLDS tại đây, còn Tolga Katas định thực hiện một bộ phim tài liệu về cộng đồng này.
Sau thời gian đầu bị xa lánh vì là người ngoài, vợ chồng Christine dần giành được sự tin tưởng của họ.
Cặp đôi gặp gỡ những phụ nữ đang gặp khó khăn, cung cấp viện trợ nhân đạo và giúp họ khởi nghiệp, phát triển kinh doanh để kiếm tiền nuôi sống gia đình. Một số thành viên của cộng đồng biệt lập này dần cho phép cặp đôi ghi hình các hoạt động thường nhật và các buổi tụ họp xã hội của họ để làm phim tài liệu.
Nhưng mục đích của vợ chồng Christine thay đổi khi gặp Sam Bateman - kẻ tự xưng là nhà tiên tri mới, kế thừa tinh thần của Warrren và khôi phục chế độ đa thê.
Thâu tóm quyền lực
Trong nhiều năm, giáo phái FLDS dường như không có người lãnh đạo sau khi Warren Jeffs bị kết án tù chung thân vì tội lạm dụng trẻ em. Trong giáo phái này, chỉ "nhà tiên tri" được phép cử hành hôn lễ.
Thời gian đầu, Warren vẫn tiếp tục gửi chỉ thị cho những tín đồ từ trong tù. Tuy nhiên, theo thời gian, quyền lực của ông ta suy yếu, cộng đồng FLDS chia rẽ thành các nhóm đối lập.
Năm 2019, Sam Bateman, 43 tuổi, vốn là thành viên cấp thấp của FLDS, loan tin rằng nhận được phán truyền trực tiếp từ Chúa, tuyên bố Warren đã đánh mất ân sủng và hắn được chọn làm lãnh đạo thay thế.
Sam bắt đầu thuyết giảng, thực hiện các nghi lễ và thu thập tín đồ. Để thiết lập quyền lực, hắn cưới hơn 20 người vợ theo tục đa thê gắn liền với vị trí lãnh đạo trong FLDS. Khi số lượng tín đồ tăng lên, Sam hoàn toàn tách khỏi nhóm FLDS chính và thành lập nhánh riêng. Hắn chỉ đạo các tín đồ sống ở đâu, kết hôn với ai và phải thực hành đức tin thế nào.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, từ năm 2019, Sam thuyết phục những tín đồ giao con gái của họ cho hắn làm vợ, tổng cộng khoảng 15 bé gái. Ít nhất 10 bé gái đã bị lạm dụng, một số chỉ mới 9 tuổi. Công tố viên cho biết Sam tấn công tình dục các bé gái và ép buộc chúng quan hệ với đàn ông khác, đồng thời phát trực tiếp video lạm dụng cho tín đồ.
Sam đối xử với "vợ" như tài sản riêng, kiểm soát chặt chẽ hành vi của họ trong khi tiếp tục bóc lột họ.
Hồ sơ tòa án cho thấy Sam sử dụng các giáo lý và nghi lễ tôn giáo để biện minh cho hành vi lạm dụng. Công tố viên cho biết hắn nói với tín đồ rằng những hành vi đó là do Chúa yêu cầu và sử dụng nỗi sợ hãi về sự trừng phạt tâm linh để duy trì quyền kiểm soát.
Thâm nhập tìm chứng cứ
Sau khi phát hiện đường dây lạm dụng tình dục trẻ em trong giáo phái của Sam, vợ chồng Christine quyết định trở thành người cung cấp thông tin cho FBI. "Tôi biết mình phải làm mọi cách để đưa hắn vào tù", bà Christine nói.
Để lấy lòng tin của Sam, Christine và Tolga đồng ý quay phim hắn thực hiện những pha mạo hiểm như chạy bộ trên địa hình núi và lái môtô địa hình. Sam từng nói với cặp đôi rằng hy vọng một ngày nào đó sẽ "cai trị Bắc - Nam Mỹ và có lẽ cả nước Anh".
Sam luôn mặc chiếc áo khoác da màu trắng bóng bẩy và lái Bentley, khao khát được chú ý. Hắn mở cửa đón cặp đôi, cho phép họ quay phim nhà riêng, các buổi tụ họp và những tương tác của hắn với tín đồ.
Vợ chồng Christine lặng lẽ thu thập bằng chứng khi Sam ngày càng mất cảnh giác và thoải mái hơn với họ.
Sam thường xuyên mời vợ chồng Christine đến ăn tối tại nhà, nơi có tới 22 phụ nữ và bé gái cùng ở trong một phòng ngủ. Tin rằng cặp đôi đang quay phim tài liệu về mình, Sam đã tiết lộ một số bí mật gây bất lợi cho bản thân, bao gồm lời thú nhận gây sốc về việc lạm dụng tình dục những người vợ vị thành niên và việc chỉ đạo một tín đồ quan hệ tình dục với bé gái 13 tuổi.
Kinh hoàng trước những bí mật Sam tiết lộ, vợ chồng Christine mạnh dạn thâm nhập điều tra như những thám tử nghiệp dư. Lấy cớ thực hiện dự án phim tài liệu, năm 2021, cặp đôi bắt đầu ghi lại quá trình trỗi dậy của nhà tiên tri mới đầy tham vọng quyền lực và hành vi lạm dụng tình dục trẻ em gái của hắn.
Trong đoạn video tháng 11/2021, Sam mô tả một nghi lễ "Chuộc tội", trong đó hắn ra lệnh cho tín đồ quan hệ tình dục với ba người vợ vị thành niên của mình trong khi hắn quan sát. Khi kể câu chuyện này, Sam còn cố gắng mô tả nỗi đau đớn và khổ sở phải trải qua.
Christine đã giao video cho cơ quan thực thi pháp luật địa phương, rồi chuyển cho các cơ quan liên bang. Cặp đôi làm việc với FBI trong nhiều tháng, tham gia dàn dựng đột kích bằng cách sắp xếp cuộc gặp với Sam dưới vỏ bọc quay phim.
Sam cùng một số tín đồ bị bắt vào tháng 9/2022.
Sau khi Sam bị bắt, các bé gái được đặt dưới sự bảo vệ của chính quyền. Hai tháng sau, Sam âm mưu với các tín đồ để bắt cóc 8 bé gái khỏi nơi trú ẩn, đưa qua ba tiểu bang trước khi lực lượng thực thi pháp luật tìm thấy các nạn nhân.
Tháng 4/2024, Sam nhận tội âm mưu bắt cóc và vận chuyển trẻ vị thành niên để thực hiện hành vi tình dục. Hắn bị kết án 50 năm tù và bị quản chế suốt đời. 11 tín đồ của Sam cũng bị kết tội liên quan đến âm mưu lạm dụng tình dục trẻ em, mức án nặng nhất là tù chung thân.
Nỗ lực thoát 'bóng ma quá khứ'
Những người sinh ra trong cộng đồng FLDS thường bị cô lập khỏi thế giới bên ngoài, không có internet, không xem truyền hình hay tin tức. Điều này khiến việc thoát khỏi tư duy cũ để nhìn nhận mọi thứ bên ngoài cái hộp khép kín mà FLDS tạo ra trở nên vô cùng khó khăn.
Sau khi Sam bị bắt giam, Naomi "Nomz" Bistline, hiện 27 tuổi, một trong những vợ cũ của Sam, thấy cuộc sống đảo lộn. "Khi ông ta bị bắt, thật kinh hoàng, chúng tôi không biết phải nghĩ gì hay làm gì", Naomi nói.
Naomi vốn được người giám hộ giới thiệu đến giáo phái FLDS của Sam, bị dụ dỗ gia nhập nhóm. Cô bị huấn luyện theo kiểu tẩy não: "không được nghi ngờ quyền lực, không được có tư duy phản biện và phải vâng lời tuyệt đối".
Naomi trở thành một trong những người vợ của Sam vào năm 2019, cầm đầu nhóm "vợ" bênh vực hành vi lạm dụng của hắn. Cô đứng về phía Sam, từ chối tin vào những cáo buộc, nghe lời hắn nói dối khi bị thẩm vấn, do được nuôi dạy rằng chính phủ luôn tìm cách hãm hại họ và chỉ được tin vào nhà tiên tri.
Dẫu vậy, Naomi lại chính là người đầu tiên kể cho vợ chồng Christine sự thật về các hoạt động phi pháp của Sam. Cô cũng là một trong hai người vợ trưởng thành đồng ý ra làm chứng chống lại Sam tại tòa.
Naomi và hai người vợ khác của Sam bị phạt hơn một năm tù vì tham gia vụ bắt cóc các bé gái. Trong thời gian ngồi tù, Naomi bắt đầu thoát khỏi sự kìm kẹp. Khi buộc phải tự suy nghĩ, cô dần nhận ra toàn bộ cuộc đời mình là một lời dối trá. "Lớn lên trong môi trường đó, bạn không được phép đặt câu hỏi. Giờ đây tôi suy nghĩ khác hẳn", Naomi nói.
Trong khi một số người vợ vẫn coi Sam là nhà tiên tri, Naomi đã rời bỏ FLDS và đang theo đuổi ước mơ làm ca sĩ. Cô coi vợ chồng Christine là cha mẹ đỡ đầu.
"Tôi hy vọng vụ án này sẽ phơi bày khả năng tàn phá khủng khiếp của những kẻ lạm dụng tôn giáo đối với cá nhân và cộng đồng. Đây không chỉ là chuyện xảy ra ở thị trấn này. Có những người đàn ông như vậy ở mọi thị trấn", bà Christine, 65 tuổi, nói.
Ngày 9-4, Công an TP Hà Nội cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đang truy tìm Đào Thị Thu Trang (37 tuổi, trú phường Hà Đông, Hà Nội) để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo Công an Hà Nội, Cơ quan cảnh sát điều tra đang giải quyết đơn tố giác Đào Thị Thu Trang có hành vi lừa đảo chiếm đoạt số tiền khoảng 60 tỉ đổng.
Theo nội dung đơn tố giác, Trang lừa đảo bằng hình thức nhận tiền để đáo nợ ngân hàng nhưng không thực hiện, sau đó bỏ trốn, không trả lại tiền.
Quá trình xác minh, cơ quan công an chưa xác định được Đào Thị Thu Trang đang ở đâu.
Ngày 7-4, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra quyết định truy tìm đối với Đào Thị Thu Trang.
Công an đề nghị ai biết hoặc nhìn thấy Đào Thị Thu Trang ở đâu thì báo ngay cho Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội (số điện thoại cán bộ thụ lý 0944345333).
Hoặc người dân có thể báo qua trang Facebook Công an thành phố Hà Nội để phối hợp giải quyết vụ việc theo quy định.
Trưa 8-4, Công an TP Đà Nẵng cho biết Công an phường Thanh Khê đã ra quyết định tạm giữ và lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đối với Phạm Thị Hồng Phúc (37 tuổi, trú phường Thanh Khê) để điều tra về hành vi "gây rối trật tự công cộng".
Trước đó, khoảng 20h05 ngày 6-4, tại khu vực gác chắn đường sắt Thanh Khê, trong lúc chị Trương Thị Diệp Thúy (trú phường An Khê) và chị Nguyễn Thị Mộng Tuyền (trú phường Hải Châu) đang thực hiện nhiệm vụ đóng chắn tàu.
Phạm Thị Hồng Phúc điều khiển phương tiện đến, cố tình vượt qua gác chắn nhưng bị ngăn cản.
Do không chấp hành quy định, Phúc đã xảy ra cự cãi, sau đó cùng con là Nguyễn Phạm Hồng Quỳnh (16 tuổi) dùng mũ bảo hiểm tấn công hai nhân viên gác chắn. Mặc dù được người dân can ngăn, đối tượng vẫn tiếp tục có hành vi hành hung, gây mất an ninh, trật tự tại khu vực.
Hậu quả, hai nạn nhân bị thương phải đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, hiện đang điều trị.
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an phường Thanh Khê đã khẩn trương triển khai lực lượng, tiến hành xác minh, làm rõ vụ việc, tạm giữ đối tượng Phạm Thị Hồng Phúc.
Đối với Nguyễn Phạm Hồng Quỳnh do chưa đủ 18 tuổi và đang mang thai, cơ quan công an tiếp tục củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định.
Trước đó Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng đã có báo cáo gởi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Cục Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Đà Nẵng liên quan đến vụ việc 2 nhân viên gác chắn ở Thanh Khê bị hành hung.
